رونمایی از «ربات ایران‌یار» برای حمایت روانی شهروندان تهرانی

حمید صاحب پیش از ظهر امروز در ابتدای نشست خبری هفته ملی سلامت با تأکید بر اینکه سلامت اولویت نخست جامعه است، اظهار کرد: سلامت صرفاً به معنای سلامت جسم نیست و ابعاد روانی و فکری انسان را نیز در بر می‌گیرد. اگر رفتارها و تصمیم‌های ما با موازین عقلانی هماهنگ نباشد، به طور حتم پیامدهای روانی به دنبال خواهد داشت و این مسئله باید برای مردم تبیین شود.

مدیرکل سلامت شهرداری تهران با اشاره به شرایط بحران و پیامدهای اجتماعی و روانی آن گفت: در چنین شرایطی افزایش تاب‌آوری اجتماعی و انسجام میان مردم اهمیت ویژه‌ای دارد.

صاحب افزود: شهرداری تهران به‌عنوان نهادی که ارتباط مستقیم با شهروندان دارد، می‌تواند نقش مؤثری در ارتقاء فرهنگ سلامت و ایجاد حالِ خوب در جامعه ایفا کند، اما این هدف بدون مشارکت مردم محقق نخواهد شد. به همین دلیل یکی از مأموریت‌های اصلی مدیریت سلامت شهری، مردمی‌سازی سلامت و مدیریت زندگی در بحران است.

فعال‌سازی ظرفیت‌های محلی و گروه‌های جهادی

وی با بیان اینکه «محله سلول زنده اجتماعی است»، گفت: برنامه‌ریزی شده تا در محلات شهر تهران گروه‌های جهادی داوطلب در حوزه سلامت روان، پزشکی و خدمات اجتماعی سازماندهی شوند تا در شرایط بحران بتوانند مداخلات اولیه و خدمات ضروری را ارائه دهند؛ در هر محله تهران به‌طور متوسط حدود ۲۸ هزار نفر جمعیت زندگی می‌کنند که نزدیک به ۱۳ تا ۱۴ درصد آن‌ها سالمند هستند. از میان این جمعیت نیز بخشی از سالمندان به‌صورت تنها و منزوی زندگی می‌کنند که در شرایط بحران نیازمند توجه ویژه‌ هستند.

مدیرکل سلامت شهرداری تهران افزود: در همین راستا کانون‌های سالمندی، مادر و کودک و حمایت از افراد دارای معلولیت در محلات فعال شده‌اند تا با استفاده از ظرفیت‌های مردمی خدمات حمایتی و اجتماعی ارائه دهند.

وی همچنین از فعال‌سازی کانون پزشکان محلات خبر داد و گفت: در مساجد شاخص شهر تهران گروه‌های جهادی پزشکی شامل پزشکان، پرستاران، ماماها و سایر کادر درمان سازماندهی شده‌اند. علاوه بر این، گروه‌های روان‌شناسی نیز برای ارائه خدمات سلامت روان در محلات فعالیت خواهند کرد.

صاحب با اشاره به ارائه خدمات به افراد اسکان‌یافته در اماکن اقامتی تهران گفت: اکنون حدود ۶۴۰۰ نفر در ۵۴ هتل و محل اقامتی اسکان داده شده‌اند و خدمات متنوعی از جمله مشاوره روانشناسی، خدمات پزشکی، فعالیت‌های ورزشی، آموزشی و برنامه‌های ویژه کودکان به آن‌ها ارائه می‌شود.

هفته سلامت با محوریت تاب‌آوری اجتماعی

وی درباره برنامه‌های هفته سلامت امسال نیز بیان کرد: محور اصلی برنامه‌ها افزایش تاب‌آوری اجتماعی و تقویت انسجام اجتماعی در سطح شهر است. در همین راستا ایستگاه‌های سلامت در میادین شهر راه‌اندازی شده و خدمات آموزشی و مشاوره‌ای به شهروندان ارائه می‌شود.

 

طراحی ربات «ایران‌یار» برای حمایت روانی شهروندان

در ادامه این نشست، فاطمه مرادی، معاون اداره کل سلامت شهرداری، از رونمایی «ربات ایران‌یار» خبر داد و گفت: امروز جامعه با مجموعه‌ای از استرس‌ها و تنش‌های روزمره تا بحران‌های گسترده‌تر مانند جنگ و پیامدهای پس از آن مواجه است و این شرایط می‌تواند سلامت روان خانواده‌ها را تحت تأثیر قرار دهد. به همین دلیل مدیریت سلامت شهری نیازمند طراحی راهکارهای علمی و عملی برای حمایت روانی و اجتماعی از شهروندان است.

وی افزود: ربات «ایران‌یار» با همین رویکرد و با هدف ارتقای سواد سلامت روان، تقویت فرهنگ خودمراقبتی و توسعه حمایت‌های اجتماعی طراحی شده است. این ربات تلاش می‌کند خدمات آموزشی معتبر، قابل فهم و امیدبخش را در اختیار شهروندان قرار دهد و در عین حال امکان دسترسی سریع به راهنمایی و مشاوره را فراهم کند.

مرادی با بیان اینکه تفاوت اصلی «ایران‌یار» با بسیاری از پلتفرم‌های آموزشی در تغییر رویکرد آن است، توضیح داد: در این سامانه صرفاً آموزش ارائه نمی‌شود، بلکه مسیر خدمات از تشخیص حال آغاز می‌شود و سپس به سمت حمایت، مشاوره، همراهی و هدایت ادامه پیدا می‌کند. به این معنا که از همان لحظه ورود کاربر به ربات، چند سؤال درباره وضعیت روحی و شرایط فردی او مطرح می‌شود تا سامانه بتواند متناسب با نیاز واقعی کاربر مسیر مناسب را پیشنهاد دهد.

وی ادامه داد: در این ربات چند مسیر اصلی برای کاربران طراحی شده است؛ از جمله برای افرادی که احساس خستگی و فشار روانی دارند، خانواده‌هایی که نیاز به حمایت دارند، کسانی که تمایل دارند با فردی گفت‌وگو کنند، افرادی که نگران یکی از اعضای خانواده خود هستند و همچنین شهروندانی که می‌خواهند در کمک‌رسانی به دیگران مشارکت داشته باشند.

معاون اداره‌کل سلامت شهرداری تهران افزود: در هر یک از این مسیرها محتوای متنوعی در اختیار کاربر قرار می‌گیرد که شامل پادکست‌های آموزشی، پیام‌های ویدئویی، موشن‌گرافیک‌ها، متن‌های آموزشی کوتاه، پرسش و پاسخ و همچنین امکان دریافت مشاوره متنی است. هدف این است که کاربر بتواند متناسب با وضعیت روحی خود از مجموعه‌ای از ابزارهای آموزشی و حمایتی بهره ببرد.

مرادی گفت: یکی از بخش‌های مهم این ربات ارائه خدمات مشاوره و هدایت کاربران به مراکز تخصصی است. در این سامانه اطلاعات مراکز مشاوره معتبر، از جمله خانه‌های سلامت شهرداری و مراکز «سراج» بارگذاری شده و در صورت نیاز، کاربر می‌تواند برای دریافت خدمات تخصصی‌تر به این مراکز ارجاع داده شود. همچنین امکان تماس تلفنی با مشاوران نیز پیش‌بینی شده است.

وی با تأکید بر اهمیت حفظ حریم خصوصی کاربران گفت: تمام اطلاعاتی که شهروندان در این ربات ثبت می‌کنند کاملاً محرمانه خواهد بود البته داده‌های کلی و بدون هویت می‌تواند برای تحلیل وضعیت سلامت روان شهروندان و برنامه‌ریزی برای مداخلات اجتماعی و روانی مورد استفاده قرار گیرد.

مرادی همچنین به بخش «نگران خانواده هستم» در این ربات اشاره کرد و گفت: در این قسمت کاربران می‌توانند درباره اعضای مختلف خانواده مانند کودکان، نوجوانان، جوانان یا سالمندان راهنمایی دریافت کنند. این بخش کمک می‌کند افرادی که نسبت به وضعیت روحی یا رفتاری یکی از نزدیکان خود دغدغه دارند، بتوانند اطلاعات و راهکارهای لازم را دریافت کنند.

معاون اداره کل سلامت شهرداری تصریح کرد: ربات «ایران‌یار» در مرحله نخست در بستر پیام‌رسان «بله» راه‌اندازی شده و برنامه‌ریزی شده است که در مراحل بعدی توسعه یافته و در قالب اپلیکیشن موبایلی نیز در دسترس شهروندان قرار گیرد.

مرادی با اشاره به راه‌اندازی کمپین «حواسمون به همدیگه باشه» ذیل این ربات خاطرنشان کرد: هدف از این کمپین افزایش مشارکت شهروندان در حمایت از یکدیگر و تقویت حس همدلی اجتماعی است. در این طرح شهروندان می‌توانند تجربه‌های موفق خود در کمک به دیگران را ثبت کنند و همچنین در مسابقات هفتگی مرتبط با سلامت روان شرکت کنند تا از این طریق آگاهی عمومی در این حوزه افزایش یابد.