پانا گزارش میدهد:
«هانتاویروس»، ویروسی قدیمی با نگرانیهای تازه/ موردی از ابتلا در ایران گزارش نشده است
تهران (پانا) - همزمان با افزایش توجه جهانی به بیماریهای مشترک میان انسان و حیوان پس از همهگیری کرونا، «هانتاویروس» نیز بار دیگر مورد توجه کارشناسان حوزه سلامت قرار گرفته است؛ ویروسی که از طریق جوندگان منتقل میشود اما به گفته متخصصان، تاکنون موردی از ابتلا به آن در ایران گزارش نشده و جای نگرانی برای مردم وجود ندارد.
هانتاویروسها گروهی از ویروسهای RNAدار از خانواده Hantaviridae هستند که عمدتاً در بدن جوندگان زندگی میکنند و از طریق تماس با ترشحات آنها به انسان منتقل میشوند. این ویروسها معمولاً از طریق ادرار، بزاق یا فضولات جوندگان در محیط پخش میشوند و انسان اغلب با استنشاق ذرات آلوده معلق در هوا به آن مبتلا میشود؛ اتفاقی که ممکن است هنگام تمیز کردن انبارها، خانههای متروکه، اصطبلها یا فضاهایی که محل رفتوآمد موشها بوده رخ دهد.
نام این ویروس از رودخانه «هانتان» در کره جنوبی گرفته شده است. در جریان جنگ کره در دهه ۱۹۵۰ هزاران سرباز به بیماری ناشناختهای مبتلا شدند که با تب شدید، خونریزی و نارسایی کلیه همراه بود. سالها بعد، در سال ۱۹۷۶، دانشمند کرهای «هو وانگ لی» موفق شد عامل این بیماری را از نوعی موش صحرایی جدا کند و ویروسی را شناسایی کند که بعدها «هانتاویروس» نام گرفت.
دانشمندان امروز میدانند هر نوع هانتاویروس معمولاً با یک گونه خاص از جوندگان مرتبط است و حیوان میزبان بدون آنکه خود بیمار شود، ویروس را در طبیعت حفظ میکند. این ویروسها در مناطق مختلف جهان دیده میشوند، اما نوع بیماری ایجادشده در هر منطقه متفاوت است. در آسیا و بخشهایی از اروپا، هانتاویروس بیشتر باعث بیماریای به نام «تب خونریزیدهنده همراه با سندرم کلیوی» میشود، در حالی که در قاره آمریکا نوعی شدیدتر از بیماری با عنوان «سندرم ریوی هانتاویروس» گزارش شده که میتواند با نارسایی تنفسی همراه باشد.
با وجود این، متخصصان تأکید میکنند هانتاویروس برخلاف برخی ویروسهای تنفسی بهندرت از انسان به انسان منتقل میشود و اغلب موارد ابتلا ناشی از تماس با محیط آلوده به ترشحات جوندگان است.
در همین زمینه مینو محرز، متخصص بیماریهای عفونی، با اشاره به سابقه این ویروس به پانا گفت: «این ویروس از گذشته وجود داشته و عامل انتقال اصلی آن جوندگان، بهویژه موشها هستند. البته همه افراد مبتلا نمیشوند و معمولاً کسانی که تماس بیشتری با محیط آلوده یا فضولات جوندگان دارند، بیشتر در معرض خطر قرار میگیرند.»
وی درباره علائم اولیه ابتلا به هانتاویروس افزود: «علائم این بیماری در مراحل ابتدایی شبیه بسیاری از بیماریهای ویروسی از جمله سرماخوردگی و آنفولانزا است. به همین دلیل ممکن است در ابتدا با بیماریهای شایع فصلی اشتباه گرفته شود، زیرا بسیاری از ویروسها علائم مشابهی ایجاد میکنند و تشخیص دقیق آنها نیازمند بررسی تخصصی است.»
این متخصص بیماریهای عفونی با اشاره به شرایط برخی شهرها و افزایش جمعیت جوندگان هشدار داد: «متأسفانه در تهران و برخی شهرهای دیگر، تعداد موشهای شهری زیاد شده و این مسئله میتواند خطر انتقال برخی بیماریها را افزایش دهد. این شرایط باید باعث شود مقابله با جوندگان و کنترل آنها جدیتر دنبال شود.»
محرز در عین حال درباره وضعیت کشور گفت: «اکنون در ایران همهگیری هانتاویروس نداریم و هیچگونه ابتلا به این ویروس گزارش نشده است، اما وجود جوندگان مزاحم به هر حال یک عامل خطر محسوب میشود و نباید نسبت به آن بیتوجه بود.»
بر همین اساس، اکنون جای نگرانی برای مردم وجود ندارد، زیرا تاکنون موردی از ابتلا به هانتاویروس در ایران گزارش نشده است. با این حال، رعایت بهداشت محیط، جلوگیری از ورود جوندگان به محل زندگی و دقت در پاکسازی فضاهایی که احتمال آلودگی به فضولات موش در آنها وجود دارد، از جمله اقداماتی است که میتواند خطر بروز بیماریهای مشترک میان انسان و حیوان را کاهش دهد.
دوره نهفتگی این بیماری معمولاً بین یک تا هشت هفته است و علائم اولیه آن میتواند شامل تب، لرز، درد عضلانی، سردرد و تهوع باشد. در موارد شدیدتر ممکن است نارسایی تنفسی یا کلیوی نیز بروز کند. در حال حاضر درمان اختصاصی قطعی برای اغلب انواع هانتاویروس وجود ندارد و درمانها عمدتاً بهصورت حمایتی و در قالب مراقبتهای بیمارستانی انجام میشود.
این متخصص بیماریهای عفونی همچنین بر رعایت اصول بهداشتی در مواجهه با محیطهای آلوده تأکید کرد و گفت: «اگر افراد هنگام تمیز کردن انبار، حیاط یا مکانهایی که احتمال حضور جوندگان در آن وجود دارد با فضولات موشها مواجه شدند، باید اصول بهداشتی را رعایت کنند و با احتیاط بیشتری محیط را تمیز کنند.»
به گفته محرز، مهمترین راه پیشگیری از ابتلا به هانتاویروس جلوگیری از ورود جوندگان به محیط زندگی انسان است و مهمترین راه پیشگیری از ابتلا به هانتاویروس این است که جوندگان وارد محیط زندگی مردم نشوند و با افزایش جمعیت موشها در شهرها مقابله شود.
کارشناسان بهداشت معتقدند اگرچه هانتاویروس در بسیاری از کشورها شیوع گستردهای ندارد، اما پایش بیماریهای مشترک انسان و حیوان و کنترل جمعیت جوندگان از اقداماتی است که میتواند از بروز تهدیدهای بهداشتی احتمالی در آینده جلوگیری کند.
ریحانه خوافی
ارسال دیدگاه