پانا گزارش میدهد؛
زخمهای ماندگار جنگ بر پیکره محیط زیست
تهران (پانا) - در پی تشدید حملات نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران، سازمان حفاظت محیطزیست با هشدار درباره پیامدهای زیستمحیطی این اقدامات، از جامعه جهانی خواست تا برای توقف تخریب طبیعت و حفاظت از تنوع زیستی کشور، اقدام فوری انجام دهد.
محیطزیست همواره قربانی خاموش جنگها بوده است؛ جنگی که آثار آن تنها به میدان نبرد محدود نمیماند، بلکه جان انسانها، سلامت جامعه و آینده طبیعت را تهدید میکند. کارشناسان معتقدند ادامه بیتفاوتی جهانی نسبت به تخریب طبیعت در جنگها، میتواند به نابودی منابع زیستی و انسانی در منطقه بینجامد.
حمید ظهرابی معاون محیط زیست طبیعی و تنوع زیستی سازمان حفاظت محیطزیست درخصوص تبعات جنگ هشدار داد که یکی از پیامدهای کمتر مورد توجه جنگ، تخریب گسترده طبیعت و نابودی تنوع زیستی است.
ظهرابی با اشاره به جایگاه ایران در نقشه جهانی تنوع زیستی گفت: ایران از کشورهای غنی از نظر گونههای گیاهی و جانوری است و تجاوز نظامی میتواند خسارات ویرانگری بر این سرمایه ارزشمند طبیعی برجای بگذارد.
وی در توضیح اثرات مخرب جنگ بر ناحیه رویشی زاگرس افزود: زاگرس یکی از ۳۲ نقطه داغ تنوع زیستی جهان به شمار میرود و میزبان ۲۴۲ گونه گیاهی بومی است، اما در روزهای اخیر از آذربایجان غربی تا فارس شاهد بمبارانهای گستردهای در این محدوده هستیم. به گفته او، تنها در جریان درگیریهای اخیر، بیش از ۸ هزار و ۴۵۰ هکتار از مناطق حفاظتشده این ناحیه دچار آتشسوزی شده است.
ظهرابی همچنین بر اهمیت سه ذخیرهگاه جهانی ارژن و پریشان، تنگ صیاد و دنا که در یونسکو ثبت شدهاند تأکید کرد و افزود این مناطق نیز اکنون در معرض تهدید مستقیم قرار گرفتهاند. او ضمن انتقاد از سکوت برخی نهادهای بینالمللی محیط زیست، یادآور شد که طبق پروتکلهای ژنو و کنوانسیون منع استفاده خصمانه از دستکاری محیط زیست (ENMOD)، تخریب شدید محیطهای طبیعی در زمان جنگ ممنوع است.
در همین زمینه، شینا انصاری، معاون رئیسجمهور و رئیس سازمان حفاظت محیطزیست با ارسال نامهای رسمی به دبیرکل سازمان ملل متحد از آغاز حملات گسترده نظامی از ۲۸ فوریه ۲۰۲۶ علیه زیرساختهای غیرنظامی ایران خبر داد و نسبت به پیامدهای انسانی و زیستمحیطی این اقدامات هشدار داد.
انصاری در این نامه به حمله به مدرسهای در شهر میناب اشاره کرد که به جان باختن ۱۷۰ کودک بیگناه انجامید و همچنین حمله به انبارهای سوخت تهران که انتشار ترکیبات سمی و آلودگی شدید هوا را در پی داشت. او اعلام کرد این آلودگیها سلامت میلیونها شهروند بهویژه سالمندان و بیماران قلبی و تنفسی را تهدید میکند.
سازمان حفاظت محیطزیست در توصیهای رسمی از مردم تهران و کرج خواست تا حد امکان از حضور در فضای باز خودداری کنند و تا اطلاع بعدی در منازل بمانند.
رئیس سازمان محیطزیست تأکید کرد که این حملات نقض آشکار تعهدات بینالمللی، از جمله کنوانسیونهای تغییر اقلیم و تنوع زیستی سازمان ملل، است و از دبیرکل این سازمان خواست تا با محکوم کردن این اقدامات و پیگیری مسئولیت عاملان، در برابر «جنایت علیه محیطزیست و مردم ایران» موضعی قاطع اتخاذ شود.
انصاری با اشاره به تهدیدات رو به افزایش نظامیسازی در خلیج فارس و دریای عمان هشدار داد استمرار چنین وضعیتی میتواند به تخریب جدی زیستگاههای ساحلی و آلودگیهای گسترده دریایی منجر شود و پیامدهای آن نسلهای آینده را نیز تحت تأثیر قرار دهد.
محمد حیدری، کارشناس محیط زیست درباره آثار جنگ بر محیط زیست به پانا گفت: تخریبهای ناشی از جنگ، آثار مخربی در پهنههای طبیعی بر جای میگذارد و تأثیرات مخرب جنگ بر کوه، دریا و جنگل، توازن اقلیمی را برهم میزند.
این کارشناس محیط زیست با بیان اینکه انفجارهای ناشی از حملات اکوسیستم کشور را رو به نابودی میکشاند، گفت: انفجارها نه فقط باعث نابودی زیرساختها شده بلکه موجب مرگ پرندگان، تخریب ساختار خاک و نابودی حیات وحش میشود که برگشتپذیری آن دشوار خواهد بود.
به گفته وی، هنگامی که خاک بر اثر اصابت بمب و موشک نابود میشود، فرسایش خاک به حدی میرسد که موجودات زنده درون آن عملاً نابود شده و زنجیره حیات قطع میشود و این تخریب، احیاء آن را برای دههها غیرممکن میسازد.
حیدری خاطرنشان کرد: اگر آثار تخریبی ناشی از جنگ در مناطقی با تنوع زیستی بالا تکرار شود، قطعاً شاهد انقراض برخی گونههای خاص گیاهی و جانوری خواهیم بود که دیگر قابل بازگشت نیستند.
این کارشناس محیط زیست تاکید کرد: آلودگیهای ناشی از انفجارها، احتراق سوخت و تخریب زیرساختهای شهری و صنعتی، حجم عظیمی از گازهای گلخانهای را وارد جو میکند. این آلودگیها نهتنها در مرزهای جنگ باقی نمیمانند بلکه با جریانهای جوی و رودخانهها به مناطق فرامنطقهای منتقل میشوند و بر سلامت اکوسیستمهای دوردست نیز تأثیر میگذارند.
پیامدهای ویرانگر جنگ تصویر تلخی بر پیکره طبیعت برجای میگذارد و فراتر از خسارات جانی و مالی، این تخریبها، سرمایههای زیستمحیطی ارزشمند ایران، از جمله ذخیرهگاههای تنوع زیستی ثبت شده در یونسکو و نواحی اکولوژیکی حساس چون زاگرس، را در معرض انقراض قرار داده است. از این رو امروز، بیش از هر زمان دیگری، ضرورت پایبندی به تعهدات بینالمللی و حفاظت از این موهبت مشترک، برای حفظ آیندهای پایدار برای نسلهای کنونی و آتی، حیاتی است.
ارسال دیدگاه