روابط عمومی باید صدای بدنه آموزش‌وپرورش را به گوش تصمیم‌گیران برساند/ مقابله با جنگ شناختی، نیازمند روایتگری فعال و پاسخ‌گویی صادقانه است

پنجاه‌ودومین وبینار مرکز حراست با حضور سیدمجتبی هاشمی، مشاور وزیر آموزش و پرورش و رئیس مرکز حراست و زهرا علی‌اکبری، سرپرست مرکز روابط عمومی و اطلاع‌رسانی وزارت آموزش‌ و پرورش برگزار شد.

این سلسله نشست‌های برخط در راستای ایجاد فهم مشترک از مأموریت‌ها و تقویت هماهنگی و هم‌افزایی میان بخش‌های مختلف وزارت آموزش‌ و پرورش و به ابتکار رئیس مرکز حراست برگزار می‌شود. در وبینار پنجاه و دوم، رؤسای ادارات اطلاع‌رسانی و روابط عمومی استان‌ها در کنار رؤسای ادارات حراست حضور داشتند تا درباره مسائل مشترک و راهکارهای ارتقای تعامل در انجام مأموریت‌های دستگاه تعلیم‌ و تربیت گفت‌وگو و تبادل نظر کنند.

پاسداری از حقیقت و پشتیبانی از ولایت، قله زندگی حضرت زهرا(س)

سیدمجتبی هاشمی در آغاز سخنان خود، ضمن تسلیت ایام شهادت  بزرگ بانوی جهانیان حضرت فاطمه زهرا(س)، دفاع از ولایت و پاسداری از حقیقت را قله زندگی ایشان توصیف کرد و گفت: سیره حضرت زهرا(س) نشان می‌دهد که حمایت از ولایت، صرفاً یک موضع‌گیری زبانی نیست، بلکه مسئولیتی آگاهانه و مبتنی بر بصیرت، شناخت شرایط و ایستادگی در مسیر حق است. ایشان در روزگاری که حقیقت در معرض غفلت و تحریف قرار گرفته بود، با روشنگری و تبیین مواضع، از مسیر ولایت دفاع کردند و این رویکرد، الگویی ماندگار برای همه کسانی است که نسبت به سرنوشت جامعه و حفظ ارزش‌ها احساس مسئولیت می‌کنند.

رئیس مرکز حراست با تأکید بر اینکه امروز نیز در مواجهه با تهدیدها و پیچیدگی‌های مختلف، مسئولیت روشنگری و دفاع از حقیقت بر عهده همه ماست، افزود: باید با شناخت دقیق شرایط، پرهیز از سکوت در برابر تحریف و انتقال درست و به‌موقع واقعیت‌ها، در مسیر صیانت از ارزش‌ها و تقویت آگاهی جامعه گام برداریم. این مسئولیت در مجموعه آموزش‌ و پرورش، با توجه به نقش اثرگذار آن در تربیت نسل آینده و شکل‌دهی به باورها و نگرش‌های اجتماعی، اهمیت دوچندانی دارد.

مشاور وزیر آموزش و پرورش با قدردانی از تلاش‌های همکاران حوزه روابط عمومی و حراست در ستاد و استان‌ها، با اشاره به گستردگی و پیچیدگی مأموریت‌های آموزش‌ و پرورش اظهار کرد: وسعت جامعه انسانی این دستگاه و تأثیر تصمیم‌ها و اقدامات آن بر زندگی شمار زیادی از مردم، ایجاب می‌کند که مسئولان و مدیران برای پیشبرد امور، بیش از پیش به همدلی، همکاری و هماهنگی متکی باشند. در چنین مجموعه‌ای، اطلاع‌رسانی شفاف و آگاهی‌بخشی دقیق اهمیت مضاعفی دارد و تعامل میان بخش‌های تخصصی می‌تواند به شناخت بهتر مسائل و حل‌وفصل آن‌ها کمک کند.

وی با اشاره به ضرورت تقویت فضای گفت‌وگو میان حراست و روابط عمومی افزود: این نشست باید نقطه آغاز ارتباطی مستمر و اثربخش باشد؛ ارتباطی که دامنه آن به استان‌ها و مناطق نیز گسترش پیدا کند و با شناخت متقابل ظرفیت‌ها و مسائل، زمینه همکاری عملیاتی دو مجموعه را فراهم آورد.

جنگ شناختی؛ ضرورت روایتگری به‌موقع و مستند

رئیس مرکز حراست وزارت آموزش‌ و پرورش با اشاره به پیچیدگی جنگ شناختی و تلاش برای اثرگذاری بر باورها و برداشت‌های عمومی تصریح کرد: در شرایط امروز، یکی از عرصه‌های مهم مواجهه، جنگ روایت‌هاست؛ عرصه‌ای که در آن تلاش می‌شود با وارونه‌نمایی واقعیت‌ها، القای ناکارآمدی و ایجاد فضای ناامیدی، افکار عمومی تحت تأثیر قرار گیرد. در چنین شرایطی، صرف انجام اقدامات درست کافی نیست؛ بلکه باید واقعیت‌ها به‌موقع، دقیق و با زبان مناسب برای مخاطبان تبیین شود.

هاشمی ادامه داد: گاهی در مواجهه با مسائل و اتفاقات، ادعاها و سیاه‌نمایی‌ها به‌سرعت منتشر و دیده می‌شوند، اما پاسخ‌ها، توضیحات و پیگیری‌هایی که دستگاه برای رفع مشکل انجام می‌دهد، به‌درستی در معرض دید و قضاوت افکار عمومی قرار نمی‌گیرد. این فاصله، فرصت تبیین را از سازمان می‌گیرد و می‌تواند به شکل‌گیری برداشت‌های ناقص یا غیرواقعی منجر شود.

وی با تأکید بر اینکه روابط عمومی‌ها باید برای مواجهه حرفه‌ای با چنین موقعیت‌هایی آمادگی داشته باشند، افزود: اطلاع‌رسانی نباید به انعکاس اقدامات و دستاوردها محدود شود؛ مسائل، کاستی‌ها، اقدامات اصلاحی و محدودیت‌های موجود نیز باید با دقت و مسئولیت‌پذیری برای مخاطبان تبیین شوند. سکوت یا تأخیر در پاسخ‌گویی، به‌ویژه در بزنگاه‌های حساس، می‌تواند فرصت روایتگری مؤثر را از بین ببرد.

شنیدن صدای معلمان؛ حلقه ضروری ارتباط سازمان با بدنه

مشاور وزیر آموزش‌ و پرورش یکی از مسائل مهم این دستگاه را ضرورت ایجاد مسیرهای مؤثر برای انتقال صدای مخاطبان و کارکنان به سطوح تصمیم‌گیری دانست و گفت: تصمیم‌ها و اقدامات آموزش‌وپرورش مستقیماً بر زندگی افراد اثر می‌گذارد؛ بنابراین باید سازوکاری وجود داشته باشد که معلمان و سایر همکاران بتوانند مسائل، مشکلات و مطالبات خود را به‌درستی منتقل کنند و اطمینان داشته باشند که صدای آنان شنیده می‌شود.

رئیس مرکز حراست با اشاره به اینکه گاهی همکاران برای طرح مسئله با مدیران و سطوح بالاتر ارتباط برقرار می‌کنند، اما پاسخ روشنی دریافت نمی‌کنند، اظهار کرد: وقتی فرد احساس کند مسیر مؤثری برای بیان مسئله و پیگیری آن وجود ندارد، ممکن است برای رساندن صدای خود به روش‌های دیگری متوسل شود. روابط عمومی می‌تواند در این زمینه نقش مهمی ایفا کند؛ چراکه یکی از وظایف تخصصی آن، برقراری ارتباط مؤثر میان سازمان و مخاطبان و انتقال درست مسائل به مدیران است.

هاشمی با بیان اینکه نباید از شنیدن صدای همکاران هراس داشت، افزود: همین رفت‌وبرگشت‌های ارتباطی است که به شناخت مسائل و حل آن‌ها کمک می‌کند. معلمان ما به‌سرعت با پاسخ‌گویی و توجه به مسائلشان همراه می‌شوند؛ ازاین‌رو، باید برای حل مشکلات آنان تلاش کنیم و در مواردی هم که محدودیت‌هایی برای رفع مسئله وجود دارد، با ارتباط درست و پاسخ‌گویی شفاف، شرایط و میزان پیگیری‌های انجام‌شده را توضیح دهیم.

وی با اشاره به تجربه خود در حوزه ارزیابی عملکرد و پاسخگویی به شکایات (بازرسی)، نزدیک‌تر و ساختارمندتر شدن ارتباط سازمان و مسئولان با مردم را از ضرورت‌های مدیریت دانست و تأکید کرد: روابط عمومی یکی از اضلاع مؤثر این ارتباط است و می‌تواند با انتقال دقیق مسائل و پیگیری مطالبات، به پاسخ‌گوتر شدن سازمان کمک کند.

اولویت‌شناسی؛ ضرورت تمرکز بر مسائل اصلی آموزش‌وپرورش

رئیس مرکز حراست وزارت آموزش‌ و پرورش با اشاره به تعدد مأموریت‌ها و مسئولیت‌ها در این دستگاه خاطرنشان کرد: یکی از مشکلات سازمان‌های بزرگ، گرانباری نقش و انباشت مأموریت‌هاست؛ به‌گونه‌ای که کارشناسان و بخش‌های مختلف با وظایف متعدد روبه‌رو می‌شوند و گاهی اولویت‌های اصلی در میان انبوه کارها و مسئولیت‌ها به حاشیه می‌روند.

وی افزود: در آموزش‌ و پرورش معمولاً کمتر می‌توان موضوعی را یافت که فاقد اهمیت تلقی شود، اما همه موضوعات در یک سطح از اولویت قرار ندارند. شناخت و تشخیص این اولویت‌ها برای روابط عمومی نیز اهمیت ویژه‌ای دارد؛ زیرا این مجموعه باید بداند در چه موضوعاتی لازم است افکار عمومی را حساس کند، کدام مسائل نیازمند تبیین و پیگیری هستند و چگونه می‌تواند با تمرکز بر اولویت‌های واقعی، از مأموریت‌های اصلی دستگاه پشتیبانی کند.

هاشمی با تأکید بر ضرورت شناخت دقیق‌تر واقعیت‌های میدانی و توجه به سطوح عملیاتی آموزش‌ و پرورش گفت: باید با ذهنی منظم و رویکردی رو به جلو، مسائل را در بستر واقعی خود بررسی کنیم و به‌جای تمرکز صرف بر سطوح ستادی، شرایط مدارس و بخش‌هایی را که در خط مقدم اجرای مأموریت قرار دارند، بیشتر مورد توجه قرار دهیم.

تقویت ظرفیت استان‌ها و تفویض اختیار به خط مقدم

مشاور وزیر آموزش‌ و پرورش با اشاره به ظرفیت نیروی انسانی حوزه روابط عمومی در استان‌ها اظهار کرد: مجموعه‌های استانی از نیروهای جوان، باتجربه و توانمندی برخوردارند و شناختی که این همکاران از شرایط و مسائل استان‌ها دارند، سرمایه ارزشمندی برای پیشبرد امور است. سرمایه‌گذاری بر این ظرفیت و تقویت نقش روابط عمومی‌های استانی می‌تواند به شناخت دقیق‌تر مسائل و مدیریت مؤثرتر آن‌ها کمک کند.

رئیس مرکز حراست با تأکید بر ضرورت توجه به اختیارات و امکانات سطوح اجرایی افزود: بخش‌های عملیاتی و مدارس در بسیاری از موارد با محدودیت امکانات و اختیارات مواجه‌اند؛ در حالی که بخش عمده‌ای از مسائل باید در همین سطوح شناسایی و مدیریت شود. لازم است در توزیع اختیارات و بازآرایی امکانات و ظرفیت‌ها بازنگری کنیم و زمینه‌ای فراهم آوریم که مدارس و واحدهای اجرایی بتوانند با توان بیشتری مأموریت‌های خود را دنبال کنند.

هاشمی ادامه داد: هر اندازه اختیار و امکان تصمیم‌گیری به خط مقدم نزدیک‌تر شود و درک مسائل از سطح اجرا به سطوح تصمیم‌گیری منتقل شود، اثربخشی اقدامات افزایش می‌یابد. تصمیم‌گیری صرفاً از پشت میز و صدور دستور از سطوح ستادی، بدون شناخت دقیق شرایط میدانی، لزوماً به نتیجه مطلوب نمی‌رسد؛ به‌ویژه آنکه در مدیریت مسائل، زمان یکی از عوامل تعیین‌کننده است.

حراست و روابط عمومی؛ دو ظرفیت مکمل در مدیریت مسائل

رئیس مرکز حراست وزارت آموزش‌ و پرورش با تأکید بر ضرورت شناخت متقابل مأموریت‌های دو مجموعه گفت: روابط عمومی برای انجام وظایف حرفه‌ای خود باید از نگاه تخصصی و علمی به رسانه، شناخت دقیق مسائل سازمان و هماهنگی با بخش‌های مرتبط با مدیریت، رصد و پایش برخوردار باشد. در مقابل، حراست نیز باید ظرفیت‌های ارتباطی و رسانه‌ای را درک کند و با شناخت درست از مأموریت روابط عمومی، زمینه حمایت و همکاری را فراهم سازد.

هاشمی با تأکید بر ضرورت استانداردسازی فعالیت‌ها در مواجهه با مسائل و فوریت‌های رسانه‌ای اظهار کرد: باید درباره ضوابط و شیوه‌های مواجهه با موضوعات به فهم مشترک برسیم. برخی تصمیم‌ها و موضوعات ممکن است خارج از اختیار یک بخش باشد؛ اما می‌توان با گفت‌وگو، شناخت محدودیت‌ها و توافق بر سر چارچوب‌های مشترک، مسیر همکاری را هموار کرد. هدف آن است که حراست و روابط عمومی در انجام مأموریت‌های خود، پشتیبان و مکمل یکدیگر باشند.

وی همچنین بر ضرورت توجه به اقتضائات حرفه‌ای رسانه تأکید کرد و گفت: در مواجهه با خبرنگاران و مسائل رسانه‌ای، باید از ظرفیت کارشناسان و افراد متخصص استفاده شود. همان‌طور که در حوزه‌های تخصصی برای دریافت نظر به پزشک یا کارشناس مراجعه می‌کنیم، در موضوعات رسانه‌ای نیز باید نظر حرفه‌ای و تخصصی را مبنا قرار دهیم و نسبت به پیامدهای ارتباطی و رسانه‌ای اقدامات خود حساس باشیم.

نشست‌های هفتگی؛ راهی برای پیگیری مستمر مسائل استان‌ها

هاشمی در بخش دیگری از سخنان خود، استمرار ارتباط و گفت‌وگو میان رؤسای ادارات روابط عمومی و حراست را ضروری دانست و تصریح کرد: این وبینار نباید صرفاً یک جلسه مقطعی تلقی شود. انتظار دارم همکاران روابط عمومی و حراست در استان‌ها به‌صورت مستمر و دست‌کم هفتگی با یکدیگر جلسه داشته باشند، مسائل استان خود را شناسایی و احصا کنند و نسبت به موضوعاتی که در سطوح مختلف مطرح می‌شود، حساس باشند.

مشاور وزیر آموزش و پرورش خاطرنشان کرد: لازم است مسائل و ضعف‌های احتمالی در عملکرد بخش‌های مختلف، با دقت ثبت و پیگیری شوند. نباید به این بسنده کنیم که در یک جلسه نکته‌ای مطرح شده و پس از آن موضوع به فراموشی سپرده شود؛ بلکه باید روند مسائل را دنبال کنیم، نقاط قوت و ضعف را بشناسیم و برای رفع مشکلات، ظرفیت‌های موجود را به کار بگیریم. شناخت و هم‌افزایی میان همکاران استانی می‌تواند به تقویت اقتدار و توان حل مسئله در سطح استان کمک کند.

رئیس مرکز حراست در با تأکید بر ضرورت گسترش این تعاملات به سطح مناطق، از سرپرست مرکز روابط عمومی و اطلاع‌رسانی و رؤسای ادارات روابط عمومی و حراست استان‌ها خواست زمینه برگزاری نشست‌های مشترک در سطوح منطقه‌ای را نیز فراهم کنند تا گفت‌وگو و هماهنگی از سطح ستاد و استان به واحدهای اجرایی نزدیک‌تر شود.

هاشمی ابراز امیدواری کرد با استمرار این نشست‌ها، تقویت ارتباط میان حراست و روابط عمومی و شناخت دقیق‌تر مسائل و ظرفیت‌های آموزش‌وپرورش، زمینه برای پاسخ‌گویی مؤثرتر، حل مسائل سازمانی و پیشبرد هماهنگ‌تر مأموریت‌های دستگاه تعلیم‌وتربیت فراهم شود.