دبیر ستاد تعلیم و تربیت شورای عالی انقلاب فرهنگی در گفتوگو با پانا:
آموزشوپرورش در نظام ارزشیابی پیشرفتهای شگفتانگیزی داشته است/ کاهش محسوس اعتراضات به آزمونهای نهایی/ آموزشوپرورش توانایی خود را در برگزاری مطلوب آزمونهای نهایی اثبات کرد
تهران (پانا) - دبیر ستاد تعلیم و تربیت شورای عالی انقلاب فرهنگی با اشاره به برگزاری جلسه این ستاد با موضوع آزمونهای نهایی، گفت: آموزشوپرورش طی چهار سال گذشته در زمینه طراحی سوال، اجرای آزمون و نظام تصحیح پیشرفتهای برجسته و حتی شگفتانگیزی داشته و میزان اعتراضات نسبت به چهار سال گذشته بهشدت کاهش یافته است.
سیدجلال موسویخطیر، در حاشیه جلسه ستاد تعلیم و تربیت در گفتوگو با پانا با اشاره به موضوع جلسه ستاد تعلیم و تربیت افزود: «جلسه ستاد تعلیم و تربیت را با موضوع آزمونهای نهایی برگزار کردیم. یکی از نظامهای مهم در صنعت آموزشوپرورش، نظام ارزشیابی و پژوهش است و ارزشیابی یکی از دغدغههای مهم در نظام تعلیم و تربیت محسوب میشود.»
آزمونهای نهایی؛ یکی از تدابیر مهم نظام ارزشیابی
موسویخطیر ادامه داد: «یکی از تدابیر مهم در این زیرنظامها، آزمون نهایی پایه دوازدهم است که اکنون حدود چهار سال است بر مبنای مصوبه شورای عالی انقلاب فرهنگی در کشور اجرا میشود.»
وی با بیان اینکه ارزشیابی یکی از ابزارهای مهم در عرصه سیاستگذاری و حکمرانی است، گفت: «ما در عرصه سیاستگذاری و حکمرانی، در کنار توجه به موضوعات مختلف، یکی از ابزارهای مهم حکمرانی را بحث ارزشیابی میدانیم. متأسفانه سالها به دلایل مختلف، دانشآموزان برای سنجش و پذیرش در آموزش عالی مجبور بودند با رویکردهای تستی آزمون بدهند.»
دبیر ستاد تعلیم و تربیت شورای عالی انقلاب فرهنگی افزود: «این در حالی است که عموماً نظام تعلیم و تربیت و آموزشوپرورش ما، مبتنی بر سند تحول بنیادین و اسناد و رویکردهای علمی، با روشهای تستی به دانشآموزان آموزش نمیدهد و اساساً مأموریت آموزشوپرورش این نیست که دانشآموزان را صرفاً برای آزمونهای تستی آماده کند.»
وی ادامه داد: «آموزشوپرورش در نظام تعلیم و تربیت خود، بیشتر مبتنی بر رویکردهای علمی ارزشیابی، ارزشیابی توصیفی و تشریحی است؛ رویکردی که در نظام تعلیم و تربیت ایران، مانند بسیاری از کشورهای جهان، مورد توجه قرار گرفته است.»
حرکت از آزمونهای تستی به ارزشیابی تشریحی و فرایندی
موسویخطیر با اشاره به تغییر سیاستهای سنجش و پذیرش در سالهای اخیر اظهار کرد: «حدود چهار سال پیش، یک حرکت فرهنگی و سیاستی همراستا با سند تحول بنیادین آموزشوپرورش و همراستا با نظریههای جدید در حوزه ارزشیابی شکل گرفت که بر اساس آن، آزمونهای فرایندی و تشریحی جایگزین بخشی از آزمونهای تستی شدند. در این رویکرد، قرار است آزمونهای تشریحی و فرایندی که با ماهیت تعلیم و تربیت و اهداف آموزشی کشور همخوانی بیشتری دارند، جایگزین آزمونهایی شوند که بخش قابل توجهی از آنها مبتنی بر مهارتهای تستزنی است.»
دبیر ستاد تعلیم و تربیت شورای عالی انقلاب فرهنگی گفت: «اکنون بر اساس قانون، ۶۰ درصد سنجش بر مبنای ارزشیابی تشریحی و فرایندی انجام میشود و ۴۰ درصد نیز همچنان مبتنی بر آزمونهای تستی است. امیدواریم با همت سیاستگذاران، مدیران و معلمان بتوانیم به سمت استقرار یک نظام ارزشیابی ایدهآل حرکت کنیم؛ نظامی که در آن آزمونهای ارزشیابی تشریحی و توصیفی جایگاه اصلی را داشته باشند.»
آموزشوپرورش توان برگزاری آزمون نهایی را اثبات کرد
موسویخطیر یکی از چالشهای زمان تصویب سیاستهای سنجش و پذیرش را توانایی آموزشوپرورش برای برگزاری آزمونهای نهایی عنوان کرد و گفت: «یکی از چالشهایی که چهار سال پیش، هنگام تصویب مصوبه سیاستهای سنجش و پذیرش داشتیم، این بود که آیا آموزشوپرورش توانایی برگزاری آزمونهای نهایی را دارد یا خیر. این موضوع هم در مرحله طراحی سوال، هم در مرحله اجرای آزمون و هم در مرحله تصحیح اوراق و نمرات مطرح بود و این نگرانی وجود داشت که آیا آموزشوپرورش میتواند چنین نظام گستردهای را با کیفیت و استاندارد مناسب اجرا کند.»
دبیر ستاد تعلیم و تربیت شورای عالی انقلاب فرهنگی ادامه داد: «امروز شاهد هستیم که آموزشوپرورش با اتکا به نیروهای خدوم، زحمتکش و توانمند خود، بهویژه معلمان عزیز، در عرصه ارزشیابی و برگزاری آزمونهای نهایی پیشرفتهای شگفتانگیزی داشته است.»
کاهش محسوس اعتراضات به آزمونهای نهایی
وی با اشاره به گزارش ارائهشده در جلسه امروز ستاد تعلیم و تربیت اظهار کرد: «آماری که آموزشوپرورش در جلسه ستاد ارائه کرد، نشان میدهد میزان اعتراضات، چه در حوزه طراحی سوال و چه در اجرای آزمون و نظام تصحیح، نسبت به چهار سال گذشته بهشدت کاهش پیدا کرده است. بنده از قبل از تصویب این مصوبه و همچنین در چهار سالی که مصوبه تصویب و اجرا شده است، این روند را دنبال کردهام و بهوضوح میتوان گفت که آموزشوپرورش در زمینه طراحی سوال، اجرای آزمون و نظام تصحیح، پیشرفتهای برجسته و حتی شگفتانگیزی داشته است.»
وی ادامه داد: «در سالهای مختلف بارها از حوزههای برگزاری آزمون در مدارس بازدید داشتهام و شاهد بودهام که طراحی سوالات بهشدت استاندارد شده و آزمونها با امنیت فوقالعاده بیشتری نسبت به گذشته برگزار میشوند.»
الکترونیکی شدن فرایندها و تقویت عدالت آموزشی
دبیر ستاد تعلیم و تربیت شورای عالی انقلاب فرهنگی با اشاره به تغییر فرایندهای اجرایی آزمونهای نهایی افزود: «فرایند برگزاری آزمونها نیز بهتدریج از حالت دستی خارج شده و الکترونیکی شده است. این تغییرات، هم به افزایش کیفیت فرایند ارزشیابی کمک کرده و هم در زمینه تقویت عدالت نقش داشته است؛ زیرا هرچه فرایندها استانداردتر و الکترونیکیتر شوند، امکان دخالت سلیقهای و خطاهای انسانی کاهش پیدا میکند و زمینه برای اجرای عادلانهتر آزمونها فراهم میشود.»
موسویخطیر اظهار کرد: «آمارهایی که آموزشوپرورش در جلسه ستاد ارائه کرد، نشاندهنده همین روند رو به پیشرفت است و مشخص میکند که سازوکارهای جدید توانستهاند استانداردهای آزمونهای نهایی را ارتقا دهند.»
مشارکت گسترده معلمان در طراحی سوالات
دبیر ستاد تعلیم و تربیت شورای عالی انقلاب فرهنگی با اشاره به افزایش مشارکت معلمان در فرایند طراحی سوال گفت: «در طراحی سوال نیز تعداد زیادی از معلمان مشارکت داده شدهاند؛ در حالی که قبل از تصویب این مصوبه، این میزان از مشارکت معلمان در فرایند طراحی سوال وجود نداشت. سازوکارهایی که آموزشوپرورش در این زمینه ایجاد کرده است، نشاندهنده جدیت این وزارتخانه برای ارتقای نظام ارزشیابی است و استانداردها در این بخش بهشدت افزایش پیدا کردهاند.»
وی ادامه داد: «مشارکت معلمان در طراحی سوال اهمیت زیادی دارد، زیرا معلمانی که در مدرسه با دانشآموزان و فرایند یاددهی و یادگیری در ارتباط هستند، شناخت مناسبی از سطح علمی، نیازها و فرایند آموزشی دانشآموزان دارند و حضور آنها میتواند به ارتقای کیفیت طراحی سوال کمک کند.»
افزایش امنیت آزمونها؛ سوالات تنها دقایقی پیش از آزمون ارسال میشوند
موسویخطیر با اشاره به ارتقای امنیت آزمونهای نهایی گفت: «در مرحله اجرای آزمون نیز تقریباً ـ و نه فقط تقریباً، بلکه بهصورت واقعی ـ شاهد انتشار سوالات قبل از شروع آزمون نبودیم و این موضوع نشان میدهد امنیت آزمونها به شکل قابل توجهی افزایش پیدا کرده است. سوالات آزمون دقیقاً در فاصله کوتاهی پیش از شروع آزمون به استانها و شهرستانها ارسال میشوند و طبق سازوکار موجود، سوالات حدود پنج دقیقه قبل از آغاز آزمون در اختیار حوزههای مربوط قرار میگیرند.»
دبیر ستاد تعلیم و تربیت شورای عالی انقلاب فرهنگی ادامه داد: «این موضوع نشاندهنده اهتمام جدی نظام تعلیم و تربیت به حوزه ارزشیابی و حفظ امنیت آزمونهاست و نشان میدهد که آموزشوپرورش توانسته است در طول این چهار سال، سازوکارهای دقیقتری برای برگزاری آزمونهای نهایی ایجاد کند.»
تقدیر از معلمان و مسئولان آموزشوپرورش
وی در ادامه با قدردانی از تلاشهای مجموعه آموزشوپرورش اظهار کرد: «جا دارد از همه همکاران آموزشوپرورش، از معلمان عزیزمان در کف میدان و مدرسه، مدیران در سطح میانی و همچنین معاونان وزیر و بهویژه علیرضا کاظمی، وزیر آموزشوپرورش، تشکر و قدردانی کنیم که در برگزاری امتحانات نهایی امسال اهتمام جدی داشتند. این تلاشها زمانی اهمیت بیشتری پیدا میکند که بدانیم امتحانات نهایی امسال در شرایط جنگ برگزار شد و چند استان کشور بهصورت مستقیم درگیر جنگ بودند.»
برگزاری امتحانات نهایی در چهار استان درگیر جنگ
دبیر ستاد تعلیم و تربیت شورای عالی انقلاب فرهنگی ادامه داد: «امتحانات نهایی بهویژه در چهار استان درگیر جنگ برگزار شد و با وجود همه شرایط و دشواریهای موجود، این آزمونها به نحو بسیار خوبی برگزار شدند. در این استانها، معلمان با وجود شرایط سخت، پای کار آمدند، انگیزه داشتند و فرآیند ارزشیابی را انجام دادند. این موضوع نشان میدهد که مسئولیتپذیری معلمان و دغدغه آنها نسبت به آینده دانشآموزان، حتی در شرایط بحرانی نیز ادامه داشته است.»
وی ادامه داد: «از سوی دیگر، دانشآموزان و والدین آنها نیز در این شرایط همراهی و اهتمام داشتند و برای اینکه فرآیند ارزشیابی و امتحانات نهایی با مشکل مواجه نشود، همکاری کردند.»
دبیر ستاد تعلیم و تربیت شورای عالی انقلاب فرهنگی با اشاره به شعار سال و مفهوم وحدت و انسجام اظهار کرد: «این اتفاق را میتوان یکی از جلوههای وحدت و انسجام دانست؛ چراکه در جریان برگزاری آزمونهای نهایی، معلمان، دانشآموزان، خانوادهها و مجموعه آموزشوپرورش در کنار یکدیگر قرار گرفتند تا فرآیند ارزشیابی دانشآموزان ادامه پیدا کند. گزارشی که در جلسه ستاد نیز ارائه شد، نشاندهنده همین اهتمام و همراهی است و نشان میدهد که نظام تعلیم و تربیت در شرایط سخت نیز تلاش کرده است مأموریت خود را بهدرستی انجام دهد.»
تداوم فعالیت آموزشوپرورش با وجود آسیبهای ناشی از جنگ
موسویخطیر با اشاره به دشواریهای سال تحصیلی گذشته گفت: «با همه ناملایماتی که در سال تحصیلی ۱۴۰۴-۱۴۰۵ داشتیم، از جمله تعطیلی مدارس، بمباران و آسیبهایی که به برخی مدارس وارد شد، مجموعه آموزشوپرورش تلاش کرد روند تعلیم و تربیت را ادامه دهد. در جریان این حوادث، برخی مدارس آسیب دیدند و حتی نمونههایی مانند مدرسه «شجره طیبه» در میناب نیز مطرح بود. این حوادث علاوه بر آسیب به مدارس، خانوادهها و دانشآموزان را نیز تحت تأثیر قرار داد و همکاران فرهنگی ما نیز با شرایط دشواری مواجه شدند؛ اما با همه این مسائل، نظام تعلیم و تربیت کشور تلاش کرد مأموریت اصلی خود را متوقف نکند.»
تجربه چهار ساله آزمونهای نهایی و مسیر پیشرو
موسویخطیر با تأکید بر تجربه چهار سال گذشته در برگزاری آزمونهای نهایی خاطرنشان کرد: «آنچه امروز شاهد آن هستیم، نتیجه چهار سال تجربه و تلاش مستمر آموزشوپرورش در حوزه ارزشیابی است. در این مدت، هم طراحی سوالات استانداردتر شده، هم امنیت آزمونها افزایش یافته و هم فرایندهای اجرایی و تصحیح به سمت الکترونیکی شدن حرکت کرده است. کاهش اعتراضات، افزایش مشارکت معلمان در طراحی سوال و ارتقای امنیت آزمونها، همگی نشان میدهد که آموزشوپرورش توانسته است ظرفیتهای خود را در حوزه ارزشیابی تقویت کند.»
دبیر ستاد تعلیم و تربیت شورای عالی انقلاب فرهنگی گفت: «البته مسیر ارتقای نظام ارزشیابی همچنان ادامه دارد و باید با استفاده از تجربههای بهدستآمده، نقاط قوت را تقویت و نقاط ضعف را برطرف کرد تا بتوانیم به یک نظام ارزشیابی مطلوب، عادلانه، علمی و منطبق با اهداف سند تحول بنیادین برسیم.»
ریحانه خوافی
ارسال دیدگاه