پانا گزارش میدهد:
از دغدغههای هر ساله تا مدیریت هوشمند؛ «سپند» چگونه سرویس مدارس را ساماندهی کرد؟
تهران (پانا) - سرویس مدارس یکی از موضوعاتی است که هر سال با نزدیک شدن به آغاز مهر، دوباره به یکی از دغدغههای اصلی خانوادهها تبدیل میشود؛ دغدغهای که از هزینهها و تأخیر خودروها تا صلاحیت رانندگان، ایمنی ناوگان و نبود نظارت را در بر میگیرد. در سالهای اخیر وزارت آموزش و پرورش با همکاری وزارت کشور تلاش کرده است با راهاندازی سامانه «سپند» (سامانه پایش ناوگان دانشآموزی)، بخشی از این مشکلات را مدیریت کند. اکنون این پرسش مطرح است که این سامانه تا چه اندازه توانسته سرویس مدارس را از یک چالش همیشگی به خدمتی منظم و قابل اعتماد تبدیل کند؟
به گزارش پانا، تا چند سال پیش، فرآیند ثبتنام سرویس مدارس در بسیاری از مناطق به صورت سنتی انجام میشد. خانوادهها فرمهایی را در مدارس تکمیل میکردند، مدارس با شرکتهای مختلف قرارداد میبستند و در بسیاری از موارد، اطلاعات دقیقی از رانندگان، خودروها و نحوه ارائه خدمات در اختیار والدین قرار نمیگرفت. همین موضوع موجب میشد در آغاز هر سال تحصیلی، گلایههای متعددی از سوی خانوادهها مطرح شود؛ از تغییر ناگهانی راننده و مسیر گرفته تا مشخص نبودن نرخ کرایه، تأخیر در آغاز فعالیت سرویسها، کمبود خودرو در برخی مناطق و دشواری پیگیری شکایات. علاوه بر این، فعالیت برخی خودروهای فاقد مجوز نیز همواره یکی از نگرانیهای جدی خانوادهها و مسئولان بود.
افزایش تعداد دانشآموزان، توسعه شهرها و پیچیدهتر شدن شبکه حملونقل شهری نیز نشان داد که ادامه روشهای سنتی، پاسخگوی نیاز امروز نظام آموزشی کشور نیست و استفاده از یک سامانه هوشمند و یکپارچه ضرورتی اجتنابناپذیر است.
«سپند»؛ آغاز مدیریت هوشمند سرویس مدارس
در پاسخ به این نیاز، وزارت آموزش و پرورش با همکاری وزارت کشور، سامانه پایش ناوگان دانشآموزی «سپند» را راهاندازی کرد؛ سامانهای که با هدف ایجاد شفافیت، نظم و نظارت بیشتر بر فرآیند سرویس مدارس طراحی شده است.
در این سامانه، خانوادهها میتوانند درخواست استفاده از سرویس مدارس را بهصورت الکترونیکی ثبت کنند و اطلاعات مربوط به دانشآموزان، رانندگان، خودروها، شرکتهای حملونقل و مسیرهای سرویس به شکل متمرکز در اختیار دستگاههای مسئول قرار میگیرد.
تجمیع این اطلاعات، امکان برنامهریزی دقیقتر برای تخصیص خودروها، مدیریت مسیرها، کنترل ظرفیت ناوگان و نظارت بر عملکرد شرکتهای حملونقل را فراهم کرده است؛ اقدامی که یکی از مهمترین گامها در حرکت به سمت مدیریت هوشمند خدمات آموزشی به شمار میرود.
تمدید ثبتنام؛ فرصتی برای جاماندگان
در آستانه سال تحصیلی ۱۴۰۶-۱۴۰۵ نیز وزارت آموزش و پرورش با هدف بهرهمندی همه متقاضیان از خدمات سرویس مدارس، مهلت ثبت درخواست در سامانه سپند را تا ۱۵ شهریورماه تمدید کرد. عاطفهسادات مدبرنژاد، مدیرکل انجمن اولیا و مربیان وزارت آموزش و پرورش، با اعلام این خبر از مدیران مدارس خواست اطلاعرسانی گستردهای به خانوادهها انجام دهند تا هیچ دانشآموزی به دلیل بیاطلاعی از ثبتنام بازنماند.
وی همچنین از خانوادهها درخواست کرد ثبت درخواست خود را به روزهای پایانی موکول نکنند؛ چراکه هرچه اطلاعات زودتر در سامانه ثبت شود، برنامهریزی برای تعیین ناوگان، مسیرها و شرکتهای ارائهدهنده خدمات با دقت بیشتری انجام خواهد شد.
شفافیت بیشتر برای خانوادهها
یکی از مهمترین مزیتهای سامانه سپند، افزایش شفافیت در فرآیند ارائه خدمات است. مسئولان اعلام کردهاند که ثبت درخواست در این سامانه کاملاً رایگان است و خانوادهها نباید هنگام ثبتنام هزینهای پرداخت کنند.
پس از پایان فرآیند ثبت درخواست، اطلاعات در اختیار دستگاههای اجرایی قرار میگیرد تا بر اساس تعداد متقاضیان، فاصله محل سکونت دانشآموزان، ظرفیت خودروها و شرکتهای حملونقل، بهترین برنامهریزی برای ارائه خدمات انجام شود.
از سوی دیگر، ثبت اطلاعات رانندگان و خودروها در سامانه، امکان نظارت دقیقتر بر فعالیت ناوگان و کاهش فعالیت سرویسهای غیرمجاز را فراهم کرده است؛ موضوعی که از مهمترین مطالبات خانوادهها در سالهای اخیر بوده است.
فراتر از یک سامانه ثبتنام
کارشناسان حوزه آموزش معتقدند ارزش سامانه سپند تنها در الکترونیکی شدن فرآیند ثبت درخواست خلاصه نمیشود، بلکه این سامانه با ایجاد یک بانک اطلاعاتی جامع، امکان سیاستگذاری دقیقتر برای سالهای آینده را نیز فراهم کرده است.
به کمک دادههای ثبتشده، مسئولان میتوانند نیاز واقعی هر منطقه به سرویس مدارس، میزان تقاضا، تعداد خودروهای موردنیاز و حتی نقاط دارای کمبود ناوگان را شناسایی کرده و تصمیمهای دقیقتری برای توسعه خدمات بگیرند.
این اطلاعات همچنین میتواند در برنامهریزی برای نوسازی ناوگان، ارتقای استانداردهای ایمنی و بهبود کیفیت خدمات نقش مؤثری داشته باشد.
با وجود دستاوردهای قابل توجه سامانه سپند، مسئولان و کارشناسان معتقدند ساماندهی کامل سرویس مدارس تنها با راهاندازی یک سامانه محقق نمیشود.
نوسازی خودروهای فرسوده، آموزش مستمر رانندگان، رعایت استانداردهای ایمنی، مدیریت هزینهها، پاسخگویی سریع به شکایات، نظارت میدانی و همکاری مستمر میان آموزش و پرورش، وزارت کشور، شهرداریها، شرکتهای حملونقل و مدارس، همچنان از الزامات موفقیت این طرح به شمار میرود.
با این حال، بسیاری از کارشناسان بر این باورند که سپند توانسته زیرساخت لازم برای مدیریت یکپارچه سرویس مدارس را ایجاد کند و زمینه را برای ارتقای کیفیت خدمات در سالهای آینده فراهم سازد.
فناوری در خدمت آرامش خانوادهها
یکی از مهمترین دستاوردهای سپند، افزایش اعتماد خانوادهها به فرآیند سرویس مدارس است. اطلاع از روند ثبت درخواست، امکان برنامهریزی دقیقتر، شفافیت بیشتر در ارائه خدمات و نظارت متمرکز بر ناوگان، میتواند بخشی از دغدغههای همیشگی والدین را کاهش دهد.
در شرایطی که استفاده از فناوریهای نوین به یکی از ارکان مدیریت خدمات عمومی تبدیل شده است، حرکت آموزش و پرورش به سمت هوشمندسازی فرآیند سرویس مدارس را میتوان گامی مهم در مسیر ارتقای کیفیت خدمات آموزشی و رفاهی دانشآموزان دانست.
سامانه «سپند» را میتوان نقطه عطفی در مسیر ساماندهی سرویس مدارس کشور دانست؛ سامانهای که با هدف ایجاد شفافیت، نظم، نظارت مؤثر و تسهیل ارتباط میان خانوادهها، مدارس و دستگاههای اجرایی طراحی شده است. هرچند مسیر ارتقای کیفیت سرویس مدارس همچنان ادامه دارد و نیازمند همکاری همه نهادهای مسئول است، اما اقدامات انجامشده نشان میدهد آموزش و پرورش با تکیه بر فناوری و مدیریت هوشمند، گامهای مؤثری برای کاهش دغدغه خانوادهها و ایجاد سفری ایمنتر برای دانشآموزان برداشته است.
شهرداری؛ حلقه اجرایی ساماندهی سرویس مدارس
در کنار وزارت آموزش و پرورش، شهرداریها نیز در فرآیند ساماندهی سرویس مدارس نقش مهمی بر عهده دارند و در شهر تهران، سازمان مدیریت و نظارت بر تاکسیرانی بهعنوان یکی از ارکان اجرایی این طرح، مسئولیتهایی از جمله ساماندهی شرکتهای ارائهدهنده خدمات، نظارت بر رانندگان و خودروهای سرویس مدارس و کنترل فعالیت ناوگان را دنبال میکند.
در این چارچوب، اطلاعات ثبتشده در سامانه سپند میتواند مبنایی برای برنامهریزی و نظارت شهری قرار گیرد؛ به این معنا که درخواست خانوادهها، مشخصات دانشآموزان، خودروها، رانندگان و شرکتهای حملونقل در یک بستر مشخص ثبت میشود و امکان مدیریت دقیقتر ناوگان و شناسایی ظرفیتهای مورد نیاز هر منطقه را فراهم میکند.
یکی از اهداف مهم این فرآیند، کاهش فعالیت سرویسهای غیرمجاز و افزایش نظارت بر کیفیت و ایمنی حملونقل دانشآموزی است. شهرداریها همچنین در چارچوب ضوابط و مصوبات مربوط، بر فرآیند فعالیت شرکتهای مجاز و اجرای نرخهای مصوب سرویس مدارس نظارت دارند و میتوانند با استفاده از دادههای سامانه، تصویر دقیقتری از میزان تقاضا و ظرفیت ناوگان در اختیار داشته باشند.
از این منظر، سپند فقط یک سامانه برای ثبت درخواست سرویس نیست؛ بلکه بستری برای همافزایی میان آموزش و پرورش، وزارت کشور، شهرداریها، سازمانهای حملونقل شهری، مدارس و شرکتهای ارائهدهنده خدمات به شمار میرود. هرچه این ارتباط و تبادل اطلاعات منسجمتر باشد، امکان تخصیص مناسبتر خودرو، مدیریت بهتر مسیرها، نظارت مؤثرتر بر رانندگان و پاسخگویی سریعتر به نیازهای خانوادهها نیز افزایش خواهد یافت.
در سال تحصیلی ۱۴۰۵–۱۴۰۶، استمرار همکاری میان دستگاههای مسئول و استفاده از ظرفیتهای سامانه سپند میتواند زمینه را برای حرکت از مدیریت سنتی سرویس مدارس به سمت یک نظام هوشمند، شفاف و نظارتپذیر فراهم کند؛ رویکردی که در نهایت هدف اصلی آن، تأمین سفری ایمن، منظم و قابل اعتماد برای دانشآموزان و کاهش دغدغه خانوادههاست.
ریحانه خوافی
ارسال دیدگاه