به مناسبت روز جهانی پُست، در موزه آستان قدس رضوی دایر شده است
نمایشگاه تمبر و تاریخچه پُستی ایران در دوران قاجار
خبرگزاری پانا: به مناسبت روز جهانی پُست، مجموعهای تاریخی، نفیس و دیدنی، مشتمل بر تمبرها و تاریخچه پُستی ایران در دوران ناصرالدین شاه، مظفّرالدین شاه و محمّدعلی شاه قاجار، در گنجینه تمبر و اقلام پُستیِ موزه مرکزی آستان قدس رضوی به نمایش گذاشته شد.
به گزارش خبرگزاری پانا به نقل از روابط عمومی و امور بینالملل سازمان کتابخانهها، موزهها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی، کارشناس تمبر و پژوهشهای تمبرشناسی این سازمان با بیان این مطلب گفت: در این نمایشگاه که روایتگر تاریخ پرفراز و نشیب تمبرهای پُستی ایران در طول ۴۴ سال (از سال [ ۱۲۴۴ اواسط سلطنت ناصرالدین شاه قاجار] تا سال ۱۲۸۸ [اواخر سلطنت محمّدعلی شاه قاجار]) و یادآور قلم، مرکّب، کاغذ و نامه به عنوان یگانه روش ارتباطی اجداد ما با شهرها و روستاهای دوردست در دوران قاجار و اوضاع پُستی کشورمان در آن دوران میباشد، دَهها سری تمبر پُستی نفیسِ تاریخی، مربوط به دوران سلطنت سه تن از شاهان قاجار و مجموعه تاریخچه پُستی ایران با قدمت حدود ۱۵۰ سال، شامل نامههای دستنوشته، پاکتهای پُستی با نقش تمبر، پاکتنامه تمبردار، ورقه پستی، کارتپستال مصوّر و تلگراف در معرض دید بازدیدکنندگان و علاقهمندان به تمبر و تاریخچه پُستی ایران و جهان قرار گرفته است .
محمدرضا شاهرودیزاده خاطرنشان کرد: از میان تمبرهای پُستی نفیس بهنمایشدرآمده در این مجموعه میتوان به تمبرهای شیر و خورشیدی به عنوان نخستین تمبرهای کشورمان، نخستین سری تمبر با تصویر ناصرالدین شاه قاجار، معروف به سری ناصری چهارجور، سری دور الوان، تمبرهای چاپ سنگی خورشیدی (لیتوگراف ) ، تمبرهای گراوه خورشیدی، تمبرهای ناصری چاپ گراوه، تمبرهای شویدی، تمبرهای سری محرابی، تمبرهای سری ناصری طلایی، نخستین و دومین سری تمبر با تصویر مظفّرالدین شاه قاجار، معروف به سری کاغذ سفید و کاغذ سبز، تمبرهای تایپست چاپ تهران، تمبرهای موقتی چاپ مشهد، معروف به سری ویکتور کاستین، تمبرهای محمّدعلی شاه قاجار و ... اشاره کرد که از سال ۱۲۴۴ تا ۱۲۸۸ خورشیدی در فرانسه، اسکاتلند، اتریش، هلند و ایران چاپ شدهاند .
وی با بیان این که در کنار تمبرها، مجموعه تاریخچه پُستی، شاملِ نامههای دستنوشته با قدمت حدود یک و نیم سده نیز به نمایش گذاشته شده است که تاریخ کتابت قدیمترین آنها ۱۴ شهر رمضانالمبارک سنه ۱۲۷۶، برابر با ۱۶ فروردین سال ۱۲۳۹ خورشیدی میباشد، گفت: در این نمایشگاه، علاوه بر این نامهها که با هدفِ نشان دادن رسمالخط ایرانیان و شیوههای نگارشی آن دوران در معرض دید قرار داده شده است، پاکتهای تمبردار پُستی با مُهر شش و دوازده شاهی روی نقش تمبرهای شیر و خورشیدی، پاکت تمبردار پُستی با نقش تمبر ۵ شاهی سری ناصری چهارجور، کارتپستالهای پرسانا و ... که در سالهای ۱۲۵۶، ۱۲۵۸ و ۱۲۶۶ خورشیدی در پاریس و وین چاپ شدهاند نیز به نمایش درآمدهاند .
وی افزود: مجموعه تمبرها و تاریخچه پُستی این نمایشگاه، توسط مجموعهداران بنام و مشهورِ تمبر اصیل ایران، همچون آقایان دکتر علی شرقی، عبدالحسین زعفرانی، مهران اشراقی و زندهیاد یوسف بهبود چایچی از ایران، دکتر جواد ملک از ایالات متّحده آمریکا، دکتر بهروز ندیمی از آلمان، محمّد عبد علی ابراهیم (رئیس انجمن تمبر و اسکناس عراق) و ... به گنجینه تمبر و اقلام پُستی موزه مرکزی آستان قدس رضوی اهدا شدهاند .
شاهرودیزاده با اشاره به اتحادیه جهانی پُست که از نظر قدمت، دومین سازمان بینالمللی در جهان است و در حال حاضر، ۱۹۲ کشور در آن عضویت دارند، گفت : کشور ما نیز در زمان سلطنت ناصرالدین شاه قاجار و در تاریخ یکم سپتامبر ۱۸۷۷ میلادی (دهم شهریورماه ۱۲۵۶ خورشیدی)، به عضویت آن درآمده است .
وی افزود: پیش از عضویت ایران در این اتحادیه، تمام نامههای پُستی که از ایران به کشورهای خارجی فرستاده میشد، بایستی علاوه بر تمبرهای پُستی ایران، ۸ کوپک تمبر روسی نیز داشتند تا توسط فرستاده مخصوص، به دفتر تبادل پُستی روسیه در جلفا برده شده و برای ارسال به خارج، تحویل روسها میشد .
لازم به ذکر است که اتحادیه جهانی پُست، در نهم اکتبر ۱۸۷۴ میلادی (هفدهم مهرماه ۱۲۵۳ خورشیدی) در شهر برن (پایتخت سوئیس) تأسیس شد و در سال ۱۹۶۹، کنگره این اتحادیه در شهر توکیویِ ژاپن، این روز را روز جهانی پُست نامید .
گفتنی است که گنجینه تمبر و اقلام پُستی موزه مرکزی آستان قدس رضوی با در اختیار داشتن صدها هزار تمبر و دیگر اقلام پُستی، تنها موزه تمبر در کشور است که در سالهای اخیر به جمعآوری تاریخچه پُستی ایران، به عنوان یکی از شاخههای تخصصی مجموعهداری در علم تمبرشناسی، اهتمام ورزیده و ضمن تفکیک، شناسایی و مستندسازی این مجموعهها، به مطالعه نرخ خدمات پُستی، سیاستهای پُستی، مدیریت پُست، نظارت پُستی و تأثیر سیاست، تجارت و فرهنگ بر تشکیلات پُستی ایران قدیم و نمایش و معرفی این مجموعه میپردازد .
همه علاقهمندان به تمبر و تاریخچه پُستی ایران میتوانند با مراجعه به گنجینه تمبر و اقلام پُستیِ موزه مرکزی آستان قدس رضوی، واقع در صحن کوثر حرم مطهّر امام رضا علیهالسلام از ساعت ۸ تا ۱۷ روز چهارشنبه، ۱۷ مهرماه، از این نمایشگاه دیدن فرمایند .
ارسال دیدگاه