غلامعلی حدادعادل در آیین بزرگداشت سالگرد ارتحال علامه آیتالله العظمی سیدمحمدحسین طباطبایی:
سازمان پژوهش و برنامهریزی آموزشی در شکلدهی اندیشه نسل آینده نقشآفرین است
شناخت اندیشه علامه طباطبایی برای تربیت نسل آینده ضروری است
تهران (پانا) - عضو شورای عالی آموزش و پرورش با تاکید بر نقش سازمان پژوهش و برنامهریزی آموزشی در پرورش فکری نسل آینده، علامه طباطبایی را از برجستهترین چهرههای تحولآفرین در اندیشه اسلامی معاصر دانست و گفت: علامه با دفاع عقلانی از دین، تربیت شاگردان برجسته و ایجاد پیوند میان حوزه و دانشگاه، میراثی ماندگار برای جامعه علمی و فرهنگی کشور به یادگار گذاشت.
به گزارش پانا، غلامعلی حدادعادل صبح امروز ۲۴ آبانماه در آیین بزرگداشت سالگرد ارتحال علامه آیتالله العظمی سیدمحمدحسین طباطبایی، با اشاره به جایگاه سازمان پژوهش و برنامهریزی آموزشی در شکلدهی به اندیشه نسل آینده، اظهار کرد: سازمان پژوهش را مجموعهای میدانم که مسئولیت مهمی در ساختن ذهن و اندیشه نسل آینده بر عهده دارد. همانگونه که برای تقویت جسم به غذای مناسب نیاز داریم، برای پرورش فکر، روح و ذهن نیز باید خوراک فکری شایستهای فراهم شود.
وی با اشاره به بزرگداشت شخصیتهای علمی و فرهنگی کشور افزود: شناخت متفکرانی که میتوانند راهنمای فکری و فرهنگی جامعه باشند، اهمیت و اولویت فراوانی دارد و علامه طباطبایی از جمله شخصیتهایی است که اندیشه و آثار ایشان همچنان برای جامعه امروز راهگشاست.
آشنایی با اندیشه علامه از دوران تحصیل
حدادعادل با بیان خاطراتی از آشنایی خود با علامه طباطبایی گفت: اگرچه فرصت شاگردی مستمر و حضور دائمی در محضر ایشان را نداشتم، اما از دوران تحصیل در دبیرستان علوی و به واسطه مرحوم استاد رضا روزبه، مدیر این مدرسه، با شخصیت و اندیشههای علامه آشنا شدم.
وی افزود: مرحوم روزبه علاقه و ارادت ویژهای به علامه طباطبایی داشت و در فرصتهای مختلف از فلسفه، تفسیر المیزان و اندیشههای ایشان برای دانشآموزان سخن میگفت. حتی در سال آخر دبیرستان، بخشهایی از تفسیر المیزان را برای ما تدریس میکرد و من مطالبی را که از این جلسات میآموختم، یادداشت میکردم.
عضو شورای عالی آموزش و پرورش ادامه داد: پس از ورود به دانشگاه و حضور در درس فلسفه شهید مطهری، ابعاد دیگری از عظمت علمی علامه طباطبایی برایم آشکار شد. هنگامی که میدیدم شهید مطهری با وجود جایگاه علمی برجسته خود، در برابر نام علامه طباطبایی با نهایت احترام و تواضع سخن میگوید، بیشتر به بزرگی شخصیت علمی ایشان پی میبردم.
علامه طباطبایی؛ پیشگام دفاع عقلانی از اندیشه اسلامی
حدادعادل با تشریح شرایط فکری و اجتماعی ایران در دهههای پس از مشروطه، به نقش تاریخی علامه طباطبایی در مواجهه با جریانهای فکری آن دوران اشاره کرد و گفت: در دهههای ۲۰ و ۳۰ شمسی، جامعه ایران با جریانهای فکری مختلفی از جمله غربگرایی و اندیشههای مارکسیستی مواجه بود و این جریانها پرسشها و شبهات تازهای را درباره دین، فلسفه، اقتصاد و مسائل اجتماعی مطرح میکردند.
وی افزود: در چنین شرایطی، حوزههای علمیه نیز به دلیل فشارها و محدودیتهای سالهای گذشته، با دشواریهایی برای پاسخگویی به این حجم از پرسشهای جدید روبهرو بودند. در این فضای فکری، علامه طباطبایی با شناخت دقیق نیازهای زمان، رویکردی متفاوت و مبتنی بر عقلانیت را در دفاع از اندیشه دینی دنبال کرد.
وی با تاکید بر اهمیت روش علمی علامه تصریح کرد: یکی از ویژگیهای برجسته فعالیت فکری ایشان این بود که برای پاسخگویی به شبهات جدید، از زبان عقل و استدلال فلسفی بهره میگرفت. علامه بهخوبی دریافته بود که در مواجهه با جریانهایی که مبانی وحیانی و دینی را نمیپذیرند، باید از استدلال عقلی برای تبیین و دفاع از حقیقت دین استفاده کرد.
عضو شورای عالی آموزش و پرورش تألیف کتاب «اصول فلسفه و روش رئالیسم» را از اقدامات ماندگار علامه طباطبایی در این زمینه دانست و اظهار کرد: این اثر حاصل درسهای فلسفی علامه برای جمعی از شاگردان برجسته از جمله شهید مطهری و شهید بهشتی بود که بعدها با شرحهای شهید مطهری در قالب مجموعهای پنججلدی منتشر شد.
حدادعادل خاطرنشان کرد: این کتاب در دهههای ۳۰، ۴۰ و ۵۰، پشتوانه فکری مهمی برای جوانان و دانشگاهیانی بود که در پی پاسخهای مستدل به شبهات فلسفی و بهویژه اندیشههای مارکسیستی بودند. اهمیت این اثر را باید با توجه به شرایط و فضای فکری آن دوران ارزیابی کرد.
تفسیر المیزان؛ گامی مهم در تبیین ابعاد اجتماعی اسلام
وی با اشاره به نوآوری علامه طباطبایی در پیوند میان معارف سنتی حوزه و دانشهای جدید گفت: علامه توانست ارتباطی عمیق میان ظرفیتهای علمی حوزههای علمیه و مباحث جدید فلسفی و علوم انسانی برقرار کند. ایشان با نگاهی نو به مسائل فکری و اجتماعی روز پرداخت و در آثاری همچون «اصول فلسفه و روش رئالیسم» و بهویژه تفسیر ارزشمند «المیزان»، ابعاد تازهای از معارف اسلامی را تبیین کرد.
حدادعادل با اشاره به توجه علامه به مفاهیم اجتماعی قرآن کریم افزود: علامه در تفسیر المیزان به موضوعات اجتماعی اسلام توجه ویژهای داشت؛ بهگونهای که مباحث مطرحشده در این اثر قابلیت استخراج و تدوین در قالب موضوعاتی همچون نظام اجتماعی اسلام را پیدا کرد و حتی در محیطهای دانشگاهی نیز مورد استفاده قرار گرفت.
وی ایجاد پیوند میان حوزه و دانشگاه را از مهمترین خدمات علمی و فرهنگی علامه طباطبایی برشمرد و تاکید کرد: به اعتقاد من، هیچکس به اندازه علامه طباطبایی در ایجاد پل ارتباطی میان حوزه و دانشگاه مؤثر نبوده است. ایشان پایههای این پل را بنا کرد و شخصیتهایی همچون شهید مطهری و شهید بهشتی در ادامه، این مسیر را گسترش دادند.
تربیت شاگردان برجسته؛ میراث ماندگار علامه طباطبایی
عضو شورای عالی آموزش و پرورش تربیت شاگردان برجسته را از دیگر ابعاد اثرگذار فعالیت علمی علامه دانست و گفت: بسیاری از شخصیتهای مؤثر در جریان انقلاب اسلامی، به واسطه آشنایی با اندیشهها و حضور در محضر علامه طباطبایی، نگاه گستردهتری به مسائل اجتماعی و موضوعات فراتر از مباحث متداول حوزوی پیدا کردند.
وی افزود: یکی از ویژگیهای مهم علامه این بود که ضمن برخورداری از دانش عمیق فلسفی و دینی، مسائل و نیازهای فکری جامعه را بهخوبی میشناخت و برای پاسخگویی به آنها تلاش میکرد. این رویکرد، آثار علمی ایشان را به منابعی ارزشمند برای نسلهای مختلف تبدیل کرده است.
اخلاص و معنویت؛ پشتوانه مجاهدت علمی علامه
حدادعادل با اشاره به ابعاد اخلاقی و معنوی شخصیت علامه طباطبایی اظهار کرد: آنچه به مجاهدتهای علمی و فکری علامه برکت ویژهای میبخشید، صفای باطن، اخلاص، عرفان و توجه عمیق ایشان به مقام ولایت و محبت پیامبر اکرم(ص) و اهلبیت(ع) بود.
وی با نقل خاطرهای از دیدار خود با علامه در قم گفت: در یکی از دیدارها که به همراه چند نفر از دوستان به منزل ایشان رفتیم، با وجود جایگاه علمی و فلسفی کمنظیرشان، ایشان را در نهایت سادگی و تواضع در اتاقی ساده دیدیم. رفتار و حالات معنوی علامه نشان میداد که در کنار دانش عمیق و قدرت استدلال فلسفی، از صفای باطن و روحیهای سرشار از معنویت برخوردارند.
عضو شورای عالی آموزش و پرورش ادامه داد: علامه طباطبایی شخصیتی بودند که در مباحث علمی و فلسفی، اندیشمندی دقیق و استدلالگری توانمند به شمار میرفتند و در زندگی شخصی نیز نمونهای از اخلاص، تواضع و توجه به معنویت بودند. این پیوند میان دانش و معنویت، از ویژگیهای برجسته شخصیت ایشان بود.
حدادعادل با دعوت به مطالعه بیشتر آثار علامه طباطبایی اظهار کرد: برای شناخت ریشهها و تبار فکری انقلاب اسلامی و اندیشه اسلامی معاصر، نمیتوان از جایگاه والای علامه طباطبایی غافل شد. امیدوارم این بزرگداشتها زمینه توجه بیشتر به آثار و اندیشههای ایشان را فراهم کند و همکاران سازمان پژوهش و برنامهریزی آموزشی نیز در مسئولیت مهم تألیف و تدوین کتابهای درسی و انجام وظیفه خطیر خود در نظام تعلیم و تربیت، موفقتر از گذشته باشند.
ارسال دیدگاه