حضور فعال هیئت ایرانی در COP۳۱ آنتالیا؛ از تشریح نقش انرژی هسته‌ای در گذار به انرژی پاک تا توسعه همکاری‌های بریکس
تهران (پانا) - هیئت جمهوری اسلامی ایران در سی‌ویکمین کنفرانس تغییرات اقلیمی سازمان ملل متحد در آنتالیا، با حضور در نشست‌های تخصصی انرژی، اقلیم و توسعه پایدار، بر ظرفیت‌های انرژی هسته‌ای برای تامین برق پایدار، کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای و تقویت امنیت انرژی تاکید کرد. هم‌زمان، حضور نمایندگان ایران در نشست سالانه پلتفرم انرژی هسته‌ای بریکس، زمینه‌ای برای بررسی برنامه‌های همکاری میان کشورهای عضو و تشریح اولویت‌های این سازوکار برای سال۲۰۲۷ فراهم کرد.
سی‌ویکمین کنفرانس تغییرات اقلیمی سازمان ملل متحد موسوم به COP۳۱ از۹ تا۲۰ نوامبر۲۰۲۶ در شهر آنتالیای ترکیه برگزار شد. این اجلاس با حضور مقام‌های عالی‌رتبه کشورها، روسای دولت‌ها، نمایندگان دولت‌ها، سازمان‌های بین‌المللی، نهادهای تخصصی و فعالان حوزه محیط زیست و انرژی برگزار شد و موضوعاتی همچون کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای، توسعه انرژی‌های پاک، امنیت انرژی و تأمین مالی پروژه‌های اقلیمی در دستور کار آن قرار داشت.
جمهوری اسلامی ایران نیز با حضور رئیس‌جمهور و هیئتی از مسئولان و کارشناسان بخش‌های مختلف در این اجلاس شرکت کرده است. ایران همچنین با برپایی پاویون و نمایشگاه اختصاصی، ظرفیت‌ها، اقدامات و دستاوردهای خود را در حوزه‌های مرتبط با تغییرات اقلیمی، محیط زیست، انرژی و توسعه پایدار به نمایش گذاشت.
در همین چارچوب، هیئتی از سازمان انرژی اتمی ایران در برنامه‌ها و نشست‌های تخصصی COP۳۱ حضور یافت و دیدگاه‌های جمهوری اسلامی ایران را درباره نقش فناوری هسته‌ای در دستیابی به اهداف اقلیمی تشریح کرد. کاربردهای صلح‌آمیز فناوری هسته‌ای، ظرفیت‌های صنعت هسته‌ای کشور، نقش نیروگاه‌های هسته‌ای در تولید برق کم‌کربن و جایگاه انرژی اتمی در تأمین انرژی پایدار از جمله محورهای مورد توجه هیئت ایرانی در این اجلاس بود.
تاکید ایران بر نقش راهبردی انرژی هسته‌ای
نماینده سازمان انرژی اتمی ایران در سخنرانی تخصصی خود در غرفه جمهوری اسلامی ایران، با عنوان «انرژی هسته‌ای؛ حلقه راهبردی گذار به انرژی پاک»، بر اهمیت انرژی هسته‌ای در کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای، تامین برق پایدار، تقویت امنیت انرژی و تحقق اهداف جهانی مقابله با تغییرات اقلیمی تاکید کرد.
در این سخنرانی، انرژی هسته‌ای به‌عنوان یکی از منابع تولید برق کم‌کربن، بخشی از راهکارهای بلندمدت برای پاسخ‌گویی به نیاز فزاینده کشورها به انرژی و در عین حال کاهش انتشار کربن معرفی شد. بر این اساس، توسعه متوازن سبد انرژی، استفاده از منابع متنوع و کم‌کربن و بهره‌گیری از فناوری‌های نوین می‌تواند کشورها را در مسیر دستیابی به اهداف توسعه پایدار و تعهدات اقلیمی یاری کند.
در سال‌های اخیر، موضوع جایگاه انرژی هسته‌ای در امنیت انرژی و گذار جهانی به انرژی پاک، به یکی از محورهای مهم مباحث بین‌المللی تبدیل شده است. افزایش تقاضای جهانی برای برق، ضرورت کاهش وابستگی به سوخت‌های فسیلی و تلاش برای کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای، موجب شده است کشورها بار دیگر ظرفیت نیروگاه‌های هسته‌ای و فناوری‌های مرتبط با آن را مورد توجه قرار دهند.
در حاشیه COP۳۱ نیز نشست‌های تخصصی متعددی با محوریت نقش انرژی هسته‌ای در گذار انرژی، توسعه ظرفیت تولید برق هسته‌ای، تامین مالی پروژه‌های هسته‌ای، تربیت نیروی انسانی متخصص و استفاده از فناوری‌های نوین برگزار شد. توسعه نیروگاه‌های هسته‌ای، فناوری‌های پیشرفته، راکتورهای کوچک مدولار یا SMR و گسترش همکاری‌های بین‌المللی در زمینه استفاده صلح‌آمیز از انرژی هسته‌ای، از جمله موضوعات مطرح در این برنامه‌ها بود.
یکی از محورهای مهم مورد توجه در این دوره از اجلاس، ابتکار سه‌برابر کردن ظرفیت انرژی هسته‌ای تا سال۲۰۵۰ است؛ ابتکاری که بررسی راهکارهای افزایش سهم انرژی‌های کم‌کربن در سبد انرژی جهان را دنبال می‌کند. طرح این موضوع در برنامه‌های مرتبط با COP۳۱ نشان‌دهنده افزایش توجه جامعه بین‌المللی به نقش انرژی هسته‌ای در دستیابی به اهداف توسعه پایدار و مقابله با تغییرات اقلیمی است.
حضور هیئت ایرانی در نشست پلتفرم انرژی هسته‌ای بریکس
هم‌زمان با برگزاری اجلاس COP۳۱، نشست سالانه پلتفرم انرژی هسته‌ای بریکس نیز در شهر آنتالیا برگزار شد. این نشست با حضور نمایندگان کشورهای عضو، مدیرعامل شرکت دولتی روس‌اتم، رئیس هماهنگ‌کننده پلتفرم هسته‌ای بریکس و هیئت جمهوری اسلامی ایران برگزار شد.
در این نشست، راهکارهای تقویت تعاملات و گسترش همکاری میان کشورهای عضو پلتفرم هسته‌ای بریکس مورد بحث و تبادل نظر قرار گرفت. ارائه گزارش سالانه فعالیت‌های پلتفرم، بررسی اقدامات انجام‌شده، ارزیابی ظرفیت‌های همکاری میان کشورهای عضو و تشریح برنامه‌ها و اولویت‌های پیش‌روی این سازوکار، از مهم‌ترین محورهای نشست بود.
شرکت‌کنندگان همچنین درباره برنامه‌های آینده پلتفرم و راهکارهای افزایش مشارکت میان شرکت‌ها و نهادهای فعال در صنعت هسته‌ای کشورهای عضو گفت‌وگو کردند. تقویت همکاری‌های علمی، فنی و صنعتی، توسعه ارتباط میان سازمان‌های تخصصی و بهره‌گیری از ظرفیت‌های شرکت‌های فعال در حوزه انرژی هسته‌ای، از جمله موضوعات مورد توجه در این نشست بود.
یکی دیگر از محورهای مهم نشست سالانه پلتفرم انرژی هسته‌ای بریکس، توجه به نقش نسل جوان در آینده صنعت هسته‌ای بود. حاضران بر ضرورت تربیت و توانمندسازی نیروی انسانی متخصص، انتقال دانش و تجربه میان نسل‌های مختلف و ایجاد زمینه برای حضور مؤثر کارشناسان جوان در برنامه‌ها و پروژه‌های آینده تاکید کردند.
تشریح برنامه‌های همکاری برای سال۲۰۲۷در نشست آنتالیا، برنامه‌های پلتفرم انرژی هسته‌ای بریکس برای سال۲۰۲۷ نیز تشریح شد. بر اساس برنامه‌های اعلام‌شده، تداوم فعالیت گروه‌های کاری، افزایش حضور پلتفرم در کنفرانس‌ها و رویدادهای بین‌المللی، انتشار گزارش‌ها و بولتن‌های تخصصی و توسعه همکاری‌های علمی و فناورانه میان کشورهای عضو در دستور کار قرار دارد.
همچنین برگزاری کنفرانس سالانه در اواخر سال۲۰۲۷، انتشار مجله دیجیتال بریکس در دو نوبت طی سال آینده و گسترش همکاری با نهادها و سازمان‌های فعال در حوزه انرژی کشورهای عضو از دیگر برنامه‌های پیش‌بینی‌شده برای این پلتفرم است.
در بخش دیگری از این نشست، تقویت مشارکت جوانان و متخصصان نسل جدید در صنعت هسته‌ای مورد تاکید قرار گرفت. توسعه گروه‌های مرتبط با جوانان هسته‌ای و جوانان بریکس، ایجاد فرصت‌های مهارت‌آموزی و فراهم کردن زمینه حضور نیروهای متخصص جوان در پروژه‌های آتی، از جمله موضوعاتی بود که در چارچوب برنامه‌های آینده پلتفرم مورد بررسی قرار گرفت.
پلتفرم انرژی هسته‌ای بریکس با هدف تقویت همکاری‌های صنعتی و فناورانه میان کشورهای عضو، در۱۷ اکتبر۲۰۲۴ در مسکو پایه‌گذاری شده است. بر اساس گزارش ارائه‌شده در نشست آنتالیا، این پلتفرم در زمان ارائه گزارش،۱۴ شرکت و سازمان از۱۰ کشور را گرد هم آورده بود.
فرصت‌های جدید برای همکاری‌های بین‌المللی
حضور هیئت سازمان انرژی اتمی ایران در اجلاس COP۳۱ و نشست سالانه پلتفرم انرژی هسته‌ای بریکس، فرصتی برای پیگیری مباحث تخصصی مرتبط با آینده انرژی هسته‌ای، تبادل تجربیات با نهادها و سازمان‌های بین‌المللی و آشنایی با آخرین تحولات فناوری در این حوزه فراهم کرد.
این حضور همچنین امکان بررسی زمینه‌های همکاری با کشورهای مختلف در حوزه‌های علمی، فنی، صنعتی و آموزشی را برای هیئت ایرانی فراهم ساخت. مشارکت در گفت‌وگوهای تخصصی درباره تامین مالی پروژه‌های هسته‌ای، توسعه نیروگاه‌ها، استفاده از فناوری‌های نوین، آموزش نیروی انسانی و نقش انرژی هسته‌ای در گذار انرژی، از دیگر محورهای فعالیت هیئت جمهوری اسلامی ایران در آنتالیا بود.
هیئت ایرانی در جریان این برنامه‌ها، دیدگاه‌های کشورمان را درباره ضرورت استفاده صلح‌آمیز از فناوری هسته‌ای، توسعه ظرفیت‌های تولید برق هسته‌ای و نقش این فناوری در تامین برق پایدار و کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای ارائه کرد.
در مجموع، حضور جمهوری اسلامی ایران در COP۳۱ آنتالیا، علاوه بر طرح دیدگاه‌های کشور درباره تغییرات اقلیمی و توسعه پایدار، بستری برای معرفی ظرفیت‌های صنعت هسته‌ای و تبیین نقش آن در آینده انرژی فراهم آورد. مشارکت در نشست پلتفرم انرژی هسته‌ای بریکس نیز بر اهمیت تقویت همکاری‌های چندجانبه، توسعه تعاملات فناورانه و استفاده از ظرفیت کشورهای عضو برای پیشبرد اهداف مشترک در حوزه انرژی هسته‌ای تاکید داشت.
با توجه به افزایش اهمیت امنیت انرژی، کاهش انتشار کربن، توسعه فناوری‌های پاک و تقویت همکاری‌های بین‌المللی، انرژی هسته‌ای همچنان یکی از گزینه‌های مورد توجه در برنامه‌ریزی‌های بلندمدت کشورها به شمار می‌رود؛ موضوعی که در مباحث تخصصی COP۳۱ و برنامه‌های همکاری پلتفرم انرژی هسته‌ای بریکس نیز بازتاب یافت.
پرویز پیکری
ارسال دیدگاه