مدارس غیردولتی؛ سنگرِ هم‌افزاییِ کیفیتِ آموزشی و ارزش‌های متعالیِ انقلابی

پنجمین همایش رؤسای شورای هماهنگی مؤسسان مدارس غیردولتی کشور، با حضور علیرضا کاظمی،  مقام عالی وزارت آموزش و پرورش، احمد محمودزاده معاون وزیر آموزش و پرورش و رئیس سازمان مدارس و مراکز غیردولتی و توسعه مشارکت‌های مردمی، احسان عظیمی‌راد و علی خزایی نمایندگان مجلس شورای اسلامی و اعضای کمیسیون آموزش، تحقیقات و فناوری مجلس، علی صنیعی رییس شورای هماهنگی موسسان مدارس غیردولتی کشور و اعضای شورای هماهنگی مؤسسان مدارس غیردولتی کشور برگزار شد.

محمودزاده در آغاز سخنان خود، با گرامیداشت یاد و نام امام راحل (ره)، رهبر شهید انقلاب، شهدای والامقام نظام مقدس جمهوری اسلامی به‌ویژه معلمان شهید، دانش‌آموزان شهید و سرداران سرافراز اسلام و انقلاب، یاد و خاطره معلم اخلاق و مدیر وارسته زنده‌یاد دکتر فانی را گرامی داشت و ایام شهادت حضرت صدیقه طاهره (س) را به حاضران تسلیت گفت.

وی در ادامه، با قدردانی از راهبری فعال و دستورات مؤثر مقام عالی وزارت مبنی بر همکاری همه حوزه‌های ذی‌ربط در وزارت آموزش و پرورش و جهت‌گیری‌های تخصصی در خصوص نظام مسائل مدارس و مراکز غیردولتی، تصریح کرد: مدارس و مراکز غیردولتی از جلوه‌های مهم مشارکت در نظام تعلیم و تربیت کشور به شمار می‌روند که با همراهی مؤسسان، خانواده‌های محترم و معلمان، نقش مؤثری در توسعه ظرفیت‌های آموزشی و پرورشی و تحقق اهداف نظام تعلیم و تربیت ایفا می‌کنند.

رئیس سازمان مدارس و مراکز غیردولتی با ارائه تصویری از ظرفیت کنونی سازمان مدارس و مراکز غیردولتی و توسعه مشارکت‌های مردمی، اعلام کرد: امروز بیش از ۳۹ هزار مدرسه و مرکز، با بیش از ۲۵۱ هزار معلم و مربی، میزبان نزدیک به ۴ میلیون دانش‌آموز و فراگیر هستند؛ ظرفیتی که در قالب کلاس‌های رسمی آموزشگاهی، تقویتی، زبان، کلاس‌های کنکور و مراکز سنجش و آزمون، با حمایت هدفمند دولت و وزارت آموزش و پرورش و عنایت ویژه مقام عالی وزارت، زمینه استمرار مشارکت و همکاری مردم را در امر آموزش و پرورش فراهم کرده است.

وی یادآور شد با وجود  مشکلات و محدودیت ها با این حال، با نگاه به ظرفیت مارس ومراکز غیردولتی و حضور فعال سازمان، نتایج درخشانی در حوزه‌های مختلف به دست آمده است؛ از جمله در المپیادها، کنکور، میانگین نمرات و مسابقات فرهنگی و هنری. وی همچنین از نقش‌آفرینی ۲ هزار حافظ قرآن از دسته‌بندی‌های مختلف در مدارس غیردولتی خبر داد .

نظارت هوشمند؛ محور نخست

محمودزاده با اشاره به دو موضوع مورد دغدغه مقام عالی وزارت، نخستین محور سخنان خود را جنبه نظارتی بر مدارس و مراکز غیردولتی عنوان کرد و گفت: علاوه بر استقرار ماده ۱۸ مکرر که زمینه شفاف‌سازی، نظارت و پاسخگویی را با استفاده از ظرفیت‌های فناورانه و بهره‌گیری از ظرفیت هوش مصنوعی فراهم کرده است، سامانه‌ای در سازمان طراحی شده که سال اول فعالیت آن در حال اتمام است. وی افزود: طراحی این سامانه کاری سنگین و دقیق بود که با همکاری حوزه حقوقی و مرکز فناوری وزارت آموزش و پرورش به سرانجام رسید.

وی نظارت میدانی در سطح کشور را با رویکرد استقرار سیاست‌های وزارت آموزش و پرورش، زمینه‌سازی اجرای اسناد بالادستی، سند تحول بنیادین، مدرسه تراز و قانون مدارس غیردولتی، و همچنین رویکرد پیشگیرانه توصیف کرد.

مهر آرام و بدون حاشیه؛ نتیجه اقدام پیشگیرانه

رئیس سازمان مدارس و مراکز غیردولتی با تأکید بر کارکرد رویکرد پیشگیرانه، یادآور شد: ماه‌ها پیش از آغاز سال تحصیلی و در آستانه مهر، با فرامین و دغدغه‌مندی مقام عالی وزارت درباره امکان برگزاری حضوری کلاس‌ها و نیز طرح برخی شبهات در فضای رسانه‌ای، چندین جلسه تبیینی و توجیهی در سراسر کشور برگزار شد و خوشبختانه مهر امسال، مهری روان، آرام، شاد و بدون حاشیه در مدارس دولتی و غیردولتی سراسر کشور رقم خورد.

بررسی نزدیک به ۱۴۰۰ پرونده در تهران

محمودزاده در بخش دیگری از گزارش خود، با اشاره به فعالیت هزاران نفر در حوزه نظارتی در قالب شورای نظارت استان‌ها و شورای راهبردی وزارت آموزش و پرورش، آماری از عملکرد نظارتی ارائه کرد و گفت: در طول چند سال حضور در این مجموعه، نزدیک به ۱۴۰۰ پرونده تنها در تهران بررسی شده است؛ علاوه بر پرونده‌هایی که با اعتراض، در استان‌ها رسیدگی و رأی صادر می‌شود و به تهران ارجاع نمی‌شود.

وی با اشاره به اینکه این روند ادامه دارد، افزود: با افزودن بندی به مواد ۳ و ۵ قانون، موضوع جریمه نقدی و استرداد شهریه نیز به سازوکارهای نظارتی اضافه شد و در فاصله یک سال و چند ماه گذشته، پرونده‌های متعددی در استان‌ها بر همین اساس رسیدگی شده است.

استرداد شهریه و جریمه‌های قانونی تخلفات؛ گامی محکم در صیانت از حقوق خانواده‌ها

رئیس سازمان مدارس و مراکز غیردولتی و توسعه مشارکت‌های مردمی در ادامه مباحث نظارتی، با اشاره به عزم جدی این مجموعه در برخورد با تخلفات گفت: در کنار رویکردهای پیشگیرانه، تبیینی و آگاهی‌بخشی که اجازه بروز بسیاری از مشکلات را نمی‌دهد، با تخلفات حوزه شهریه قاطعانه برخورد شده است؛ به گونه‌ای که شهریه‌های دریافتی غیرمجاز به خانواده‌ها مسترد شده است. این دستاورد، مرهون نظارت‌های مستمر سامانه‌ای و میدانی، همکاری تنگاتنگ استان‌ها و شورای نظارت، و نقش‌آفرینی مؤثر نمایندگان محترم مجلس شورای اسلامی و رؤسای شورای هماهنگی مؤسسان کشور است.

معلمان؛ ارکان اصلی تحول و توسعه کیفی در مدارس غیردولتی

محمودزاده در بخش  دیگر سخنان خود، با تأکید برجایگاه معلم به‌عنوان عنصر اساسی و مؤثر در برنامه‌های آموزشی و پرورشی، به تشریح برنامه‌های سازمان در حوزه نیروی انسانی پرداخت و تصریح کرد: ارتقای معیشت، دانش‌افزایی و صیانت از منزلت و مرجعیت معلمان، همواره در کانون توجه سازمان قرار دارد.

وی با اشاره به پیگیری‌های صورت‌گرفته در خصوص ساعت حضور معلمان و تطبیق آن با قوانین صنفی و شرایط مالی مؤسسان، یادآور شد: با نگاه بلند مجلس شورای اسلامی و وزارت آموزش و پرورش، موضوع ساعت حضور معلمان ساماندهی شده و پیشنهادهای اجرایی برای حل‌وفصل دغدغه‌های موجود در دست اقدام است.

تخصیص ۱۲۵ میلیارد تومان برای دانش‌افزایی معلمان و آموزش هوش مصنوعی

رئیس سازمان مدارس و مراکز و توسعه مشارکت‌های مردمی از برنامه‌ریزی گسترده برای ارتقای صلاحیت‌های حرفه‌ای معلمان خبر داد و اعلام کرد: با همکاری صندوق حمایت از مدارس غیردولتی و مشارکت فعال مؤسسان، بالغ بر ۱۲۵ میلیارد تومان اعتبار برای آموزش معلمان در سه حوزه کلیدی از تابستان امسال برنامه‌ریزی و عملیاتی شده است.

وی در تبیین جزئیات این دوره‌ها گفت: بخش نخست به آموزش هوش مصنوعی اختصاص دارد که با همکاری معاونت علمی رئیس‌جمهور و وزارت ارتباطات، به‌صورت کاملاً رایگان و خلاقانه برای معلمان سراسر کشور اجرا شد. در این طرح، حدود ۵۰۰ منتور و مدرس نهایی تربیت شده‌اند و دوره‌های آموزشی آفلاین، آنلاین و کارگاهی آموزش برای معلمان برگزار گردید. این منتورها هم‌اکنون در استان‌های خود حضور یافته و استمرار این آموزش‌ها را در قالب دوره‌های برای یک میلیون دانش‌آموز هدایت می‌کنند.

آموزش کتاب‌محور و اجرای طرح‌های تربیتی و فرهنگی

محمودزاده دومین محور آموزشی را آموزش‌های کتاب‌محور در قالب «اجتماعات یادگیری» برشمرد و افزود: با محوریت کتب جدید‌التألیف، مدارس خاصی به عنوان پایگاه موضوعی تعیین شده‌اند و معلمان سراسر کشور بر اساس برنامه‌ریزی عملیاتی و تقویم ۳۲ استان، دوره‌های تخصصی را با همکاری معاونت‌های آموزشی ابتدایی و متوسطه طی می‌کنند.

رئیس سازمان مدارس و مراکز غیردولتی ، به اجرای چهار طرح اساسی تربیتی با مشارکت دیگر دستگاه‌ها اشاره کرد و گفت:

- توسعه و ترویج فرهنگ نماز: با همکاری ستاد اقامه نماز برای معلمان دوره‌های متوسطه اول و دوم (و در ادامه ابتدایی).

- طرح اتقان: با همکاری شورای عالی قرآن و با مشارکت ۲۰ هزار معلم مقطع ابتدایی.

- طرح زیست عفیفانه: با تأکید بر دستورات مقام عالی وزارت، به‌ویژه در مدارس دوره متوسطه غیردولتی، تبیین برنامه‌های تربیتی سازمان، به اجرای فاز دوم طرح «زیست عفیفانه» در مدارس ابتدایی با مشارکت حوزه‌های علمیه اشاره کرد و گفت: در این زمینه جلسات فشرده و مفصلی برگزار شده و از ظرفیت ارزشمند حوزه‌های علمیه سراسر کشور و ائمه محترم جمعه در پیشبرد این اهداف بهره‌گیری شده است.

- طرح آموزش مشاوران در مدارس غیر دولتی: در حوزه پیشگیری از آسیب‌های اجتماعی و اجرای طرح «نماد»، برنامه‌های آموزشی ویژه‌ای برای معلمان، مدیران، خانواده‌ها و دانش‌آموزان در مناطق هدف(به‌ویژه ۱۰۰ منطقه) تعیین‌شده در دست اجراست.

حل چالش بیمه معلمان مدارس غیردولتی

رئیس سازمان مدارس و مراکز غیردولتی و توسعه مشارکت‌های مردمی، مهم‌ترین درخواست این مجموعه از مقام عالی وزارت و نمایندگان مجلس شورای اسلامی را طرح و حل مشکل بیمه معلمان مدارس غیردولتی عنوان کرد. وی با یادآوری مفاد ماده ۲۵ قانون در این زمینه تصریح کرد: با توجه به افزایش حقوق‌ها و اضافه‌تدریس‌ها در بخش دولتی و لزوم صیانت از تاب‌آوری اقتصادی خانواده‌ها و متناسب‌سازی شهریه‌ها، تأمین هزینه‌های بیمه برای تمامی مؤسسان به‌ویژه در مدارس حاشیه شهرها، مناطق محروم، مدارس با شهریه پایین و همچنین مدارس خیریه و عام‌المنفعه (مانند مؤسسه راه ایمان و مجتمع‌های خیریه نگهداری ایتام در مشهد)به تنهایی میسر نیست.

ارائه دو راهکار عملیاتی برای پوشش بیمه‌ای معلمان

محمودزاده برای رفع این دغدغه، دو راهکار مشخص را به مسئولان و قانون‌گذاران پیشنهاد کرد:

۱. کمک به صندوق حمایت از توسعه مدارس غیردولتی در قالب ماده ۱۳ قانون تأسیس، به منظور پوشش بخشی از حق بیمه معلمان با اولویت مدارس مناطق محروم، حاشیه‌ای و خیریه.

۲. قرار گرفتن عنوان شغلی معلمان مدارس غیردولتی در زمره مشاغل مشمول ضریب بیمه‌ای پایین (مشابه حدود ۸۰ شغلی که برای گروه‌هایی نظیر فعالان دانش‌بنیان، هنرمندان و ...  پیش‌بینی شده است) که پیگیری‌های اولیه آن با ارسال نامه‌ای به وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی در دستور کار قرار گرفته است.

تحلیل استاندارد نمرات و برخورد با مدارس فاقد استانداردهای کیفی

محمودزاده در بخش دیگری از گزارش خود با اشاره به اقدامات سه سال گذشته در حوزه ارزیابی دقیق کیفیت آموزشی و پرورشی تصریح کرد: با همکاری مرکز سنجش، عملکرد تحصیلی مدارس غیردولتی به‌صورت مدرسه به مدرسه، کتاب به کتاب، رشته به رشته و دوره به دوره به‌ویژه در پایه‌های حساس نهم، یازدهم و دوازدهم که مبنای سنجش استاندارد کشوری است به‌دقت تجزیه‌وتحلیل شده و میانگین نمرات رصد می‌گردد. نتایج این ارزیابی‌ها تاکنون منجر به ممانعت از ادامه فعالیت برخی مدارس کم‌کیفیت، الزام برخی دیگر به اجرای برنامه‌های اصلاحی برای دانش‌آموزان و معلمان، و ارائه گزارش‌های نظارتی به شورای نظارت شده است.

توسعه اردوگاه‌های دانش‌آموزی و تقویت رویکردهای پرورشی

معاون وزیر آموزش و پرورش در پایان از برنامه‌ریزی برای توسعه اردوگاه‌های دانش‌آموزی در شهرهای مشهد و کرمان با مشارکت مؤسسان استانی خبر داد و گفت: این طرح با هدف تسهیل زیارت اولی‌ها و گسترش اردوهای تربیتی دنبال می‌شود. مدارس غیردولتی در کنار رسالت آموزشی، همگام با سیاست‌های وزارت آموزش و پرورش، اهتمام ویژه‌ای به فعالیت‌های پرورشی و تربیتی دارند که حمایت از این اقدامات در دستور کار سازمان قرار دارد.