مدیرعامل شرکت آزمایشگاه فنی و مکانیک خاک وزارت راه و شهرسازی در پاسخ به پانا:
کیان‌پور: ایمنی مدارس و اجرای پروژه‌ها نباید قربانی تأییدهای غیرکارشناسی شود
تهران (پانا) - مدیرعامل شرکت آزمایشگاه فنی و مکانیک خاک وزارت راه و شهرسازی با تأکید بر ضرورت پایبندی به اصول فنی و استانداردهای مهندسی درباره نحوه رسیدگی به مشکلات احتمالی در ساختمان مدارس کفت: اگر در یک مدرسه نشانه‌هایی از نشست، آسیب سازه‌ای یا هرگونه مشکل مرتبط با ایمنی مشاهده شود، معمولاً مدیر مدرسه موضوع را در سریع‌ترین زمان ممکن به منطقه اطلاع می‌دهد و پس از آن، موضوع از طریق اداره آموزش و پرورش و سازمان نوسازی، توسعه و تجهیز مدارس استان پیگیری می‌شود.
مجید کیان‌پور در نشستی خبری در پاسخ به سوال خبرنگار پانا درباره ایمنی مدارس، اظهار کرد: در مرحله نخست، تیم‌های کارشناسی برای بررسی وضعیت به محل اعزام می‌شوند و یک ارزیابی اولیه و کارشناسی از شرایط ساختمان انجام می‌دهند. در صورت مشاهده نشانه‌های جدی از آسیب، موضوع برای بررسی‌های تخصصی‌تر به مراجع فنی ذی‌ربط ارجاع داده می‌شود.
به گفته وی، کارشناسان در این مرحله تمامی احتمالات را بررسی می‌کنند؛ ممکن است مشکل ناشی از فرونشست زمین باشد، ممکن است رانش زمین یا ناپایداری بستر مطرح باشد و یا احتمال وجود ایراد در سازه ساختمان بررسی شود. هر یک از این موارد نیازمند مطالعات و ارزیابی‌های تخصصی جداگانه است.
تصمیم‌گیری برای تعمیر، مقاوم‌سازی یا بازسازی
کیان‌پور گفت: پس از انجام بررسی‌های لازم، شورای فنی و مراجع تخصصی بر اساس نتایج کارشناسی درباره ادامه بهره‌برداری از ساختمان تصمیم‌گیری می‌کنند. اگر یک ساختمان نیازمند تعمیر باشد، اقدامات اصلاحی انجام می‌شود و اگر شرایط به‌گونه‌ای باشد که مقاوم‌سازی یا بازسازی ضروری باشد، تصمیم لازم برای اجرای این اقدامات اتخاذ خواهد شد.
مدیرعامل شرکت آزمایشگاه فنی و مکانیک خاک وزارت راه و شهرسازی تأکید کرد: در شرایطی که احتمال وجود خطر جدی برای دانش‌آموزان و کارکنان مدرسه مطرح باشد، موضوع با حساسیت کامل پیگیری می‌شود و نباید اجازه بهره‌برداری از ساختمانی که ایمنی آن مورد تأیید نیست، داده شود.
کیان‌پور با اشاره به نمونه‌هایی از حساسیت دستگاه‌های مسئول نسبت به مشکلات ساختمانی مدارس گفت: در برخی موارد حتی مشاهده ایرادهایی در بخش‌هایی از ساختمان، از جمله نما یا اجزای پیرامونی پنجره‌ها، باعث شده است که ادامه بهره‌برداری از ساختمان متوقف شود تا سازمان نوسازی و تیم‌های فنی، وضعیت ایمنی و پایداری ساختمان را به‌طور کامل بررسی کنند.
مدیرعامل شرکت آزمایشگاه فنی و مکانیک خاک وزارت راه و شهرسازی افزود: پس از رفع خطر، انجام اقدامات لازم برای پایدارسازی و تأیید شرایط ایمنی، امکان بهره‌برداری مجدد از ساختمان فراهم می‌شود. این روند نشان می‌دهد که در حوزه مدارس، حفظ جان و ایمنی دانش‌آموزان و کارکنان باید در اولویت مطلق قرار داشته باشد.
مدارس؛ ساختمان‌هایی با اهمیت ویژه
مدیرعامل شرکت آزمایشگاه فنی و مکانیک خاک وزارت راه و شهرسازی درباره ایمنی ساختمان‌های مدارس گفت: موضوع ایمنی مدارس از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است، زیرا مدارس محل حضور روزانه تعداد زیادی از دانش‌آموزان، معلمان و کارکنان هستند و هرگونه ضعف در ایمنی این ساختمان‌ها باید با حساسیت کامل مورد بررسی قرار گیرد.
کیان‌پور با اشاره به ضوابط آیین‌نامه‌ای ساختمان‌های مهم اظهار کرد: آیین‌نامه ۲۸۰۰، ضوابط مربوط به طراحی و ساخت ساختمان‌ها در برابر زلزله را مشخص می‌کند و ساختمان‌هایی که به دلیل نوع بهره‌برداری یا میزان تجمع افراد دارای اهمیت بیشتری هستند، باید از سطح بالاتری از ایمنی و پایداری برخوردار باشند.
وی افزود: فلسفه تدوین و به‌روزرسانی این آیین‌نامه‌ها، کاهش خسارت‌های جانی و مالی و ارتقای ایمنی ساختمان‌هاست. تجربه زلزله‌های مختلف در کشور نیز موجب شده است که ضوابط فنی و استانداردهای ساخت به‌صورت مستمر مورد بازنگری قرار گیرد و دانش فنی در حوزه ساخت‌وساز تکمیل شود.
کاهش خسارات زلزله، نتیجه ارتقای استانداردهای ساخت‌وساز
کیان‌پور با بیان اینکه طی سال‌های گذشته توجه به مقاوم‌سازی و نوسازی ساختمان‌ها افزایش یافته است، گفت: امروز در مقایسه با چند دهه گذشته، تجربه‌های به‌دست‌آمده از حوادث طبیعی و به‌ویژه زلزله، در تدوین مقررات و استانداردهای ساخت‌وساز مورد استفاده قرار می‌گیرد.
مدیرعامل شرکت آزمایشگاه فنی و مکانیک خاک وزارت راه و شهرسازی افزود: تلاش‌های صورت‌گرفته در دولت‌ها و دستگاه‌های مختلف برای نوسازی ساختمان‌ها، به‌ویژه در مناطق روستایی و همچنین ساختمان‌های خدماتی، نقش مهمی در ارتقای ایمنی سازه‌ها داشته است. به گفته وی، سالانه شمار قابل توجهی از واحدهای مسکونی روستایی نوسازی می‌شوند و این ساختمان‌ها بر اساس استانداردها و ضوابط به‌روز احداث می‌شوند.
کیان‌پور تأکید کرد: مجموعه این اقدامات و توجه به استانداردهای فنی سبب شده است که در بسیاری از زلزله‌های سال‌های اخیر، میزان خسارت‌های جانی در مقایسه با گذشته کاهش یابد؛ هرچند همچنان باید برای افزایش تاب‌آوری ساختمان‌ها و کاهش آسیب‌پذیری، مسیر ارتقای کیفیت ساخت‌وساز با جدیت ادامه پیدا کند.
مسیر رسیدگی به گزارش‌های مربوط به ناایمنی مدارس
کیان‌پور تأکید کرد: رعایت مرز مسئولیت‌های تخصصی در پروژه‌های عمرانی و توجه جدی به استانداردهای ساخت‌وساز، دو اصل مهم برای تضمین کیفیت و ایمنی هستند. آزمایشگاه‌ها باید نتایج دقیق و قابل استناد ارائه دهند، مهندسان مشاور و طراحان باید بر اساس داده‌های فنی تصمیم‌گیری کنند و دستگاه‌های نظارتی نیز مسئولیت نظارت بر اجرای صحیح ضوابط را بر عهده بگیرند؛ چرا که در نهایت، هیچ ملاحظه‌ای نباید بر ایمنی و حفظ جان مردم، به‌ویژه دانش‌آموزان، مقدم باشد.
مدیرعامل شرکت آزمایشگاه فنی و مکانیک خاک وزارت راه و شهرسازی در تشریح وظایف مجموعه‌های فنی و آزمایشگاهی در پروژه‌های عمرانی اظهار کرد: در فرآیند اجرای پروژه‌ها، هر بخش دارای مسئولیت مشخصی است و نباید وظایف تخصصی دستگاه‌ها و عوامل مختلف با یکدیگر خلط شود.
مدیرعامل شرکت آزمایشگاه فنی و مکانیک خاک وزارت راه و شهرسازی خاطرنشان کرد: وظیفه آزمایشگاه‌ها انجام آزمایش‌های تخصصی و ارائه نتایج دقیق به دستگاه‌های ذی‌ربط است و صدور تأییدیه نهایی درباره ایمنی و کیفیت پروژه‌ها بر عهده طراح، مهندس مشاور و دستگاه نظارت قرار دارد. وی همچنین با اشاره به اهمیت ایمنی مدارس، تأکید کرد که هیچ ساختمان ناایمنی نباید بدون رفع خطر در اختیار دانش‌آموزان و کادر آموزشی قرار گیرد.
وی با اشاره به برخی درخواست‌ها برای دریافت تأییدیه از مجموعه‌های آزمایشگاهی گفت: ما در جایگاهی نیستیم که درباره همه ابعاد یک پروژه اعلام کنیم که اجرای آن مورد تأیید ما هست یا نیست. ممکن است یک مهندس مشاور دستور انجام آزمایش‌های مشخصی را به ما ابلاغ کند و ما نیز بر اساس دستور کار و استانداردهای فنی، آزمایش‌های مورد نیاز را انجام دهیم و نتایج و مشخصات فنی را در اختیار او قرار دهیم.
کیان‌پور ادامه داد: بر مبنای نتایج این آزمایش‌ها، مهندسان طراح و مشاور نسبت به طراحی یا تصمیم‌گیری‌های فنی اقدام می‌کنند. بنابراین وظیفه ما انجام دقیق آزمایش‌ها و ارائه اطلاعات و نتایج کارشناسی است و تصمیم‌گیری نهایی درباره تأیید یک پروژه، موضوعی است که باید در چارچوب مسئولیت‌های قانونی عوامل طراحی، مشاور و دستگاه نظارت انجام شود.
آزمایشگاه نباید جایگزین دستگاه نظارت شود
مدیرعامل شرکت آزمایشگاه فنی و مکانیک خاک وزارت راه و شهرسازی با اشاره به تجربه‌ای در یکی از پروژه‌ها افزود: در آن پروژه از ما خواسته شد که تأییدیه‌ای ارائه کنیم، اما اعلام کردیم که وقتی از وضعیت لایه‌های زیرین و همه جزئیات اجرایی پروژه اطلاع کامل نداریم، نمی‌توانیم تأییدیه نهایی صادر کنیم.
کیان‌پور گفت: موضع ما روشن بود؛ هر نوع آزمایشی که لازم باشد، انجام می‌دهیم و مشخصات فنی و نتایج آزمایش‌ها را در اختیار مسئولان پروژه قرار می‌دهیم، اما صدور تأییدیه نهایی در حوزه مسئولیت آزمایشگاه نیست.
وی ادامه داد: بررسی‌های ما در آن پروژه نشان می‌داد بخشی از عملیات بر روی خاک دستی اجرا شده و موضوع نشست نیز مشاهده شده بود. این مسئله به‌صورت شفاف به مسئولان پروژه اعلام شد و نتایج بررسی‌ها و آزمایش‌های انجام‌شده در اختیار آنان قرار گرفت.
کیان‌پور با بیان اینکه در مقاطعی برای دریافت تأییدیه فشارهایی نیز وارد شده بود، اظهار کرد: صاحبان قبلی پروژه از ما می‌خواستند که اجرای پروژه را تأیید کنیم، اما تأکید ما این بود که بدون حضور در تمامی مراحل اجرا و بدون اطلاع کامل از شرایط زیرسطحی و فرآیندهای اجرایی، نمی‌توان چنین تأییدی ارائه کرد.
وی افزود: آزمایشگاه وظیفه دارد شیت‌های آزمایشگاهی و نتایج دقیق را تهیه و در اختیار طراح و مهندس مشاور قرار دهد. پس از آن، این مهندس مشاور و دستگاه نظارت هستند که بر اساس مجموعه اطلاعات فنی، شرایط پروژه و مسئولیت‌های قانونی خود، درباره ادامه کار یا اصلاح فرآیندها تصمیم‌گیری می‌کنند.
تأکید بر اجرای راهکارهای اصولی برای جلوگیری از نشست
کیان‌پور با اشاره به راهکارهای پیشنهادی برای جلوگیری از تشدید مشکلات در این پروژه گفت: با توجه به شرایط زمین و احتمال نشست، پیشنهاد ما این بود که از ایجاد چاه فاضلاب در محل خودداری شود و تا حد امکان فاضلاب از طریق شبکه لوله‌کشی به شبکه فاضلاب شهری هدایت شود.
وی خاطرنشان کرد: ایجاد چاه فاضلاب در برخی شرایط زمین‌شناسی و خاکی می‌تواند مشکلات موجود را تشدید کند؛ از این رو تأکید ما بر اجرای یک راهکار اصولی و منطبق با ضوابط فنی بود.
کیان‌پور با اشاره به حساسیت مسئولان وقت در زمینه اجرای استانداردهای فنی افزود: در آن مقطع نیز تأکید جدی بر این بود که پروژه بر اساس اصول مهندسی و استانداردهای لازم اجرا شود و اجازه داده نشود که راهکارهای غیراستاندارد جایگزین روش‌های اصولی شوند.
ناهید شمشیری
ارسال دیدگاه