از بازسازی تفکر در رسالت نبوی تا کرسی‌های گفت‌وگو در مکتب صادقی؛ درس‌هایی برای تربیت نسل نو

دانشی در گفت و گو با خبرنگار خبرگزاری پانا به بررسی نسبت میان عقلانیت، برهان و تربیت دینی، نوشت: تاریخ اسلام را می‌توان در مسیر رهایی اندیشه از تقلید کورکورانه و شکل‌گیری نظام دانایی بررسی کرد؛ مسیری که با بعثت پیامبر اکرم (ص) و تحول در شیوه اندیشیدن آغاز شد و در مکتب امام جعفر صادق (ع) با گسترش گفت‌وگوهای علمی و استدلالی ادامه یافت. 

مسئول امور تربیتی دبیرستان شهید بابایی منطقه ۱۵، جامعه عصر بعثت با تبعیت ناآگاهانه از برخی سنت‌های موروثی و قبیله‌ای مواجه بود و قرآن کریم نیز این نوع پیروی را مورد نقد قرار داده است.

وی با اشاره به آیه ۲۲ سوره زخرف، بر اهمیت تفکر و انتخاب آگاهانه در شکل‌گیری ایمان تأکید کرد و افزود: رسالت پیامبر اکرم (ص) را می‌توان فراتر از اصلاح احکام ظاهری و در قالب دگرگون‌سازی نظام فکری و شناختی جامعه بررسی کرد؛ رویکردی که در آن انسان به تفکر، تدبر و انتخاب آگاهانه دعوت می‌شود.

دانشی این رویکرد را برای تربیت نوجوان امروز نیز قابل توجه دانست و تأکید کرد: دین زمانی می‌تواند به شکل‌گیری ایمانی پایدار در نوجوان کمک کند که نقطه آغاز اندیشیدن و پاسخ به پرسش‌های اساسی او باشد، نه صرفاً مجموعه‌ای از قالب‌های دستوری.

مسئول امور تربیتی دبیرستان شهید بابایی در بخش دیگری از مصاحبه خود به جایگاه امام جعفر صادق (ع) در گسترش فعالیت‌های علمی و گفت‌وگوهای فکری اشاره کرد و نوشت: با گسترش قلمرو اسلام و شکل‌گیری جریان‌های مختلف فکری و کلامی، نیاز به پاسخ‌گویی علمی به پرسش‌ها و دیدگاه‌های رقیب افزایش یافت.

وی با اشاره به گزارش‌های تاریخی درباره مناظرات و مباحث علمی امام صادق (ع)، گفت: سیره علمی آن حضرت نشان می‌دهد که گفت‌وگو و استدلال می‌تواند یکی از ابزارهای مهم برای مواجهه با اختلافات فکری و دفاع عقلانی از باورهای دینی باشد.

دانشی این مسئله را با شرایط امروز نوجوانان مرتبط دانست و افزود: در عصر انفجار اطلاعات و گسترش شبکه‌های اجتماعی، نوجوانان روزانه با دیدگاه‌ها، پرسش‌ها و شبهات متنوعی مواجه‌اند و نظام تربیتی نمی‌تواند در برابر این شرایط تنها به ارائه پاسخ‌های آماده اکتفا کند.

وی در ادامه با تأکید بر ضرورت بازتعریف نقش مسجد و مدرسه در تربیت نسل جدید، اظهار کرد: مسجد و مدرسه زمانی می‌توانند در تربیت فکری و دینی نوجوانان نقش مؤثرتری ایفا کنند که در کنار آموزش و انتقال مفاهیم، به کانون‌هایی برای پرسشگری، پژوهش و گفت‌وگوی دوسویه تبدیل شوند.

حجت الاسلام والمسلمین دانشی افزود: نوجوان باید احساس کند که طرح یک پرسش یا ابهام، نشانه فاصله گرفتن از دین نیست، بلکه می‌تواند نقطه آغاز یک مسیر معرفتی باشد.

به گفته وی، ایجاد فضای امن برای گفت‌وگو میان نوجوان، معلم، مربی و فعالان فرهنگی می‌تواند به شکل‌گیری ارتباط عمیق‌تر و آگاهانه‌تر نوجوانان با مفاهیم دینی کمک کند.

مسئول امور تربیتی دبیرستان شهید بابایی در پایان تأکید کرد: بازخوانی سیره نبوی و صادقی در حوزه تربیت، زمانی می‌تواند برای نسل امروز اثرگذار باشد که از سطح نقل تاریخی فراتر رود و به روش‌هایی عملی برای تقویت تفکر، پرسشگری، گفت‌وگو و عقلانیت در محیط‌های تربیتی تبدیل شود.