فناوری می‌تواند زمینه‌ساز مهاجرت معکوس به روستاها باشد

محسین سیمایی، وزیر علوم، تحقیقات و فناوری، در نخستین برنامه سفر خود به خراسان رضوی به مناسبت هفته دولت و در آیین واگذاری و تحویل خودروهای دهیاری‌ها، با اشاره به اهمیت روستاها در ساختار اقتصادی، اجتماعی و جمعیتی کشور، بر ضرورت نگاه تازه به توسعه مناطق روستایی تأکید کرد.

وی اظهار کرد: جمهوری اسلامی ایران در سال‌های گذشته در زمینه توسعه روستاها و رساندن خدمات و زیرساخت‌های اساسی به این مناطق اقدامات قابل توجهی انجام داده است و امروز بسیاری از روستاهای کشور از امکاناتی برخوردارند که در گذشته دسترسی به آنها دشوار یا حتی غیرممکن بود.

وزیر علوم، تحقیقات و فناوری افزود: تأمین زیرساخت‌هایی مانند آب، برق، گاز، راه و سایر خدمات عمومی در روستاها، بخش مهمی از مسیر توسعه روستایی بوده است و دولت‌ها در مقاطع مختلف خود را مکلف به فراهم کردن این امکانات برای روستاییان می‌دانستند.

سیمایی با اشاره به شرایط دشوار سال‌های جنگ تحمیلی گفت: حتی در دوره جنگ نیز توسعه زیرساخت‌های روستایی متوقف نشد و در همان شرایط، رساندن خدمات ضروری به مناطق روستایی در دستور کار قرار داشت و  این موضوع نشان می‌دهد که توسعه روستاها همواره یکی از موضوعات مهم در سیاست‌های عمومی کشور بوده است.

وی با این حال خاطرنشان کرد: تحولات سال‌های اخیر و ورود فناوری‌های جدید، شرایط زندگی و فعالیت اقتصادی و اجتماعی را تغییر داده است و بخشی از روستاها نتوانسته‌اند متناسب با سرعت این تحولات خود را به‌روز کنند.

وزیر علوم ادامه داد: امروز دیگر نمی‌توان توسعه روستایی را صرفاً در احداث راه، تأمین آب و برق یا ایجاد زیرساخت‌های اولیه خلاصه کرد. روستاهای امروز به زیرساخت‌های ارتباطی، فناوری‌های نوین، فرصت‌های شغلی جدید و امکاناتی نیاز دارند که بتواند زندگی و فعالیت اقتصادی را برای نسل جوان جذاب و پایدار کند.

فناوری؛ حلقه اتصال توسعه و ماندگاری جمعیت روستایی

سیمایی با اشاره به تغییر نگرش جامعه نسبت به زندگی در روستاها گفت: در سال‌های اخیر تمایل به بازگشت به روستا و استفاده از ظرفیت‌های این مناطق در جامعه شکل گرفته است و این فرصت می‌تواند به یک ظرفیت مهم برای توسعه کشور تبدیل شود.

وی افزود: اگر بتوانیم زیرساخت‌های روستایی را متناسب با شرایط عصر جدید تکمیل کنیم و ظرفیت علم، فناوری و نوآوری را در اختیار توسعه روستاها قرار دهیم، می‌توان به ایجاد فرصت‌های تازه برای اشتغال و فعالیت اقتصادی در روستاها امیدوار بود.

وزیر علوم تصریح کرد: فناوری می‌تواند بسیاری از محدودیت‌های سنتی فعالیت در روستا را کاهش دهد و به روستاییان امکان دهد محصولات و خدمات خود را با بازارهای گسترده‌تری مرتبط کنند لذا توسعه فناوری‌های ارتباطی و دیجیتال، کشاورزی هوشمند، صنایع خلاق و کسب‌وکارهای دانش‌بنیان از جمله ظرفیت‌هایی است که می‌تواند در این مسیر مورد توجه قرار گیرد.

سیمایی تأکید کرد: توسعه روستایی تنها یک موضوع عمرانی نیست، بلکه موضوعی ملی است که ابعاد اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی و علمی دارد و برای جلوگیری از تخلیه روستاها و تقویت جمعیت در این مناطق باید مجموعه‌ای از سیاست‌های هماهنگ و مبتنی بر داده‌های علمی دنبال شود.

ضرورت پیوند علم و سیاستگذاری روستایی

وی با بیان اینکه تصمیم‌گیری درباره آینده روستاها باید مبتنی بر شناخت دقیق شرایط باشد، گفت: داده‌های علمی نیز ضرورت توجه جدی‌تر به توسعه روستایی را نشان می‌دهند و دانشگاه‌ها و مراکز علمی می‌توانند در شناسایی ظرفیت‌های هر منطقه، ارائه راهکارهای متناسب با شرایط محلی و طراحی الگوهای جدید توسعه نقش مؤثری داشته باشند.

وزیر علوم خاطرنشان کرد: نسخه واحدی برای همه روستاهای کشور وجود ندارد و هر منطقه با توجه به ظرفیت‌های طبیعی، اقتصادی، جمعیتی و فرهنگی خود به الگوی توسعه متناسب نیاز دارد و استفاده از ظرفیت دانشگاه‌ها و متخصصان می‌تواند به تصمیم‌گیری دقیق‌تر و هدفمندتر در این حوزه کمک کند.

وی همچنین توسعه روستاها را یکی از الزامات حفظ سرمایه انسانی کشور دانست و اظهار امیدواری کرد با بهره‌گیری از علم و فناوری و تکمیل زیرساخت‌های مورد نیاز، روستاها از مقصد مهاجرت به کانونی برای زندگی، اشتغال، تولید و نوآوری تبدیل شوند.