ناظر علمی کشوری جشنواره خوارزمی:
مناظره صرفاً یک طرح یا رقابت نیست
کرج(پانا)- ناظر علمی کشوری جشنواره خوارزمی با تشریح اهداف محور مناظره این جشنواره گفت: مناظره صرفاً یک طرح یا رقابت نیست، بلکه فرایندی آموزشی است که در جریان آن، دانشآموزان بهصورت طبیعی نقاط قوت و ضعف خود را میشناسند و مهارتهایی همچون درست سخن گفتن، نقد کردن، نقدپذیری، شنیدن نظر مخالف و تفکر انتقادی را تقویت میکنند.
حسن اسماعیلزاده در حاشیه برگزاری داوری نهایی سطح کشوری جشنواره خوارزمی در باشگاه پیشکسوتان ناحیه ۴ کرج در گفتوگو با پانا در تشریح اهداف و شیوه اجرای محور مناظره اظهار کرد: «ویژگی مهم مناظره این است که مناظره یک فرایند آموزشی است و در جریان این فرایند، آسیبشناسی و شناسایی نقاط ضعف و قوت دانشآموزان بهصورت خودکار اتفاق میافتد؛ بنابراین مناظره را نباید صرفاً یک طرح یا برنامه رقابتی در نظر گرفت.»
وی افزود: «هدف اصلی ما از برگزاری مناظره این است که دانشآموزان یاد بگیرند چگونه صحبت کنند، چگونه نقد کنند و چگونه نقد دیگران را بپذیرند. همچنین دانشآموز باید بتواند خود را به چالش بکشد و در عین حال، دیدگاهها و استدلالهای دیگران را نیز به چالش بکشد.»
اسماعیلزاده با اشاره به شیوه برگزاری مناظرهها بیان کرد: «موضوعات مشخصی در اختیار دانشآموزان قرار میگیرد و آنها براساس دیدگاه خود در قالب تیمهای موافق و مخالف سازماندهی میشوند. دو تیم در مقابل یکدیگر قرار میگیرند و در یک زمان مشخص، دیدگاهها و استدلالهای خود را مطرح و از مواضع خود دفاع میکنند.»
ناظر علمی کشوری جشنواره خوارزمی ادامه داد: «برای ارزیابی دانشآموزان، شاخصهای مشخصی در نظر گرفتهایم و هدف این است که با حرکت از یک پایه تحصیلی به پایههای بالاتر، این شاخصها در دانشآموزان تقویت شود.»
وی مهمترین شاخصهای مورد توجه در محور مناظره را برشمرد و گفت: «دانشآموزان باید یاد بگیرند علمی و مستند صحبت کنند، شنونده خوبی باشند، میان زبان بدن و زبان گفتارشان هماهنگی وجود داشته باشد و به دیدگاه تیم مخالف احترام بگذارند. در واقع، آنچه در این فرایند دنبال میکنیم، تقویت مهارت برقراری ارتباط مؤثر است.»
اسماعیلزاده درباره موضوعات انتخابشده برای مناظره نیز توضیح داد: «موضوعات توسط یک کمیته علمی مشخص میشوند و تلاش ما این است که این موضوعات از محتوای کتاب درسی مطالعات اجتماعی دانشآموزان پایههای هفتم، هشتم و نهم استخراج شوند. بنابراین دانشآموزان با موضوعاتی کاملاً مرتبط با محتوای آموزشی خود مواجه هستند، اما باید درباره آنها موضعگیری و استدلال کنند.»
وی افزود: «برای نمونه، موضوعاتی مانند اینکه «افزایش جمعیت خوب است یا خیر؟»، «آیا افزایش جمعیت یک ضرورت است؟» یا «آیا سیاستهای کشور در این زمینه تاکنون موفق بوده است؟» میتواند در قالب یک گزاره برای مناظره مطرح شود و دانشآموزان در دو تیم موافق و مخالف، دیدگاههای خود را ارائه کنند.»
ناظر علمی کشوری جشنواره خوارزمی با اشاره به زمان اجرای مناظرهها گفت: «هر مناظره ۲۰ دقیقه زمان دارد که ۱۰ دقیقه به هر یک از دو تیم اختصاص پیدا میکند و دانشآموزان در بخشهای مختلف مناظره، فرصت دارند دیدگاه خود را بیان کنند، به استدلالهای تیم مقابل پاسخ دهند و از موضع خود دفاع کنند.»
اسماعیلزاده در ادامه، تقویت تفکر انتقادی را یکی از مهمترین پیامهای محور مناظره دانست و تصریح کرد: «تفکر انتقادی صرفاً با صحبت کردن شکل نمیگیرد، بلکه نیازمند مطالعه، افزایش آگاهی، بردباری، تابآوری و تحمل نظر مخالف است. دانشآموز باید بتواند با دیدگاهی متفاوت از دیدگاه خودش مواجه شود، آن را بشنود، درباره آن فکر کند و در صورت نیاز، دیدگاه خودش را نیز اصلاح کند.»
وی تأکید کرد: «پیشنیاز همه این مهارتها، آگاهی است و آگاهی نیز از مسیر مطالعه و یادگیری به دست میآید. به همین دلیل، مناظره برای ما تنها یک رقابت میان دو تیم نیست؛ بلکه فرصتی است تا دانشآموزان مطالعه کنند، آگاه شوند، فکر کنند، گفتوگو کنند و در نهایت یاد بگیرند چگونه در جامعه، شنونده و گویندهای مسئول، منطقی و نقدپذیر باشند.»
وی خاطرنشان کرد: «هدف نهایی این است که دانشآموزان در کنار یادگیری محتوای آموزشی، مهارتهایی را کسب کنند که در زندگی اجتماعی آنها نیز کاربرد داشته باشد؛ مهارتهایی مانند گفتوگوی مؤثر، احترام به نظر مخالف، استدلال، نقدپذیری و تفکر انتقادی.»
ارسال دیدگاه