مذاکرات با عمان ربطی به بازگشایی یا مسدود بودن تنگه هرمز ندارد

اسماعیل بقائی در گفت‌وگوی تلفنی با شبکه خبر سیما، اظهار کرد: تحولات را نباید مقطعی دید و یا موردی به آن نگاه کرد. تحولات را باید در چارچوب تحولات دو سال و حتی یک سال اخیر دید.

وی با بیان اینکه الگوی تکراری تهدید، ارعاب و تندگویی مقامات آمریکایی امری جدید نیست، ادامه داد: ما با فراتر از تهدید مواجه شدیم. آمریکا طی دو نوبت و به نوعی سه نوبت مرتکب تجاوز نظامی پر شدت علیه ایران شده است، لذا این مراحل را طی کردیم.

سخنگوی وزارت امور خارجه افزود: ایران بر اساس منافع و مصالح کشور عمل می‌کند و تحت تأثیر تندگویی دیگران قرار نمی‌گیرد. امنیت ملی کشور قرار نیست تحت تأثیر تهدید و ارعاب مقامات آمریکایی یا دیگران قرار گیرد.

بقائی گفت: لفاظی‌هایی که در سطح رسانه‌ها مطرح می‌شود مبنی بر اینکه به خاطر صحبت فلان فرد و فلان واسطه تصمیم خود را تغییر دادند، در چارچوب الگویی که عرض کردم است. اقتدار ایران به نحوی است که طرف مقابل می‌داند اگر مرتکب ماجراجویی شود پاسخ مقتضی را دریافت می‌کند.

وی با بیان اینکه مذاکرات ما با عمان درباره تفاهم در خصوص یک مسیر ایمن دریایی مدت‌ها وجود داشته است، تصریح کرد: با عمان شفاف از فردای یادداشت تفاهم آتش‌بس گفت‌وگوها را در این زمینه شروع کردیم. اولین سفر آقای عراقچی بعد از جنگ به عمان بود که با سلطان و وزیر امور خارجه عمان صحبت شد. ما و عمان ملزم هستیم برای تردد ایمن کشتی‌ها از تنگه هرمز با هم همکاری کرده و به سازوکار مشخص برسیم.

سخنگوی وزارت امور خارجه توضیح داد: هدف از این گفت‌وگوها میان ایران و عمان این است که به مسیری که مورد تفاهم دو طرف باشد و منافع ما را تأمین کند، برسیم. به هیچ عنوان قرار نیست تنگه هرمز به وضعیت قبل از ۹ اسفند برگردد. تجربه بسیار سختی را در این چند ماه داشتیم. باید اطمینان حاصل کنیم تنگه هرمز مورد سوءاستفاده طرف‌های متجاوز علیه ما قرار نمی‌گیرد و لازمه این امر آن است که سازوکاری را اتخاذ کنیم که حقوق حاکمیتی ایران به طور کامل رعایت شود.

بقائی با تأکید بر اینکه گفت‌وگوی ایران و عمان دوجانبه است، ادامه داد: این گفت‌وگوها به کس دیگری مربوط نمی‌شود. از سال ۱۹۶۸ تا قبل از جنگ این مسیر از آب‌های سرزمینی عمان می‌گذشت. در بند ۵ یادداشت تفاهم تأکید شده است که مدیریت آتی تنگه هرمز توسط ایران و با مشورت عمان و با گفت‌وگو با کشورهای منطقه انجام شود. در ۲۳ روزی که تفاهم در حال اجرا بود مسیر شمالی کاملاً امن بود و کشتی‌ها عبور می‌کردند اما آمریکا حتی اجازه نداد ۳۰ روز مهلت مندرج در یادداشت تفاهم برای بازگرداندن ترافیک دریایی به قبل از جنگ منقضی شود و پیش از انقضای این مدت ۳۰ روزه مرتکب جنایت تجاوز علیه ایران شد.

وی در پاسخ به اینکه عمان در طراحی این مسیر جدید چقدر با ایران همراه شده است، گفت: کار آمریکا اخلال در اجرای بند ۵ یادداشت تفاهم بود و مسیر جنوبی را با همدستی برخی کشورهای منطقه تحمیل کردند. اکنون قرار است درباره مسیری که هر دو طرف تفاهم کنند گفت‌وگو کنیم که تأمین‌کننده حقوق حاکمیتی دو طرف باشد و منافع ملی ما را تأمین کند و در فاصله زمانی معقول درباره TSS جدید و مسیر ثابت جدید تفاهم کنیم. تاکنون مذاکرات ما رو به جلو بوده است و طرف عمانی همکاری خوبی داشته است.

سخنگوی وزارت امور خارجه در عین حال خاطرنشان کرد: تفاهم بین ایران و عمان برای مسیر جدید ربطی به بازگشایی یا مسدود ماندن تنگه هرمز ندارد. شرط لازم است اما کافی نیست، چراکه بسته شدن تنگه هرمز به خاطر پیمان‌شکنی آمریکا و محاصره دریایی ایران و اقدامات ایذایی آمریکا علیه ایران است. لذا بازشدن تنگه هرمز معادله متفاوتی از این امر است. مسیر میانی مستقل از باز یا بسته شدن تنگه هرمز موضوعیت دارد. نقشه‌های تهیه‌شده برای مسیر میانی با طرف عمانی به اشتراک گذاشته شده است.

بقائی در پاسخ به اینکه آیا تغییر خاصی در روند مذاکرات ما با عمان پس از موضع‌گیری ترامپ ایجاد شده است، تصریح کرد: دو ماه است این مذاکرات در حال انجام است. مذاکرات در این هشت روز نیز به صورت مداوم در حال انجام بوده است. هر وقت آمریکا تهدید کرده باعث اخلال در روند مذاکرات شده است و هیچ‌وقت نقش تسهیل‌کننده در مذاکرات نداشته است.

وی در پاسخ به اینکه ترامپ می‌گوید ایرانیان درخواست لغو حملات را کرده است، گفت: متعجب می‌شوم که چقدر به سخنان مقامات آمریکایی اهمیت می‌دهید که بارها بی‌اساس بودن آنها اثبات شده است. تعداد بالای توییت‌های مقامات آمریکایی را ببینید. آنها از فضای رسانه به عنوان بخشی از جنگ گرم علیه ما استفاده می‌کنند. از این لفاظی‌ها بارها علیه ایران انجام شده است و در موارد متعدد مرتکب جنایات شنیع علیه ایران شدند. چند روز قبل از بمب ۲۵۰۰ پوندی برای حمله به منازل عادی و مسکونی مردم در قشر استفاده کردند. اما ایران از مواضع اصولی خود عدول نمی‌کند.

سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به سؤالی در خصوص ارتباط تلفنی آقای عراقچی با عاصم منیر و هاکان فیدان توضیح داد: دیپلماسی در این پنج ماه در اوج خود قرار داشته است. همان‌طور که رزمندگان ما پای لانچرها مدام در حال دفاع از کشور بودند، دیپلمات‌ها نیز در این پنج ماه فعال‌ترین برهه کاری خود را داشتند. باید از دیپلماسی برای انذار و هشدار و تبیین استفاده کنیم. در عرض این ۲۴ ساعت تماس‌های متعدد گرفته شد.

بقایی ادامه داد: خبرهایی آمد که بلغارستان، انگلستان و اوکراین پایگاه‌های خود را در اختیار آمریکا قرار دادند و ما هشدار لازم را دادیم و آنها تماس گرفتند که بگویند خیر این‌گونه نیست و ما بخشی از جنگ علیه ایران نخواهیم بود. از سوی دیگر وظیفه ما است نسبت به ماجراجویی آمریکا هشدار دهیم. منطقه حق دارد از امنیت و ثبات خود دفاع کند و همه بدانند هر گونه تجاوز نظامی آمریکا علیه زیرساخت‌های ایران، تبعاتش دامن‌گیر دیگران خواهد شد.

وی در پاسخ به اینکه آیا وزارت امور خارجه حامل پیام تهدید برای برخی از دولت‌های منطقه که نقشی در تجاوزات علیه ایران داشتند نیز بوده است، گفت: ما حتماً تهدید می‌کنیم و به پشتوانه توانمندی نظامی خود هرجا لازم باشد تهدید می‌کنیم به این معنا که نسبت به تبعات هر حمایت و هم‌دستی با رژیم آمریکا در تعرض به ایران انذار می‌دهیم. در عمل نیز نشان دادیم. طبق حقوق بین‌الملل، قرار دادن پایگاه و امکانات لجستیک و نظامی به کشور متجاوز، آن کشور را در ردیف طرف متجاوز قرار می‌دهد و کشور مورد حمله به حق ذاتی دفاع مشروع متوسل می‌شود.