شیخ فضل‌الله نوری با ایستادگی در برابر استبداد، الگویی ماندگار از عدالت‌خواهی ترسیم کرد

حجت‌الاسلام والمسلمین هادی کاظمیان در گفت‌وگو با پانا به مناسبت ۱۱ مردادماه، روز بزرگداشت آیت‌الله شیخ فضل‌الله نوری، عنوان کرد: «شیخ فضل‌الله نوری از چهره‌های نادر تاریخ است؛ هم فقهیی عمیق و هم نسبت به مسائل روز جامعه حساس. او نشان داد روحانیت می‌تواند در عین پایبندی به اصول، پرچم‌دار اصلاحات اجتماعی باشد.»

وی با اشاره به برداشت‌های ناقص از این چهره تاریخی افزود: «متأسفانه برخی امروز شیخ فضل‌الله نوری را تنها در چارچوب یک روحانی سنتی می‌شناسند، در حالی که نامه‌ها و بیانیه‌های او به‌روشنی نشان می‌دهد که از استبداد انتقاد می‌کرد و خواهان مشارکت مردم در تعیین سرنوشت خویش بود؛ همین پیام بود که شهادتش را جاودانه ساخت.»

کاظمیان ابراز کرد: «شیخ با وجود همه فشارها، از موضع حق عقب‌نشینی نکرد و حتی در آستانه اعدام، با صلابت تمام از آرمان‌هایش دفاع کرد؛ این خود درسی است برای همه آنان که عدالت را در سایه دین می‌جویند.»

وی با اشاره به تلاش برخی جریان‌های فکری برای ارائه چهره‌ای وارونه از شیخ فضل‌الله نوری، ادامه داد: «واقعیت این است که او هرگز در برابر مشروطه نایستاد، بلکه در برابر تحریف آن ایستادگی کرد و خواستار مشروطه‌ای بود که هماهنگ با شرع و خرد باشد. این نگاه دقیق و متوازن، امروز هم می‌تواند برای بسیاری از مسائل، راهگشا باشد.»

این استاد حوزه و دانشگاه در البرز تأکید کرد: «خون شیخ فضل‌الله نوری درخت آگاهی را در ایران آبیاری کرد و نسل‌های بعد را واداشت رابطه دین و سیاست را دقیق‌تر بسنجند؛ شهادت او پایان نبود، آغاز بازاندیشی در مفاهیم دینی و سیاسی بود.»

کاظمیان با اشاره به ابعاد تربیتی این واقعه خاطرنشان کرد: «یکی از درس‌های مهم این رویداد، پرهیز از سطحی‌نگری در مواجهه با جریان‌های فکری است. شیخ فضل‌الله نوری به ما می‌آموزد که ضمن احترام به مخالفان، بر اصول اساسی خود استوار بمانیم و از کیان دین و مردم دفاع کنیم؛ این رویکرد می‌تواند برای فعالان فرهنگی و سیاسی الهام‌بخش باشد.»

وی در پایان تصریح کرد: «باید محتوای فکری شیخ فضل‌الله نوری را در دانشگاه‌ها و حوزه‌ها بازخوانی کنیم و از غفلت‌های تاریخی در شناخت چهره‌های مؤثر جلوگیری کنیم؛ حقیقت همیشه در میان سکوت و غبار تاریخ، منتظر کاوشگران حقیقت‌جو است.»