«محرم‌شهر» از امشب در میدان آزادی آغاز می‌شود/ روایت سوگواری، حماسه و همدلی در پایتخت

به گزارش پانا، امروز شنبه ۲۷ تیرماه نشست خبری مصطفی زیبایی‌نژاد، مدیرکل امور اجتماعی و فرهنگی شهرداری تهران، با حضور اصحاب رسانه و با موضوع تشریح جزئیات چهارمین سوگواره آیینی شهر تهران با عنوان «محرم‌شهر» برگزار شد.

مصطفی زیبایی‌نژاد در ابتدای این نشست با تسلیت ایام سوگواری حضرت اباعبدالله الحسین(ع) و با اشاره به نزدیکی ایام اربعین حسینی، اظهار کرد: تلاش ما این است که در این روزهای معنوی، برنامه‌هایی شایسته و اثرگذار برای شهروندان فراهم کنیم تا بتوانیم در شأن نام و یاد سیدالشهدا(ع)، شهدای کربلا و فرهنگ عاشورا گام برداریم.

وی افزود: چهارمین دوره سوگواره آیینی «محرم‌شهر» از امشب، ۲۷ تیرماه، آغاز می‌شود و تا ۱۲ مردادماه در میدان آزادی ادامه خواهد داشت. این برنامه هر شب از ساعت ۱۹ تا ۲۳ برگزار خواهد شد و با حضور گروه‌های آیینی، هنری، سخنرانان، مداحان، شاعران، گروه‌های نمایشی و همچنین مردم شریف تهران، فضایی برای سوگواری، همدلی و حضور اجتماعی فراهم می‌کند.

مدیرکل امور اجتماعی و فرهنگی شهرداری تهران با تأکید بر مردمی بودن این رویداد بیان کرد: همان‌طور که در بسیاری از برنامه‌های مدیریت شهری تلاش شده امور به خود مردم سپرده شود، در «محرم‌شهر» نیز بخش اصلی فعالیت‌ها بر عهده گروه‌های مردمی است. هیئت‌ها، گروه‌های جهادی، مواکب، خادمان مردمی و مجموعه‌های داوطلب در برگزاری این سوگواره نقش محوری دارند و شهرداری بیشتر در جایگاه پشتیبان، تسهیل‌گر و طراح عمل می‌کند.

زیبایی‌نژاد با اشاره به اهداف برگزاری این رویداد گفت: «محرم‌شهر» با هدف تبیین معارف اسلامی، بازنمایی رشادت‌ها و حماسه شهدای کربلا، به‌ویژه حضرت اباعبدالله الحسین(ع) و خاندان ایشان برگزار می‌شود. در کنار این محور اصلی، امسال تلاش شده است تا پیوندی میان پیام عاشورا و مسائل و حوادث روز نیز برقرار شود و به برخی از رویدادهای اخیر و موضوعات مرتبط با جبهه مقاومت نیز پرداخته شود.

وی در ادامه با اشاره به نمادهای ثابت این سوگواره گفت: یکی از نمادهای اصلی «محرم‌شهر» در سال‌های گذشته، کشتی «سفینه‌النجات» بوده که برگرفته از حدیث شریف «مصباح‌الهدی و سفینه‌النجاه» است. این کشتی امسال نیز در میدان آزادی برپا شده و به‌عنوان نماد اصلی سوگواره مورد استفاده قرار می‌گیرد. حتی در ایام مراسم تشییع نیز این سازه آماده و رونمایی شده بود.

وی افزود: این کشتی ظرفیتی حدود ۲ هزار نفر به‌صورت همزمان دارد و چایخانه و موکب حسینی نیز در آن مستقر خواهد بود تا همانند سال‌های گذشته از مردم پذیرایی شود. پیش از اذان مغرب، دسته‌های عزاداری نوجوانان در این فضا حضور پیدا می‌کنند و برنامه‌های ویژه آنان در داخل کشتی برگزار می‌شود و پس از نماز مغرب نیز برنامه‌های اصلی روی سکوی اجرا ادامه می‌یابد.

زیبایی‌نژاد درباره طراحی صحنه و پیام محوری امسال «محرم‌شهر» بیان کرد: هر سال برای دکور و صحنه اصلی این رویداد از یک نماد یا پیام شاخص استفاده شده است. امسال بنای ما بر این بوده که جمله‌ای از رهبر شهید عزیزمان با مضمون «من زیر پرچم حضرت ابوالفضل‌العباس(ع)هستم و زیر بیرق هیچ‌کس دیگر نمی‌روم» به‌عنوان محور فضاسازی و پیام اصلی انتخاب شود.

وی ادامه داد: پیام «محرم‌شهر» امسال این است که مردم ایران، به‌ویژه مردم تهران، زیر بیرق حضرت ابوالفضل‌العباس(ع) قرار دارند و زیر پرچم ظلم، استکبار و سلطه جهانی نخواهند رفت. این پیام، هم پیوندی عمیق با حماسه عاشورا دارد و هم به روحیه ایستادگی، خون‌خواهی شهدا و مقابله با جنایت و تجاوز اشاره می‌کند.

مدیرکل امور اجتماعی و فرهنگی شهرداری تهران در بخش دیگری از سخنان خود از برپایی نمایشگاه ملزومات اربعین در کنار مجموعه اصلی سوگواره خبر داد و گفت: همانند سال‌های گذشته، مجموعه‌های تولیدی و فعالان مرتبط با فضای اربعین در این نمایشگاه حضور خواهند داشت و نیازمندی‌های زائران برای سفر اربعین در اختیار مردم قرار می‌گیرد.

وی همچنین گفت: در کنار این نمایشگاه، با استقرار پلیس گذرنامه و مجموعه فراجا، خدمات مربوط به ثبت‌نام و صدور گذرنامه زیارتی اربعین نیز به شهروندان ارائه می‌شود تا افرادی که در طول روز فرصت مراجعه ندارند، بتوانند شب‌ها در میدان آزادی کارهای خود را پیگیری کنند و از این تسهیلات بهره‌مند شوند.

زیبایی‌نژاد با تأکید بر رویکرد خانوادگی این برنامه تصریح کرد: در اغلب برنامه‌های فرهنگی شهرداری تهران تلاش شده فضا برای حضور خانواده‌ها مهیا باشد و «محرم‌شهر» نیز بر همین اساس طراحی شده است. بخش‌های مختلف این سوگواره به گونه‌ای تدارک دیده شده که کودکان، نوجوانان، پدران و مادران بتوانند به‌صورت همزمان از فضا استفاده کنند و از حال‌وهوای معنوی آن بهره‌مند شوند.

وی افزود: فضاسازی و هویت بصری «محرم‌شهر» به‌گونه‌ای طراحی شده که تداعی‌گر حال‌وهوای بین‌الحرمین و مسیر اربعین باشد. حضور مواکب مردمی، پذیرایی حسینی و چیدمان محیطی، فضایی مشابه حال‌وهوای زیارت و سوگواری اربعین را برای کسانی که امکان سفر ندارند، در میدان آزادی ایجاد می‌کند.

مدیرکل امور اجتماعی و فرهنگی شهرداری تهران با اشاره به برنامه‌های سکوی اجرا گفت: برای این بخش، مجموعه متنوعی از برنامه‌های آیینی و هنری پیش‌بینی شده و بیش از ۵۰ گروه هنری شامل گروه‌های نمایشی، تعزیه، سرود، نقالی و دیگر قالب‌های هنری در این سوگواره حضور خواهند داشت.

وی ادامه داد: یکی از ابتکارات امسال، اجرای یک برنامه سمفونیک عاشورایی در میدان آزادی است که برای نخستین بار در این قالب به اجرا درمی‌آید. همچنین سخنرانان، مداحان و شاعران برجسته کشور نیز در طول برگزاری این سوگواره مهمان «محرم‌شهر» خواهند بود و برنامه اجرا خواهند کرد.

زیبایی‌نژاد درباره بخش نمایشی این رویداد گفت: نمایش بزرگ «حریم حرم» از دیگر بخش‌های ویژه امسال است که برای آن حدود ۷ نمایشنامه طراحی شده و هر شب به اجرا درخواهد آمد. در این آثار نمایشی علاوه بر پرداختن به آیین عاشورا و حماسه حسینی، ارتباط مفهومی این واقعه با مسائل و حوادث روز کشور نیز بازنمایی می‌شود.

وی همچنین از برنامه‌ریزی ویژه برای روایت‌هایی درباره رهبر شهید خبر داد و بیان کرد: راویانی که با رهبر شهید در ارتباط بوده‌اند، در این دوره حضور خواهند داشت و روایت‌هایی از شخصیت، سیره و خاطرات ایشان را برای مردم بازگو می‌کنند.

مدیرکل امور اجتماعی و فرهنگی شهرداری تهران در ادامه به بخش کودک و نوجوان اشاره کرد و گفت: «شهر کودکان حسینی» در سال‌های گذشته نیز وجود داشت، اما امسال با حال‌وهوایی متفاوت و تقویت‌شده طراحی شده است. در این بخش، شبکه پویا به‌صورت ویژه مستقر خواهد شد و هنرمندان، مجریان و گروه‌های برنامه‌ساز کودک و نوجوان برای اجرای برنامه حضور خواهند داشت.

وی افزود: در این بخش علاوه بر فعالیت‌های مهارتی، کارهای دستی، نقاشی و برنامه‌های فرهنگی، دو برنامه جدید نیز پیش‌بینی شده است؛ یکی آموزش‌های مرتبط با حوزه نظامی برای نوجوانان و دیگری آموزش مدیریت بحران و امداد و نجات این بخش به‌گونه‌ای طراحی شده که نوجوانان ضمن سرگرمی، با مهارت‌های مفید و متناسب با علاقه‌مندی‌های خود آشنا شوند.

زیبایی‌نژاد با اشاره به یکی دیگر از بخش‌های جدید «محرم‌شهر» گفت: با همکاری مجموعه‌های نظامی و نیروهای مسلح، بخشی برای روایت اقتدار جمهوری اسلامی در جنگ اخیر و جنگ ۱۲ روزه طراحی شده است. در این بخش، تجهیزاتی از حوزه نظامی و هوافضا در حاشیه «محرم‌شهر» به نمایش درمی‌آید و روایت‌هایی درباره عملیات‌ها و اقدامات انجام‌شده برای مردم ارائه خواهد شد.

وی ضمن قدردانی از همکاری نیروهای مسلح افزود: ارتش، سپاه و دیگر مجموعه‌های مرتبط همکاری خوبی داشته‌اند تا این بخش ویژه با کیفیت مناسب برای مردم آماده شود و بتواند تصویری روشن از اقتدار و توان دفاعی جمهوری اسلامی ارائه دهد.

مدیرکل امور اجتماعی و فرهنگی شهرداری تهران همچنین از ایجاد فضایی ویژه برای وداع و همدلی با رهبر شهید خبر داد و گفت: در این بخش، برنامه‌های تعاملی متنوعی برای مردم پیش‌بینی شده است؛ از جمله عکاسی، تصویربرداری، تولیدات هنری و نیز برگزاری رویدادهای شبانه مانند شب شعر، شب خاطره و برنامه‌های ویژه برای اصحاب رسانه است. 

وی افزود: در این فضا، شاعرانی، فعالان رسانه‌ای و افرادی که در مراسم تشییع، وداع یا در طول سال‌های حیات پربرکت ایشان در ارتباط بوده‌اند، حضور پیدا می‌کنند و خاطرات خود را روایت خواهند کرد تا بخشی از این تاریخ معاصر ثبت و منتقل شود. همچنین برنامه‌ای با محور عهد و پیمان با رهبر انقلاب نیز در همین فضا تدارک دیده شده است.

زیبایی‌نژاد در ادامه از همکاری رسانه ملی در پوشش این رویداد قدردانی کرد و گفت: هر سال رسانه ملی همراهی خوبی با «محرم‌شهر» داشته و امسال نیز شبکه افق، شبکه قرآن، شبکه سه، شبکه تهران، شبکه خبر و معاونت سیما در این مجموعه مستقر خواهند شد و پوشش رسانه‌ای برنامه‌ها را بر عهده خواهند داشت. همچنین رادیو اربعین نیز از امشب از میدان آزادی برنامه‌های خود را آغاز خواهد کرد.

وی همچنین از حضور خبرگزاری‌ها و اصحاب رسانه در ستاد خبری این رویداد استقبال کرد و گفت: از همه رسانه‌ها دعوت می‌کنیم در میدان آزادی حاضر شوند و در انعکاس هرچه بهتر ابعاد مختلف این سوگواره همراه ما باشند.

مدیرکل امور اجتماعی و فرهنگی شهرداری تهران با اشاره به گستره مشارکت دستگاه‌ها در برگزاری این برنامه بیان کرد: «محرم‌شهر» یک کار جبهه‌ای و جمعی است و تنها به مجموعه مدیریت شهری محدود نمی‌شود. در داخل شهرداری تهران، علاوه بر معاونت امور اجتماعی و فرهنگی، شهرداری منطقه میزبان، سازمان زیباسازی، اداره‌کل پشتیبانی و دیگر بخش‌ها در برگزاری آن مشارکت دارند.

وی افزود: در کنار این مجموعه‌ها، پلیس راهور، مجموعه‌های انتظامی و ایمنی، بسیج، شورای تأمین، سازمان آب، اداره برق، مدیریت برج آزادی و بنیاد رودکی نیز در برگزاری هرچه باشکوه‌تر این رویداد همکاری دارند و جا دارد از همه این عزیزان قدردانی کنم.

زیبایی‌نژاد با اشاره به بازتاب این سوگواره در سطح ملی و حتی منطقه‌ای گفت: برنامه‌های «محرم‌شهر» در سال‌های گذشته مورد توجه بسیاری از مخاطبان در داخل و خارج از کشور قرار گرفته و تصاویر آن در کشورهای همسایه نیز دیده شده است. امسال نیز برنامه‌ریزی شده تا نمایندگانی از کشورهای محور مقاومت در این رویداد حضور داشته باشند.

زیبایی‌نژاد خاطرنشان کرد: دوستانی از حزب‌الله و فلسطین حضور ویژه خواهند داشت و همچنین تلاش شده است تا آیین‌ها و سنت‌های عزاداری اقوام و ملت‌های مختلف نیز در «محرم‌شهر» به نمایش گذاشته شود تا این سوگواره جلوه‌ای گسترده‌تر از فرهنگ سوگواری و مقاومت را به نمایش بگذارد.

زیبایی‌نژاد در پاسخ به سؤال درباره تدابیر ویژه امسال با توجه به شرایط روز و جنایات اخیر، گفت: پیام «محرم‌شهر» کاملاً روشن است؛ پیام خون‌خواهی و انتقام از جنایتکاران و قاتلان مردم شریف ایران، به‌ویژه رهبر شهید و مردم خطه جنوب است در طراحی فضاسازی امسال، از نمادهای مشخصی مانند کشتی «سفینه‌النجات»، پرچم ایران و پرچم‌های حسینی استفاده شده تا این پیام در تمام بخش‌های برنامه دیده شود.

وی توضیح داد که این رویکرد فقط در نمادها خلاصه نشده و در بخش‌های مختلف سوگواره نیز دنبال می‌شود.در سکوهای اجرا، در اشعار و برنامه‌های شاعران و مداحان، و همچنین در نمایش آیینی که برای امسال طراحی شده، به موضوع مقاومت، خون‌خواهی و همدردی با مردم مظلوم پرداخته خواهد شد.

وی گفت: در محلی که برای تجدید عهد و پیمان با رهبر معظم انقلاب طراحی شده، مردم می‌توانند کنار هم بایستند، همدردی کنند و بر سر خون‌خواهی شهدا و ایستادگی در کنار مردم شریف جنوب کشور و همه مظلومان جهان عهد ببندند.

مدیرکل امور اجتماعی و فرهنگی شهرداری تهران در پاسخ به پرسش دیگری درباره تعداد و ترکیب مواکب و گروه‌های مردمی حاضر در این رویداد بیان کرد: اصل کار توسط خود مردم انجام می‌شود. حدود ۱۰ موکب پذیرایی حسینی در این فضا برپا خواهد شد و شهرداری تهران فقط بستر لازم را برای خدمت‌رسانی مردمی فراهم می‌کند.هدف این است که فضای اربعینی و حسینی در میدان آزادی شکل بگیرد و شهروندان بتوانند از حال‌وهوای معنوی آن بهره‌مند شوند.

وی در ادامه به سؤال یکی از خبرنگاران درباره چشم‌انداز شهرداری برای تبدیل «محرم‌شهر» به یک برند فراملی در جهان تشیع پاسخ داد و گفت: این رویداد از چهار سال پیش در تهران شکل گرفت، اما ایده آن فراتر از مرزهای پایتخت بوده است. زیبایی‌نژاد توضیح داد که کشتی «سفینه‌النجات» ابتدا با همکاری گروه‌هایی از شیراز طراحی شد و سپس در تهران توسعه پیدا کرد. این الگو بعدها در شهرهایی مانند شیراز و مشهد نیز مورد توجه قرار گرفت و حتی از سوی استانداری کربلا نیز برای برگزاری چنین فضایی در اربعین درخواست‌هایی مطرح شد.

وی افزود: «محرم‌شهر» در سال‌های گذشته صرفاً یک برنامه شهری نبوده و پیام و طراحی آن به خارج از کشور هم رسیده است. همچنین در دوره‌های قبل، مداحانی از کشورهای حوزه خلیج فارس و عراق نیز در این برنامه حضور داشتند و همین موضوع نشان می‌دهد که «محرم‌شهر» قابلیت تبدیل‌شدن به یک رویداد شناخته‌شده در جهان تشیع را دارد.

به گفته زیبایی‌نژاد، همان‌طور که شهرداری در ایام محرم در کنار هیئت‌ها، در میادین و حسینیه‌ها حاضر بوده و از برگزاری برنامه‌ها حمایت کرده، «محرم‌شهر» نیز مکمل این فعالیت‌ها است و پس از دهه اول محرم، زمانی که برنامه‌های هیئت‌ها کمتر می‌شود، دوباره فضای حسینی را در شهر احیا می‌کند و شهر را برای اربعین آماده نگه می‌دارد.

زیبایی‌نژاد در پاسخ به پرسشی درباره تمهیدات ایمنی و امکان بروز تهدیدهای احتمالی هم‌زمان با برگزاری مراسم گفت: در طول جنگ اخیر، با وجود حملات دشمن، اجتماعات مردمی در میدان‌ها و نقاط مختلف شهر متوقف نشد. او یادآور شد که در روزهای جنگ، مردم در میدان‌ها حضور داشتند و حتی برنامه‌های سال تحویل و شب‌های قدر نیز با وجود شرایط خاص در فضای عمومی شهر برگزار شد. «محرم‌شهر» نیز یکی از همان میدان‌های حماسی است و مردم نشان داده‌اند که در شرایط سخت هم پای انقلاب، جمهوری اسلامی و رهبرشان می‌ایستند.

وی در ادامه افزود: تمهیدات امنیتی و انتظامی لازم برای برگزاری این رویداد دیده شده و مجموعه‌های مسئول، هماهنگی‌های لازم را انجام داده‌اند تا مردم بتوانند با آرامش در برنامه‌ها شرکت کنند.

زیبایی‌نژاد توضیح داد: برنامه‌های «محرم‌شهر» از ساعت ۱۹ آغاز می‌شود و تا ۲۳ ادامه دارد و بعد از نماز مغرب و عشا، سکوی اجرای برنامه‌ها به‌صورت رسمی فعالیت خود را شروع می‌کند و بخش‌های مختلف سوگواره در طول شب ادامه خواهد داشت.

در ادامه، یکی از خبرنگاران درباره وضعیت ترافیکی اطراف میدان آزادی و راهکارهای دسترسی شهروندان سؤال کرد. مدیرکل امور اجتماعی و فرهنگی شهرداری تهران در پاسخ گفت: برای مدیریت ترافیک، کمیته انتظامی و امنیتی منطقه برگزار شده و مسیرهای جایگزین و زمان‌های مسدودسازی با دقت پیش‌بینی شده است. او از شهروندان خواست در صورت امکان از حمل‌ونقل عمومی، به‌ویژه مترو و خطوط اتوبوس تندرو استفاده کنند.

زیبایی‌نژاد درباره تدابیر پارک خودرو نیز گفت: خیابان معراج، خیابان فرودگاه، محدوده چهارباغ، خیابان آزادی به سمت استاد معین و برخی فرعی‌ها برای پارک خودرو پیش‌بینی شده‌اند. او افزود: در هماهنگی با فرودگاه مهرآباد و منطقه ۲ نیز تلاش شده فضاهایی برای پارک سوار و مدیریت تردد از سمت شمال شهر در نظر گرفته شود. به گفته او، در صورت نیاز، ساعت فعالیت مترو نیز تا ۲۳ افزایش خواهد یافت تا مراجعه‌کنندگان بتوانند آسان‌تر به محل برگزاری برسند.

وی با اشاره به برخی جزییات محتوایی دیگر «محرم‌شهر» تأکید کرد که امسال رویکرد اصلی برنامه، برجسته‌کردن مفهوم خون‌خواهی، مقاومت و همدلی با مردم مظلوم است و این مفهوم هم در اجراهای میدانی و هم در نمایش‌ها و محتواهای مختلف سوگواره دنبال می‌شود.