عضو هیات علمی گروه علوم سیاسی دانشگاه علامه طباطبایی در گفتوگو با پانا:
رهبر شهید با ایجاد توازن میان دیپلماسی و مقاومت، سیاست خارجی مقتدرانه را بنیان نهاد
تهران (پانا) - عضو هیات علمی گروه علوم سیاسی دانشگاه علامه طباطبایی با تاکید بر اینکه سیاست خارجی در اندیشه رهبر شهید بر پایه سه اصل عزت، حکمت و مصلحت شکل گرفته است، گفت: رهبر شهید با ایجاد توازن میان دیپلماسی، مقاومت و نقشآفرینی مردم، الگویی از سیاست خارجی مقتدرانه را ترسیم کردند که در آن آرمانگرایی انقلابی و واقعگرایی در کنار یکدیگر قرار گرفتهاند.
حمید صالحی، عضو هیات علمی گروه علوم سیاسی دانشگاه علامه طباطبایی در گفتوگو با خبرنگار پانا با تبیین ابعاد مختلف اندیشه رهبر شهید در حوزه سیاست خارجی، اظهار کرد: «بر اساس قانون اساسی، تعیین سیاستهای کلی نظام بر عهده مقام رهبری است و رهبر شهید با شناخت دقیق از ظرفیتهای داخلی، شرایط منطقهای و ساختار نظام بینالملل، راهبردهای کلان سیاست خارجی جمهوری اسلامی را ترسیم میکردند. این راهبردها همواره بر حفظ استقلال، صیانت از منافع ملی و دفاع از آرمانهای انقلاب اسلامی استوار بود.»
وی افزود: «یکی از مهمترین ویژگیهای نگاه رهبر شهید، ایجاد توازن میان دیپلماسی و مقاومت بود و ایشان به خوبی میدانستند که نظام بینالملل امروز بر پایه قدرت شکل گرفته است و بدون برخورداری از مولفههای قدرت، دستیابی به حقوق ملتها امکانپذیر نخواهد بود اما با این حال، هرگاه شرایط کشور اقتضا میکرد، از ظرفیت تعامل، گفتوگو و دیپلماسی نیز برای تامین منافع ملی بهره میگرفتند.»
این تحلیلگر مسائل بینالملل ادامه داد: «در واقع، مقاومت و دیپلماسی در اندیشه رهبر شهید دو مسیر جداگانه نبودند، بلکه مکمل یکدیگر محسوب میشدند. مقاومت، پشتوانه اقتدار کشور و دیپلماسی، ابزار بهرهبرداری از این اقتدار در عرصه بینالمللی بود و همین رویکرد موجب شد جمهوری اسلامی در بزنگاههای مختلف بتواند ضمن حفظ اصول خود، از ابزار مذاکره نیز برای دفاع از حقوق ملت استفاده کند.»
صالحی با اشاره به تاکید رهبر شهید بر سه اصل عزت، حکمت و مصلحت در سیاست خارجی اظهار کرد: «جمهوری اسلامی ایران به دلیل موقعیت ژئوپلیتیکی ممتاز، جمعیت قابل توجه و ظرفیتهای گسترده انسانی و اقتصادی، جایگاه ویژهای در معادلات منطقهای و جهانی دارد. رهبر شهید با درک این واقعیت، همواره تلاش میکردند میان آرمانهای انقلاب اسلامی و تامین منافع ملی تعادل برقرار شود.»
وی افزود: «اگرچه سیاست خارجی جمهوری اسلامی دارای مبانی ایدئولوژیک است، اما این موضوع هرگز به معنای نادیده گرفتن منافع عمومی مردم نبود و رهبر شهید همواره حکمت، مصلحت و مصالح ملت ایران را در تصمیمگیریهای کلان مدنظر قرار میدادند و هرگونه انعطاف یا نرمش در سیاست خارجی نیز در همین چارچوب و با هدف حفظ منافع کشور انجام میشد.»
عضو هیأت علمی دانشگاه علامه طباطبایی با بیان اینکه آرمانگرایی و واقعگرایی در اندیشه رهبر شهید در تقابل با یکدیگر قرار نداشتند، تصریح کرد: «ایشان معتقد بودند آرمانهایی همچون عدالت، صلح، اخلاق، حمایت از ملتهای مظلوم و همزیستی مسالمتآمیز زمانی قابل تحقق است که کشور از قدرت کافی برخوردار باشد. از همین رو، تقویت توان دفاعی، بازدارندگی و اقتدار ملی را لازمه تحقق آرمانهای انقلاب اسلامی میدانستند.»
وی خاطرنشان کرد: «رهبر شهید بارها تاکید داشتند که مذاکره زمانی ارزشمند است که از موضع اقتدار صورت گیرد. مذاکرهای که بر پایه ضعف یا تسلیم باشد، نه تنها منافع کشور را تامین نمیکند، بلکه موجب تحمیل خواستههای طرف مقابل خواهد شد اما اگر پشتوانه آن مقاومت، قدرت ملی و انسجام داخلی باشد، میتواند به ابزاری موثر برای استیفای حقوق ملت تبدیل شود.»
صالحی با اشاره به تحولات اخیر منطقه نیز اظهار کرد: «در شرایط کنونی، مذاکره زمانی معنا پیدا میکند که کشور با اتکا به اقتدار ملی و مقاومت وارد گفتوگو شود لذا تجربههای اخیر نشان داد جمهوری اسلامی با وجود فشارهای گسترده، توانست در سایه ایستادگی ملت، نیروهای مسلح و دستگاه دیپلماسی، دستاوردهای مهمی را در مذاکرات به دست آورد و از مواضع اصولی خود عقبنشینی نکند.»
این تحلیلگر مسائل بینالملل با تاکید بر اینکه میدان، دیپلماسی و مردم سه ضلع مکمل سیاست خارجی جمهوری اسلامی هستند، گفت: «از نگاه رهبر شهید، هیچیک از این سه مولفه به تنهایی قادر به تامین منافع کشور نیست و اقتدار میدان بدون همراهی مردم و بهرهگیری از ظرفیت دیپلماسی کامل نخواهد بود و دیپلماسی نیز بدون پشتوانه مردم و قدرت ملی نمیتواند موفق عمل کند.»
وی ادامه داد: «حضور مردم مهمترین سرمایه جمهوری اسلامی است. هرگاه مردم با وحدت و انسجام در صحنه حضور داشتهاند، هم نیروهای مسلح با قدرت بیشتری عمل کردهاند و هم دستگاه دیپلماسی توانسته است با دست برتر از حقوق ملت دفاع کند بنابراین از همین رو، رهبر شهید همواره مردم را محور اصلی اقتدار ملی و سیاست خارجی کشور میدانستند.»
صالحی درباره جایگاه محور مقاومت در اندیشه رهبر شهید نیز اظهار کرد: «سیاست جمهوری اسلامی در قبال ملتهای منطقه بر پایه احترام به اراده ملتها استوار بوده است و رهبر شهید همواره تاکید داشتند که هر ملت باید خود درباره آینده و سرنوشتش تصمیم بگیرد و جمهوری اسلامی صرفا از ملتهای مظلوم در چارچوب اصول انسانی، اسلامی و قانونی حمایت میکند.»
وی در پایان تصریح کرد: «حمایت جمهوری اسلامی از ملتهای فلسطین، لبنان، یمن و دیگر ملتهای مظلوم، هرگز به معنای دخالت در امور داخلی کشورها نبوده است، بلکه ریشه در آموزههای دینی، قانون اساسی و اصل حمایت از مستضعفان دارد. لذا رهبر شهید همواره تاکید داشتند که سیاست خارجی جمهوری اسلامی باید ضمن حفظ استقلال و منافع ملی، در برابر ظلم و سلطهطلبی نیز ایستادگی کند و هیچگاه در کنار ظالمان قرار نگیرد.»
خبرنگار: محدثه رمضانی
ارسال دیدگاه