«اینجا، از درون خانه»؛ روایت جنگ رمضان از منظری شخصی
تهران (پانا) - حدیث جانبزرگی با اشاره به تجربه اکرانهای اخیر آثارش و شرایط امروز سینمای مستند، معتقد است که فضای مستندسازی همچنان تحت تأثیر پیامدهای جنگ قرار دارد.
حدیث جانبزرگی، کارگردان مستند،در گفتوگو با پانا درباره بازخوردهای نمایش آنلاین و حضوری آثارش گفت:«مهمترین چالش اکران آنلاین فیلم، همزمانی آن با روزهایی بود که دسترسی به اینترنت با محدودیتهای جدی مواجه شده بود. همین مسئله باعث شد امکان اطلاعرسانی گسترده برای فیلم وجود نداشته باشد و حتی خود او نیز نتواند مانند همیشه از ظرفیت شبکههای اجتماعی برای معرفی اثر استفاده کند.»
کارگردان مستند «کوه راستین» با بیان اینکه آمار دقیقی از میزان بازدید آنلاین فیلم در اختیار گروه سازنده قرار نگرفته است، افزود: «تا امروز گزارشی درباره تعداد بازدیدها یا میزان استقبال به ما ارائه نشده و خودم هم فرصت پیگیری دقیق آن را نداشتم. با این حال معتقدم اگر اطلاعرسانی و تبلیغات بیشتری صورت میگرفت، فیلم میتوانست مخاطبان بیشتری پیدا کند. در آن روزها بسیاری از مردم به دلیل تعطیلیها زمان بیشتری برای تماشای فیلم داشتند، اما محدودیتهای اینترنتی عملاً امکان معرفی مناسب اثر را کاهش داد.»
این کارگردان درباره نمایش فیلم در موزه هنرهای معاصر نیز توضیح داد:«اطلاعرسانی از طریق کانالها و صفحات مرتبط انجام شد و استقبال در مجموع بد نبود. بیشتر مخاطبان افرادی بودند که بهصورت جدی پیگیر برنامههای سینماتک و نمایشهای مستند هستند. پس از نمایش فیلم نیز جلسه گفتوگو با حضور فیلمسازان و مخاطبان برگزار شد که به نظرم اتفاق مثبتی بود و فرصتی برای تبادل نظر درباره فیلم فراهم کرد.»
کارگردان مستند «واهگ» در ادامه به تجربه حضور در «پاتوق مستند» اشاره کرد و گفت: «به نظر من این برنامه میتوانست بسیار فراتر از یک نمایش ساده فیلم باشد. انتظار داشتم از مستندسازان و علاقهمندان بیشتری دعوت شود تا فضایی برای گفتوگو و تبادل تجربه شکل بگیرد. اما در عمل صرفاً نمایش فیلم انجام شد و پس از پایان برنامه نیز گفتوگوی جدی یا نشست تحلیلی خاصی شکل نگرفت.»
جان بزرگی افزود: «مرکز گسترش ظرفیت قابل توجهی برای گردهم آوردن مستندسازان و علاقهمندان این حوزه دارد و میتوان از این فرصت برای ایجاد گفتوگوهای حرفهای و تقویت ارتباط میان فعالان سینمای مستند استفاده کرد.»
سینمای مستند همچنان در وضعیت برزخی قرار دارد
کارگردان مجموعه مستند «نانهای محلی ایران» درباره وضعیت امروز سینمای مستند نیز گفت: «سینما بخشی از فرهنگ و جامعه است و طبیعتاً از شرایط عمومی کشور تأثیر میپذیرد. همانطور که اقتصاد، آموزش و بسیاری از حوزههای دیگر تحت تأثیر تحولات اخیر قرار گرفتهاند، سینمای مستند نیز از این وضعیت جدا نیست.»
وی با اشاره به شرایط پس از جنگ افزود: «بودجهها محدودتر شده و هنوز به ثباتی که پیش از جنگ وجود داشت بازنگشتهایم. البته شرایط نسبت به روزهای آغازین بحران بهتر شده، اما همچنان نوعی بلاتکلیفی و نگرانی در فضای فرهنگی و هنری وجود دارد. تا زمانی که جامعه به آرامش و ثبات کامل نرسد، سینما هم نمیتواند به شرایط عادی خود بازگردد.»
جانبزرگی ادامه داد: «در این مدت آثار متعددی درباره جنگ ساخته شد و خود من هم در این حوزه فعالیت داشتم، اما واقعیت این است که زندگی فقط به جنگ محدود نمیشود. جنگ بخشی از تاریخ ماست، اما مستندسازان باید دوباره بتوانند به دغدغههای متنوع و شخصی خود بازگردند. امروز بسیاری از مستندسازان در وضعیتی قرار دارند که نمیدانند شرایط آینده چگونه خواهد بود و همین مسئله بر روند تولید آثار تأثیر گذاشته است.»
این مستندساز درباره تجربه شخصی خود از روزهای آغاز جنگ گفت: «شروع جنگ برای من بسیار شوکهکننده بود. در روزهای نخست واقعاً حال آنچنان خوبی نداشتم و مانند بسیاری از مردم با نگرانی و ناراحتی شدیدی روبهرو بودم. در آن مقطع در آستانه آغاز یک پروژه مستند جدید قرار داشتم و بخشی از تحقیقات آن را نیز انجام داده بودم، اما با شروع جنگ همه چیز متوقف شد.»
او افزود: «آن روزها واقعاً انگیزهای برای کار کردن نداشتم. شرایط جامعه، اخبار و فضای عمومی بهگونهای بود که تمرکز روی کار بسیار دشوار شده بود. اما پس از مدتی احساس کردم شاید بهترین راه برای مواجهه با این وضعیت، ثبت همین تجربه و احساسات باشد.»
«اینجا، از درون خانه»؛ شخصیترین فیلم کارنامه جان بزرگی
جانبزرگی درباره پروژه جدید خود توضیح داد: «در نهایت تصمیم گرفتم مستندی بسازم که بیش از هر فیلم دیگری به خودم نزدیک باشد. فیلمی که بتوانم در آن احساسات، نگرانیها و تجربه شخصیام از این روزها را روایت کنم. به همین دلیل شکلگیری مستند جدیدم کاملاً متفاوت از آثار قبلی بود.»
وی ادامه داد: «عنوان موقت این فیلم «اینجا، از درون خانه» است. در تمام مستندهای قبلی، شخصیتهای اصلی افراد دیگری بودند و من بیشتر نقش مشاهدهگر را داشتم، اما این بار خودم راوی اصلی هستم و جنگ را از زاویه دید شخصی خود روایت میکنم.»
جان بزرگی تأکید کرد: «این شخصیترین مستند زندگی حرفهای من است. شاید در آثار قبلی هم بخشی از نگاه و جهانبینی خودم حضور داشت، اما این بار همه چیز مستقیمتر و بیواسطهتر بیان میشود. احساس میکنم حرفهایی داشتم که باید گفته میشد و قالب مستند بهترین فرصت برای بیان آنها بود.»
جان بزرگی در پایان گفت: «پیش از هر چیز، ساخت این فیلم برای خودم نوعی مواجهه با شرایط و احساسات آن دوران بود. مهم نبود فیلم در نهایت چه میزان مخاطب داشته باشد یا در چه جشنوارهها و رویدادهایی نمایش داده شود؛ مهم این بود که بتوانم آنچه را در ذهن و دلم میگذشت ثبت کنم. البته امیدوارم فیلم در نهایت بتواند با مخاطبان نیز ارتباط برقرار کند و تجربهای مشترک را بازتاب دهد.»
ارسال دیدگاه