/گزارش/
دست هایی که پای اشتغال زنان را می بندد
نیروی انسانی یکی از عوامل مؤثر در توسعه جوامع اند و زنان نیز به عنوان نیمی از جمعیت دنیا سهم عمده ای در توسعه دارند. حضور فعال و پویای زنان در عرصه ی توسعه ی اقتصادی همواره قابل توجه بوده و آنان با مشارکت گسترده خود در بخشهای مختلف اقتصادی چرخ های اقتصاد کشور را به حرکت درآورده و در توسعه ی اقتصاد و پیشبرد هدف های جامعه نقش فعال و عمده ای داشته اند.
به گزارش خبرنگار پانا از آذربایجان غربی، توانمند سازی زنان به خصوص در عرصه فعالیتهای اقتصادی از این لحاظ که ، نابرابری های اقتصادی بین زنان و مردان، بسترساز نابرابریهای اجتماعی و سیاسی است؛ قابل توجه است. زنان نه تنها در ایران، بلکه در اغلب کشور های جهان معمولا به لحاظ اقتصادی در موقعیت فرودست تری قرار دارند و این مسئله باعث میشود که به لحاظ موقعیت اجتماعی و میزان تأثیرگذاری سیاسی نظر به مردان در موقعیت پایینتری قرار بگیرند. به عبارت دیگر، میزان نقشآفرینی زنان و مشارکت آنان در فرآیندهای تصمیمگیری در درون اجتماع، تا حد زیادی به میزان استقلال اقتصادیشان وابسته است.
علاوه بر این مسئله موقعیت، جایگاه و اهمیت زنان در دورن خانوادهها هم تا حدی زیاد متأثر از سهم آنان در رفاه خانواده است. البته کارشناسان معتقدند که سهم زنان در رفاه خانوادهها به شدت بالاست، اما به دلیل این که سهم گیری در رفاه خانواده، با یک معیار نارسا یعنی میزان خلق درآمد سنجش میشود، بنابراین اکثریت زنان، هیچ سهمی در خلق درآمد ندارند.
شاخص بینالملل جنسیتی توسعه پایدار در سند دستور کار ۲۰۱۵ بخش «اس دی جی» وجود دارد که آرمانهای ۱۷ گانه را دنبال میکند که تعدادی از بندهای آن به این شرح است توانمند کردن همه زنان و دختران، شکاف جنسیتی، فرصتهای اقتصادی زنان، برابری جنسیتی مطرح است، در بحث نابرابری جنسیتی سه مولفه سلامت، توانمندسازی، و بازار کار سنجیده میشود.
در نتایج طرح آمارگیری نیروی کار سال ۱۳۹۵ که از سوی مرکز آمار ایران انتشار یافته است، نرخ بیکاری جوانان ۱۵تا ۲۴ساله ۲۹.۲ درصد بود که به تفکیک جنسیت برای مردان ۲۵.۴ و برای زنان جوان ۴۴.۲درصد گزارش شده و از بیش از ۶۰۰هزار شغلی که طی یکسال ۹۴ تا ۹۵ در کشور ایجاد شده است زنان نقش عمده ای در ورود به بازار کار داشتند.
خوب و بد کار کردن زنان
در گذشته، زن، غالبا نقش مادر و همسر را به عهده داشت و به انجام امور خانه می پرداختند. اگر هم در اموری مانند کشاورزی و دامداری و امثال آن شرکت داشت، دامنه چنین مشارکت هایی در حدی بسیار محدود و منحصر به تأمین نیازهای خانواده بود اما با تغییر شرایط اقتصادی و اجتماعی و پیچیده تر شدن تقسیم کار، امروزه زنان علاوه بر ایفای نقش های فوق، پذیرای مسئولیت های عمده تر نظیر اشتغال در بیرون از خانه می باشند.
آنچه که مسلم است زنان نیمی از جمعیت دنیا را تشکیل میدهند و کاملا طبیعی است که زنان نیز مانند مردان بخواهند نقش مهم و موثری در جامعه و فعالیتهای اجتماعی ایفا کنند. تحقیقات نشان می دهد که اشتغال زنان باعث میشود تقسیم کار در خانواده مشارکتی انجام شود و این باور که تقسیمکار در خانواده براساس جنسیت صورت میگیرد، کمی متعادلتر بشود، به نحوی که همسران زنان شاغل در اموری که مربوط به زنان است وارد شده و همکاری و همیاری دارند.
طاهره سعادت کارمند بازنشسته ۵۶ ساله یکی از دارات دولتی است. او در خصوص اهمیت توجه به اشتغال زنان، گفت: زندگی در جامعه کنونی و با وضع اقتصادی موجود، نیازمند فعالیت اقتصادی تمام اعضای خانواده است و دیگر کارکردن مردان برای تامین معاش خانواده ای سه یا چند نفری کافی نیست.
وی تصریح کرد: البته نباید کتمان کرد که در جامعه ما جایگاه بسیارمناسبی برای اشتغال زنان وجود ندارد؛ چه از نظر شرایط ورود به کار و چه از نظر حمایت هایی که از جانب مردان برای فرزندداری و خانه داری صورت می گیرد.
بر اساس نظر جامعه شناسان شوهرانی که در کارهای خانه داری و مراقبت از فرزندان مشارکت کنند فشار مضاعف بر همسر را در ایفای موازی نقش کاری و خانوادگی میکاهند. به اضافه آن، اشتغال برای زنان اعتماد به نفس بههمراه خواهد داشت و یکی از عوامل تأثیرگذار به شیوه اعمال قدرت، درآمد و دارایی زنان است. هنگامی که زنان منابع ارزشمندی در اختیار داشته باشند احتمال دارد که قدرتی نزدیک و برابر با هم داشته باشند، این زنان به صورت رودررو اعمال قدرت کنند و از طریق گفت وگو، بحث و مذاکره تنشها را رفع کنند.
اما منتقدین اشتغال زنان نیز بر این باورند که مادران شاغل همانند مادران غیرشاغل نمی توانند به طور تمام و کمال به کودکان خود رسیدگی کنند چون مادر چندین ساعت از روز را خواه ناخواه جدای از فرزند بسر می برد و وقتی که بعد از سپری شدن این ساعات به فرزند می رسد خستگی های فکری به مادر اجازه نمی دهد که در آن ساعات باقی مانده روز به کودک رسیدگی کافی و لازم را نماید چون از طرف دیگر مسئولیت خانه و خانه داری نیز به دوش اوست.
محدودیت، سد راه مشارکت اقتصادی زنان
سینا ناصح کارشناس ارشد علوم اقتصادی با اشاره به وضعیت اشتغال زنان در کشور، اظهار داشت: حتی در سالهای اخیر با اینکه نزدیک به نیمی از جمعیت کشور را زنان تشکیل میدهند درصد اندکی از آنان شاغل بوده و غالب دختران و زنان زیر چتر پشتوانههای اقتصادی پدر و همسر قرار دارند و این پایین بودن نرخ مشارکت زنان و محدودیت در تنوع شغل برای آنها را دربر داشته است.
وی با بیان این مطلب که در نگاهی خوشبینانه اگر زنان در یک موقعیت کاری نیز قرار بگیرند جایگاه پایینتر و مزد کمتری نسبت به مردان داشته اند، افزود: در ایران هنوز آمار اشتغال زنان مایوسکننده است و با وجود اینکه تلاش برای ارتقای سطح تحصیلات و تمایل به ورود بازار کار از سوی زنان شدت یافته اما محدودیتهای فراوانی بر سر این گسترش وجود داشته است.
ناصح تصریح کرد: از یکسو نگرشها و دیدگاههای منفی نسبت به اشتغال زنان ، که حتی در میان خود زنان هم دیده میشود، منجر میشود تواناییهای خود را دستکم بگیرند و از سوی دیگر نامناسب بودن فضای کسب وکار و نرخ رشد پایین اقتصادی سد راه نرخ مشارکت زنان محسوب میشوند.
وی تاکید کرد: توجه به فرهنگ سازی از طریق آموزشهای مناسب برای توسعه فعالیتهای اقتصادی زنان، شناسایی توانایی بالقوه زنان، اصلاح تفکر مردسالارانه، برداشتن تبعیضهای جنسیتی در فضای کسب وکار، اصلاح قوانین ورود به بازار کار زنان و فراهم آوردن شرایط مناسب برای حضور موثر زنان در محیط کار به جای محدود کردن آنها از مهمترین راه کارهای افزایش سهم زنان در اقتصاد است.
/شادی غلامی/
ارسال دیدگاه