درس

کوتاه بنویسید! بی رحمانه کوتاه!

واحد آموزش پانا:یکی از راههای جلب توجه خواننده کوتاه نویسی است. بسیاری از مخاطبانِ امروز با دیدن متن های طولانی، پاراگرافهای پشت سرهم و ستون های ردیف شده از خیرِ خواندن مطلب می گذرند.حال آنکه، خبرنگاران می نویسند؛ که خوانده و دیده شوند وگرنه چه بیهوده تلاشی است این نوشتن و گفتن! انچه می خوانید برگرفته از مقاله آموزشیِ "دکتر نعیم بدیعی" است، با تغییراتی می اوریم. نکاتی که بعدها بسیاری در کتابهای خبرنویسی از همین مقاله آموزشی برگرفته و چاپ کرده اند.

کد مطلب: ۶۳۱۳۸۰
لینک کوتاه کپی شد

کوتاه ولی مفید و خواندنی بنویسید

خبرنویسی فعالیتی تخصصی و حرفه ای است که تابع اصول ، قواعد و استانداردهایی است که خبر را خواندنی می کند.

روزنامه نگاری یک کار تخیلی نیست. بنابراین خیلی نیاز به فضا سازی، شرح و بسط رخدادها - به ویژه در مورد وقایع عینی- نیست.

خبر را باید با جمله های کوتاه و رسا به صورتی نوشت که قابل فهم و درک باشد. تحقیقات نشان می دهد که درک مفاهیم هر جمله با تعداد واژه های آن رابطه معکوس دارد. یعنی هر اندازه تعداد واژه های یک جمله کمتر باشد، درک مفهوم آن اسانتر است .

خبرنگار باید از نوشتن جمله های طولانی و مرکب خودداری کند، زیرا که چنین نوشته ای نه تنها به آسانی قابل فهم نیست؛ بلکه خواننده را خسته و او را از خواندن خبر دلسرد می کند.

چرا باید کوتاه نوشت؟

۱_ دنیای ما ، دنیای سرعت است از طرفی رقابت رسانه ای هم زیاد است. و البته مخاطب نه وقت دارد و نه حوصله که برای نوشته های طولانی ما وقت زیاد بگذارد، بلکه باید در حداقل زمان بیشترین اطلاعات را با جملات رسا منتقل کرد.

۲_ خبرنگار می تواند اهمیت و فوریت مطلب را با نوشتن جمله ها و بندهای کوتاه بهتر بیان کند.

۳_ خبری که با جمله ها و بندهای کوتاه نوشته شود، صفحه بندی روزنامه را زیبا می سازد و خواننده را نیز خسته نمی کند.

۴_ خبر ممکن است حتی بعد از تایپ و حروف چینی احتیاج به اصلاح داشته باشد. خبرهایی را که با جمله ها و بندهای کوتاه نوشته باشند ، آسانتر تصحیح می شوند.

**نکات مهم

  • وقتی میگوییم؛ جمله باید کوتاه نوشته شود. به این معنی نیست که خبر، حالت تلگرافی به خودبگیرد. خبر اگر به صورت تلگرافی و بدون ایجاد ارتباط میان کلمه ها و جمله ها نوشته شود، برای خواننده خوش آیند نخواهد بود. زیرا دارای ابهام می شود ودیگر رسا نیست.
  • در مواقعی ممکن است؛ مطلبی را با یک جمله ی طولانی بهتر بتوان بیان کرد تا با چند جمله کوتاه. بنابراین نوشتن جملات کوتاه را به عنوان یک قاعده مطلق نپندارید. از اینرو باید دید که کدام نوع جمله بندی (کوتاه یا بلند) مفهوم مطلب را بهتر منتقل می کند و خواننده را به درک صحیح تری می رساند. مهم رسایی ودرک مطلب است . اما باید توجه داشت که نوشتن جمله های طولانی احتیاج به تجربه و دقت بیشتر دارد.
  • برای یک خبرنگار تازه کار بهترین روش آن است که از هر موضوع یک بند بسازد. تحقیق نشان می دهد که جملاتِ کمتر از ۲۰ کلمه درک آسانتری دارد. از اینرو در نوشتن هر جمله باید کوشش کرد که تعداد کلمه ها از ۲۰ واژه بیشتر نباشد.

رعایت این نکته ها در هر مورد الزامی نیست. اگر جمله ای بیش از ۲۰ کلمه داشته باشد باید آن را خواند و از صراحت و رسایی معنی آن اطمینان حاصل کرد.

معیار کوتاهی چیست؟

پس از خواندن جملات بالا حتما میپرسید خُب معیار رسایی و روانی برای درک جملات چیست؟و از کجا بفهمیم که رسا و روان نوشته ایم و مطلب ما قابل درک است؟

_ اگر در بازخوانی مطلبی، برای درک معنی و فهمیدن جمله یا جملاتی، دو بار باید آن را خواند تا فهمیده شود یعنی آن مطلب نیاز به اصلاح دارد و باید آن را دوباره نوشت و یا آن را به دو یا چند جمله کوتاه و رسا تقسیم کرد.

_ ملاک دیگر اینکه؛ یک عبارت باید با یک نفس خوانده شود و برای خواندن و تفهیم آن نیاز به نفس گیری مجدد نباشد.

چگونه متون را کوتاه کنیم ؟

  • واژه های اضافی را حذف کنید

بخشی از جذابیت یک خبر را حذف واژه های اضافی بوجود می آورد چون باعث کوتاه شدن و احتمالا رسایی جملات می شود واژه های اضافی حشو و زواید هستند که خبر را ملال آور می کنند.

یک خبر نویس خوب واژه هایی که وجودشان تاثیری در مفهوم مطلب ندارد را حذف می کند .

مثال:

  • جمله نادرست : خودروی سواری پس از تصادف با اتوبوس مسافربری به کلی منهدم شد.
  • جمله درست : سواری پس از تصادف با اتوبوس منهدم شد.
  • پرهیز از کلیشه ها

یکی از راههای کوتاه کردن جملات پرهیز از عادت های کلیشه ای در خبرنویسی است .

مثال:

  • جمله نادرست : وی در ادامه سخنانش اضافه کرد-...
  • َجمله درست : وی افزود....

توصیه می شود روزنامه نگاران تا حد ممکن از به کارگیری عبارتهایی مانند "وی ضمن اشاره به ... یا "وی ضمن انتقاد نسبت به ...." ... ضمن بیان این موضوع ..."خودداری کنند. به ویژه زمانی که این عبارت ها جملات را طولانی ، نامفهوم و یا سخت می کنند. هرچه جملات مرکب را به جملات کوتاه مبدل کنید امکان انتقال پیام را به مخاطب، ساده تر کرده اید، و البته کوتاه تر نوشته اید .

مثال :

  • "جبهه نجات ملی مصر ضمن مخالفت با بیانیه قانون اساسی جدید این کشور که توسط عدلی منصور رئیس جمهور موقت مصر دیروز انتشار یافت، اعلام کرد: بیانیه قانون اساسی بدون هماهنگی با این جبهه تنظیم و اعلام شده است" .

بهتر است است اینگونه بنویسیم:

  • "جبهه نجات ملی مصر با بیانیۀ قانون اساسی جدید این کشور مخالفت کرد. آنها می گویند: بیانیه جدید بدون هماهنگی با این جبهه تنظیم شده است. عدلی منصور ، رئیس جمهور مصر دیروز این بیانیه را منتشر کرد.

پرهیز از تکرار

متاسفانه برخی از خبرنگاران،با حجم دادن های غیرضروری به خبرها به تکرار روی می آورند که این موضوع با اصل کوتاه نویسی و "ایجاز" در تناقض است و خواننده را نسبت به خبر دل زده و خسته می کند و شاید از خیر خواندن خبر بگذرد. وقتی خبر را نوشتید در جایگاه یک خواننده آن را بخوانید؛ بخوبی می توانید بفهمید کجا حجم غیر ضروری داده اید و تکرار است.

فراموش نکنید ! یک کلمه بهتر از دو کلمه است مثلا؛ یک کلمه ی "گفت" به جای دو کلمه ی "اظهار داشت" بهتر است.

نتیجه آنکه؛ شاید ملاک واضح و روشنی برای کوتاهی خبر نتوان بیان کرد. بهترین معیار برای یک خبر خوب، خواندنی و جذاب بودن آن است؛ بطوریکه در خواننده رغبت و حوصله برای خواندن و دنبال کردن مطلب وجود داشته باشد، اما بخشی از این جذابیت و خواندنی بودن خبر یا گزارش با کوتاه، روان و رسا نویسی حاصل می شود.

-------------------------------------------------

منابع : ویژه نامه آموزشی رسانه شماره /۱ شیوه نگارش در رسانه ها: احمد توکلی نشر ثانیه

.

ارسال دیدگاه

پربازدیدترین ها
آخرین اخبار