نگاهی به پردیس تئاتر تهران
داشتن برای داشتن یا داشتن برای استفاده کردن
باید به این مهم توجه داشت که داشتن یک مکان، وسیله یا امکانات یک مسئله است و امکان استفاده از آن و بهرمند شدن از آن، مسئله ای به مراتب مهم تر از داشتن است. ما یک وسیله ای را داریم که از آن استفاده کنیم یا یک وسیله ای را داریم که می خواهیم داشته باشیم.
به گزارش خبرنگار فرهنگی پانا؛ اگر سالن های مختلفی که در سراسر شهر تهران بخصوص در فرهنگسراها را در نظر بگیریم به گنجایش قابل ملاحظه ای از ظرفیت تماشاگر در این سالن ها می رسیم. اما نکته قابل توجه این است که این سالن ها چند منظوره هستند و مهمتر اینکه برای تئاتر طراحی نشده اند. حتی اگر این سالن ها را داری ظرفیت اجرای تئاتر بدانیم به مهمترین مشکل و معضل در تئاتر کشور می رسیم که معضل سالن و تئاتر را از ذهن خارج می کند.
مسئله تئاتر کشور سالن تئاتر هست و این معضلی است که در چند سال اخیر، بخش خصوصی آستین را بالا زده است و در گوشه و کنار شهر تهران انواع سالن های نمایش و اکثرا با ظرفیت محدود و بدور از کوچکترین استانداردها شروع بکار کرده اند. رشد قارچی سالن های خصوصی در واقع واکنش بخش خصوصی به محدودیت های سالن برای هنرمندان این رشته است تا جایی که هنرمندان جوان با کمترین امکانات و با هزینه شخصی و با استانداردهای ضعیف مکانی را برای اجرای تئاتر دست و پا کرده اند.
در خبرهای دیروز روزنامه همشهری گزارشی از سالن های تئاتر در تهران منتشر شده بود و ادعا نموده که تهران ۱۲۳ سالن تئاتر فعال دارد و ظرفیت ۵۵۰۸ نفر در این سالن ها وجود دارد. گویا معیار گزارشگر همشهری عمدتا سالن هایی است که با همت شهرداری تهران ساخته شده است؛ کما اینکه سالن ایرانشهر که نزدیک به یک دهه از راه اندازی آن می گذرد هم جزو سالن های تازه تاسیس به حساب آمده است.
گزارشگر همشهری عمده تمرکز خود را بر مجموعه تئاتر پردیس تهران گذارده است و افتتاح این سالن را برابر با افزایش ظرفیت صندلی های تئاتر کشور و حضور تماشاگران بیشتر برای تئاتر کشور دانسته است.
لازم نیست که برای تحلیل وضعیت پردیس تئاتر تهران وقت زیادی گذاشت و به کنکاش در جزییات پرداخت. مسئله این است که آیا ما سالن تئاتر می سازیم که بگوییم ساختیم و برای خودمان بیلان کاری درست کنیم یا اینکه ما سالن می سازیم که هنرمند در آن تئاتر اجرا کند و تماشاگر برای دیدن نمایش به آن سالن بیاید.
تئاتر پردیس تهران چندین سال است که مورد مناقشه مسئولان شهرداری و هنرمندان تئاتر است. مسئله این مجموعه این است که وقتی شهرداری چنین سرمایه گذاری برای تئاتر و فرهنگ و هنر نموده است چرا این سرمایه گذاری را در نقطه ای دور افتاده از تهران بکار برده است. آیا بهتر نبود که شهرداری در تعیین محل این مجموعه دقت عمل بیشتری بکار می گرفت.
جنوب شرق تهران شاید مکان مناسبی برای احداث فرهنگسرا باشد کما اینکه این حق مسلم هر منطقه ای است که از وجود مراکز فرهنگی بهره مند شود. اما مجموعه تئاتر پردیس تهران یک فرهنگسرا نیست. شاید استدلال شود که هر منطقه ای از تهران ظرفیت جذب تماشاگر تئاتر را دارد. حتی اگر این مسئله را بپذیریم باز باید در نظر داشت که جذب تماشاگر جنوب تهران به قیمت از دست دادن تماشاگر سایر مناطق شهر تهران است.
بهتر این بود که این مجموعه در مرکز تهران ساخته می شد که پتانسیل جذب تماشاگر از تمام نقاط شهر تهران را داشته باشد. به عنوان مثال تماشاگر حرفه ای تئاتر که ساکن جنوب تهران یا مرکز شهر باشد به ندرت و تنها موردی برای دیدن تئاتر به شمال شهر تهران می رود و ترجیح می دهد که تئاتر های مجموعه تئاترشهر وسالن هایی که در مرکز شهر واقع شده اند را ببیند.
شاید در بهترین حالت ممکن مجموعه تئاتر پردیس تهران برای ۲۰ سال آینده جایگاهی در تئاتر کشور و تهران پیدا کند. در حال حاضر استفاده ای که می توان از این مجموعه به بهترین نحو ممکن کرد؛ برپایی جشنواره های تئاتر در این مجموعه است. با توجه به تعداد سالن های این مجموعه و امکانات مدرن آن مسلما هنرمندان اجرا در این مکان را ترجیح می دهند ولی باز مشکل اصلی مجموعه پابرجاست و آن کشاندن تماشاگر به جنوب شرق تهران است.
این ادعا که تماشاگران هم به مرور پایشان به این مکان باز می شود در صورتی محقق می شود که زیرساخت های تردد در این مکان هم شکل بگیرد.
به عنوان مثال نمایشگاه کتاب تهران که در مجموعه افتاب در سالی که گذشت برپا شد با استقبال مردم مواجه شد علیرغم اینکه نسبت به مکان پیشین نمایشگاه (مصلی) دورافتاده محسوب می شد اما از آنجایی که ایستگاه مترو از پیش برای این مجموعه راه اندازی شده بود تردد مردم در این مکان آسان شده بود. یک دلیل دیگر استقبال مردم از نمایشگاه کتاب تهران به این برمی گردد که این مجموعه رقیبی ندارد. یعنی تنها نمایشگاه بزرگ کتاب کشور است. خواه ناخواه علاقمند به کتاب باید راه خود را برای رسیدن به نمایشگاه پیدا کند. اما سالن های تئاتر در تهران بر خلاف نمایشگاه کتاب تهران پراکنده شده اند و مجموعه تئاترشهر و ایرانشهر مهم ترین رقیب های پردیس تئاتر تهران هستند که همچون آهنربا تماشاگر را به سوی خود جذب می کنند و انتخاب اول تماشاگران تئاتر هستند.
باید به این مهم توجه داشت که داشتن یک مکان، وسیله یا امکانات یک مسئله است و امکان استفاده از آن و بهرمند شدن از آن، مسئله ای به مراتب مهم تر از داشتن است. ما یک وسیله ای را داریم که از آن استفاده کنیم یا یک وسیله ای را داریم که می خواهیم داشته باشیم.
ارسال دیدگاه