گفت‌وگوی پانا با محققان طرح تأثیر درختان چنار بر آلودگی هوای تهران؛

پایش آلودگی هوا با برگ چنار/کاهش۴۰درصدی هزینه های ناشی از آلودگی هوا

تأثیر چنارهای خیابان ولیعصر بر رفع آلودگی هوا طی یک طرح پژوهشی مورد بررسی قرار گرفته که به گفته محققان این طرح نتیجه آن تا پایان سال اعلام می شود و سرمایه گذاری بر روی این تحقیق می تواند هزینه سیاست گذاری شهرداری و سازمان محیط زیست را ۳۰ تا ۴۰ درصد کاهش دهد.

کد مطلب: ۴۶۳۰۳۵
لینک کوتاه کپی شد

به گزارش خبرنگار اجتماعی پانا، همه افراد برای تداوم حیات نیاز دارند تا در هوای پاک و سالم نفس بکشند، اما تقریبا نیمی از مردم ایران که در کلانشهرهای کشور ساکن هستند از داشتن هوای سالم محرومند. آلودگی هوا که بخشی از عوارض شهرنشینی و توسعه نامطلوب شهرهاست دامن گیر همه کشورها از جمله ایران است به طوری که تهران را جزو آلوده ‌ترین شهرهای جهان قرار داده و بار بیماری ها را در میان مردم افزایش داده است و سالانه چندین میلیارد تومان برای این مساله هزینه می ‌شود.

بحران آلودگی هوای کشور به ویژه کلانشهر تهران به جایی رسیده است که افراد بسیاری برای حفظ و بهبود محیط زیست به تکاپو افتاده اند، یکی از بخش هایی که بدون شک در این مسیر اثرگذار خواهد بود و با موفقیت روبرو می شود دانشگاه ها هستند که می توانند با ارائه ایده های برتر در راستای کاهش آلودگی هوا تأثیرگذار باشند. در این میان طرح "تأثیر چنارهای تهران در کاهش آلودگی هوا" که توسط یکی از دانشجویان پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران در قالب پایان نامه کارشناسی ارشد ارائه شده را می توان یکی از همین طرح ها دانست که می تواند به مسئولان و سازمان حفاظت محیط زیست جهت کاهش آلودگی هوا کمک کند.

تأثیر واقعی کارکرد درختان چنار خیایان ولیعصر در پالایش هوا توسط آرش داعی، دانشجوی کارشناسی ارشد پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران به سرپرستی دکتر سید‌مهدی حشمت‌الواعظین و دکتر انوشیروان شیروانی مورد بررسی و محاسبه قرار گرفته است.

در این تحقیق برای اولین‌بار میزان آلایندگی تمامی فلزات سنگین موجود در هوای شهر تهران برآورد شده و سپس اثر زیست محیطی حضور درختان چنار بر رفع آلودگی ناشی از آن‌ها مورد بررسی قرار گرفته است. این طرح می تواند الگوی مناسبی برای بررسی اثرهای زیست‌ محیطی درختان در مقیاس‌ های واقعی بر پالایش محیط زیست از آلودگی ‌های ناشی از زندگی شهری باشد که به گفته دکتر انوشیروان شیروانی استاد راهنمای دوم طرح مذکور تأثیر چنارهای خیابان ولیعصر بر رفع آلودگی هوا طی یک طرح پژوهشی مورد بررسی قرار گرفته و نتیجه آن تا پایان سال اعلام خواهد شد.

درختان چنار؛ فیلتری برای کاهش آلودگی هوا

این عضو هیأت علمی پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران درباره تأثیرگذاری درختان در پالایش هوا به خبرنگار پانا می گوید: کار گیاهان به جز تولید اکسیژن پالایش هواست که این امر دو بخش را شامل می شود. برگ درختان به عنوان فیلتری در طبیعت برای جذب ذرات به شمار می رود و عناصری وارد برگ درختان می شود که در نهایت برگ ها به عنوان یک فیلتر عمل می کنند. از طرفی برگ درختان در فصل خزان به خاک بازگردانده می شود و یا اینکه ذرات روی برگ درختان به کمک باران شسته شده و به خاک برمی گردد و در حقیقت از هوا حذف می شود.

او درخصوص چرایی انتخاب درخت چنار در طرح تحقیقاتی فوق می گوید: با توجه به اینکه غالب درختان شهر تهران به ویژه در مرکز شهر و طولانی ترین خیابان پایتخت(ولیعصر) چنار است، این طرح مورد بررسی قرار گرفت. با توجه به اینکه خیابان ۱۷ کیلومتری ولیعصر بخاطر چنارها ثبت ملی است و دارای ۸ هزار اصله درخت است و از آنجا که پر حجم ترین خیابان تهران از لحاظ تردد به شمار می رود این طرح برای اولین بار مطرح شد و نمونه خارجی مشابهی ندارد.

این استاد دانشگاه درباره فرایند تحقیق بر روی برگ درختان چنار توضیح می دهد: قسمتی از طرح که در تخصص بنده است، جمع آوری و برآورد میزان بخش ها و ذرات معلق در هوا است. در این طرح تحقیقاتی به دنبال این هستیم که یک سانتیمتر مربع از برگ درخت چنار چه مقدار از ذرات را جمع آوری می کند. همچنین ذرات جمع آوری شده در چه دامنه ای از ابعاد ذرات قرار دارند.


دکتر شیروانی بیان می کند: همانطور که می دانید ابعاد کوچک تر از ۲.۵ میکرون برای ریه انسان بسیار خطرناک هستند که در این طرح تحقیقاتی مورد سنجش قرار گرفته اند. ذرات معلق کمتر از ۱۰ میکرون نیز خطرناک هستند اما میزان خطرآفرینی آن ها به مراتب کمتر از ذرات دو و نیم میکرون است. در واقع هر اندازه که ابعاد ذرات بزرگ تر می شود، استنشاق آن ها با خطر کمتری روبروست بنابراین در این طرح به دنبال این بودیم تا ببینیم برگ درخت چنار چه مقدار از این ذرات آلاینده را جذب می کند.

تمام گونه‌های گیاهی در کاهش آلودگی هوا اثرگذار هستند

او با تأکید بر این که همه گونه های گیاهی در کاهش آلوگی هوا تأثیرگذار هستند، می افزاید: هر چند مساله جذب آلاینده ها در برگ های چنار برای ما دارای اهمیت است اما موضوع مهمی که مد نظر ما قرار دارد، برآورد اقتصادی این طرح است. اگر قرار باشد برای کاهش آلودگی به خرید فیلتر و نصب آن در ورودی خیابان ولیعصر اقدام کنیم، باید هزینه زیادی را بپردازیم اما درخت چنار به ما در چرخه اقتصادی کاهش آلودگی هوا کمک می کند بدون اینکه هزینه ای پرداخت کنیم. بنابراین نوعی ارزشگذاری اقتصادی روی این قسمت از کارکرد زیست محیطی درخت چنار مطرح می شود.

ضرورت انتخاب طرح

آرش داعی دانشجوی کارشناسی ارشد رشته اقتصاد جنگل پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران که ارائه کننده طرح "تأثیر چنارها بر کاهش آلودگی هوا" است درباره ضرورت انتخاب این طرح به خبرنگار پانا می گوید: آنچه که امروز در شهر تهران با آن به طور جدی مواجه هستیم آلودگی هواست که متأسفانه اقدام جدی تا کنون در این باره انجام نشده است. بنابراین با توجه به اهمیت موضوع آلودگی هوا این طرح در قالب پایان نامه مطرح شد تا در پی آن بتوانیم تعیین کنیم فضای سبز چه تأثیری در کاهش آلودگی هوا دارد و آیا می توانیم سرمایه گذاری مناسبی برای کاهش آلودگی هوا در تهران داشته باشیم؟

این دانشجوی کارشناسی ارشد با بیان اینکه طرح "تأثیر چنارها در کاهش آلودگی هوا" هنوز در دست تحقیق است، می گوید: نوار جنوب به شمال تهران با درختان چنار پوشیده شده است و با توجه به اینکه باد غالب از سمت جنوب غربی وارد تهران می شود، می توان گفت که با وجود این درختان چنار چه تغییری در آلودگی هوای این مناطق ایجاد می شود. خوشبختانه یکی از ویژگی هایی که طرح برای ما داشت هم دسترس پذیری و هم تک گونه ای بودن چنار در خیابان ولیعصر است که کار را برای ما راحت کرد.

تأثیر فیلترینگ درختان چنار در هوای تهران

او با تأکید بر تأثیر فیلترینگ درختان چنار در هوای تهران بیان می کند: وقتی که تحقیق را بر روی برگ درختان انجام می دادیم و برای نمونه برگ های درختان را می شستیم حجم قابل توجهی از آلودگی روی برگ ها را مشاهده می کردیم که این مسأله به ما در روند تحقیق بسیار کمک می کرد و نتیجه طرح تا دو ماه آینده مشخص می شود.

داعی همچنین معتقد است: متأسفانه در کشور ما درخت را با ارزش اقتصادی چوب آن می سنجند و فراورده های مختلفی از چوب درختان به دست می آید اما به رغم این موضوع، مهم ترین کارکرد درختان تلطیف هواست که این ارزش دارای اهمیت فراوانی است زیرا با کاهش آلودگی هوا توسط درختان صدماتی که انسان در معرض آلودگی می بیند کاهش می یابد و همه این موارد ارزش اقتصادی دارد.

او البته یکی از مشکلات دانشجویان در ارائه طرح های تحقیقاتی را نبود حمایت های لازم از سوی ارگان های اجرایی می داند و می گوید: در این طرح تحقیقاتی دکتر حشمت الواعظین به عنوان استاد راهنمای اول من، استاد شیروانی استاد راهنمای دوم طرح و همچنین استاد حمیدیان استاد مشاور طرح بودند. البته نباید این نکته را فراموش کرد که مسئولان باید از دانشجویانی که طرح های خوبی ارائه می دهند، حمایت کنند و بر روی این طرح ها سرمایه گذاری شود. در طرح تحقیقاتی که من ارائه کردم نیز ارگان هایی همچون شهرداری تهران و محیط زیست می توانند با سرمایه گذاری بر روی طرح با هزینه کمی به نتیجه مطلوب دست پیدا کنند.

این دانشجوی کارشناسی ارشد همچنین توضیح می دهد: در این طرح برای اولین بار توانستیم تمامی فلزات سنگین موجود در هوای شهر تهران را به دست آوردیم لذا سرمایه گذاری بر روی این تحقیق می تواند هزینه سیاست گذاری شهرداری و سازمان محیط زیست را در زمینه آلودگی هوا ۳۰ تا ۴۰ درصد کاهش دهد.

لازم است همت جمعی وجود داشته باشد تا در آینده تغییراتی برای بهبود کیفیت هوا و کاهش آلودگی آن به منظور آسایش، آرامش و کاهش بار بیماری ها باشیم.

به هر حال آنچه که مسلم است علیرغم اینکه از تصویب قانون جلوگیری از آلودگی هوا سال ها می گذرد،‌ توفیق چندانی در این زمینه حاصل نشده است. علت این امر را باید در میزان مشارکت و نحوه دخالت و مسئولیت‌ پذیری آحاد مختلف مردم و مسئولان دانست و در نهایت باید از طرح هایی که توسط دانشجویان ارائه می شود، حمایت شود تا شاهد اقدامی جدی در زمینه کاهش آلودگی هوا باشیم.

ارسال دیدگاه

پربازدیدترین ها
آخرین اخبار