مجموعه دروس مصاحبه ۱
زغال را تبدیل به الماس کنید
این دوره اموزشی یک روزه با عنوان ˝مصاحبه به مثابه یک نمایش˝ ، در اردوگاه شهید باهنر تهران وبا مدرسی ˝استاد فریدون صدیقی ˝-روز نامه نگار و استاد دانشگاه ، ماه گذشته برگزار شد
مصاحبه چیست؟
مصاحبه مکالمه نیست گر چه گفتگویی است که اغلب بین دو نفر رخ میدهد.
اغلب مصاحبه هایی که ما می بینیم مکالمه است نه مصاحبه، چون ساختار مصاحبه را ندارند. مکالمه روزمره نه تابع زمان نه مکان و نه مدت است. شما میتوانید با هرکس هرچقدر که می خواهید پرحرفی کنید و از این شاخه به آن شاخه بپرید. در مکالمه راجع به ترشی هفت بیجار و هدیه تهرانی و روغن پالم و ازدواج با پسرعمو صحبت می شود. ولی مصاحبه زمان و مکان و موضوع دارد.
مصاحبه شامل یک مصاحبه کننده و یک مصاحبه شونده است که قرار است به موضوعی بپردازند و مصاحبه شونده باید به سوالی جواب دهد. یعنی باید در این میان رازی فاش شود. درغیر این صورت مصاحبه واقعی نخواهد بود. مصاحبه شونده کسی است که از موضوعی (از رازی) آگاه است، یا تظاهر به آگاه بودن می کند، یا مسئولیتی مرتبط با موضوع دارد.و وظیفه شما به عنوان مصاحبه کننده راز گشایی است که البته کار حرفه ای است .
چگونه یک مصاحبه خوب را طراحی کنیم؟
- پیش از مصاحبه اطلاعات کسب کنید
راجع به مصاحبه شونده اطلاعات کسب کنید. شرایط و شخصیت حقوقی، شخصیت حقیقی و وضعیت خانوادگی او را بشناسید.شناخت هر دو شخصیت(حقوقی وحقیقی) مهم است و رمز گشا.
- لحن صدای شما تعیین کننده است
صدا در همه ما آدم ها مشترک است. آنچه تمایز ایجاد می کند لحن است. لحن یعنی موسیقی صدای شما. لحن شما ممکن است باعث ترغیب مصاحبه شونده به شروع گفت و گو یا برعکس عدم تمایل به گفت و گو شود. روی صدای خود کار کنید. صدای خود را ضبط و آن را گوش کنید. اهمیت لحن در مصاحبه تلفنی چند برابر است.
- اطلاعات را بیرون بکشید
معمولا مصاحبه شونده علاقه ای به تخلیه اطلاعاتی شدن ندارد. این هنر مصاحبه کننده است که بتوانداطلاعات را بیرون بکشد.
- توهین نکنید، مرعوب هم نشوید
در یک مصاحبه شما و مصاحبه شونده در یک سطح قرار گرفته اید. نه خودتان را بالاتر تصور کنید نه پایین تر. نه اجازه دارید به او توهین کنید (حتی اگر قاتل باشد) و نه مرعوب او شوید، به طوری که اعتماد بنفس خود را از دست دهید.
در کتابی که منتشر کرده ام ("مصاحبه به مثابه یک نمایش") به راه های اداره کردن یک مصاحبه پرداخته ام. چرا نمایش؟ چون مصاحبه مثل نمایشی است که شما و مصاحبه شونده بازیگران آن هستید. شما باید ظرف نیم ساعت هر اطلاعاتی را که لازم دارید بیرون بکشید و نمایش را به پایان ببرید. کنترل نمایش در دست شماست. شما بازیگر- کارگردانید. شما نام خود را پای مصاحبه می نویسید،یعنی خود را در معرض قضاوت می گذارید.کارگردان وبازیگر شمایید.میزانسن(چیدمان صحنه نمایش)را شما می چینیدودر کل مدیریت تمام عوامل با شماست.
- وقت شناس باشید
یک روزنامه نگار حرفه ای وقت شناس است. بهانه هایی مثل ترافیک و ... تناسبی با کار حرفه ای ندارد.
- مخاطبتان را بشناسید
مهم ترین رکن مصاحبه مخاطب است. شاعری که شعرهایش را کسی نخواند شاعر نیست. روزنامه ای که کسی آن را نخرد اصلا وجود ندارد. هر رسانه مخاطبان خاص خودش را دارد. باید و باید مخاطب رسانه خودتان را خوب بشناسید علایق ونیازهایش را دانید و بر آن اساس گفت و گو را پیش ببرید.
- باسواد هستید یا بامعلومات؟
در جامعه ما آدم ها مدرک تحصیلی دارند ولی سواد ندارند. فقط معلومات دارند. معلومات باید در یک پردازش تبدیل به دانش شود و در یک فرایند تبدیل به کارکرد خلاق شود.سواد خود را افزون کنید تا در مقابل مصاحبه شونده قدرت داشته باشید.
- سکوت نکنید
سکوت در مصاحبه مرگ مصاحبه است. در مصاحبه باید سوال کنید. وقت شما محدود است.
- حرف آخر را اول بزنید
معمولا در آخر مصاحبه از طرف میخواهید اگر حرفی مانده بیان کند و چه بسا این حرف از کل مصاحبه شما جذاب تر باشد. پس شاید باید از اول با همین سوال شروع کنید.
- برای مهندسی افکار مصاحبه می کنید
هدف مصاحبه را مشخص کنید. ببینید برای رسیدن به چه منظوری مصاحبه می کنید. شما مصاحبه می کنید به منظور بزرگ کردن یا کوچک کردن چیزی یا کسی، برای انتقال اهداف و برنامه هایی که مسئولان دارند، برای پرده برداشتن از یک معما، برای رساندن یک پیام.
- کار روزنامه نگار تبدیل زغال به الماس است
شما باید با حداقل ها حداکثر بسازید، نه اینکه با حداکثر حداقل بسازید. اگر وزیر آموزش و پرورش بخواهد یک مجموعه تسهیلات به معلمان بدهد، شما با تهیه این خبر کار مهمی انجام ندادید. این خبر حتی اگر درست تنظیم نشود خواننده دارد.شما باید به سراغ جزییات موضوع و زوایای کشف نشده بروید از اخبار و اطلاعات معمولی اخبار ناب بسازید این یعنی تبدیل زغال به الماس.
- از زاویه جدید نگاه کنید
همه چیز در دنیا تکراری است. آنچه تکراری نیست زاویه دید شماست. تفاوت بعدی نوع پرداخت موضوع است. شما می توانید با طراحی سوال درست از یک میلیون و پانصد معلم کشور یک میلیون و پانصد هزار مصاحبه متفاوت بگیرید. مهم زاویه دید و پرداخت است.
انتهای بخش اول
ارسال دیدگاه