وقتی جنگ تبدیل به فرصت شد؛ نو بازیگرانی که در دل بحران شکل گرفتند

یکی از اتفاقاتی که در دل جنگ تحمیلی آمریکا بر ایران در حوزه فرهنگ و هنر بالاخص سینما و  تلویزیون کشور افتاد، ساخت سریال‌ها و فیلم‌های سینمایی با محور موضوعاتی چون جنگ ۱۲ روزه و جنگ تحمیلی آمریکا بود.

یکی از پرسش‌هایی که بارها از مدیران فرهنگی و هنری خاصه سینما و تلویزیون در چند سال اخیر مطرح شده است، نبود آثار مناسب در ایام خاص است.به عنوان مثال بارها در ایام محرم، سیما به پخش سریال «مختارنامه» روی آورده شده است. البته این سریال با وجود کیفیت بالا، آن‌قدر خوش‌ساخت بوده که هنوز هم طرفداران بسیاری دارد؛ اما نکته مهم، عدم در اختیار داشتن سریال‌هایی با موضوعات جدید و مهم است و  این پاشنه آشیلی بود که گریبان تلویزیون و سینما را در چند سال اخیر گرفته بود و منتقدان بارها نسبت به این موضوع اعتراض داشتند.

در همین حین در سالی که گذشت شاهد این موضوع بودیم که ایران دو جنگ تحمیلی را در سال گذشته گذراند و امروزه نیز همچنان سایه جنگ بر ایران زمین سایه دوانده است.

همزمان با این شرایط، در دوره جنگ تحمیلی، سازمان سوره سینما و سازمان اوج دو پروژه‌ مهم ساخت سریال را بر عهده گرفتند. سریال سبز و سپید و سرخ با محوریت  سازمان اوج و سریال اهل ایران با محور سوره سینما در دو قاب تلویزیون و پلتفرم های شبکه نمایش خانگی ساخته شده است.

اولی با روایت ۱۴ کارگردان و دیگری با روایت تیمی از جمله محمدحسین مهدویان تولید شدند. هر دو سریال در ایام جنگ از سیما و پلتفرم‌ها پخش شدند و توانستند تا حدودی رضایت مخاطبان تلویزیون و پلتفرم‌ها را جلب کنند.

اما در هر دو این سریال‌ها نکات منفی نیز وجود داشت که می‌توان به مشکلات فیلمنامه‌ ای و کارگردانی از قبیل دکوپاژ، روایت داستان و ... اشاره کرد. همچنین حضور بازیگران کمترشناخته‌شده نیز از موضوعات مورد بحث بود.

کارگردانان این آثار با استفاده از بازیگران جدید تلاش کردند مسیر تازه‌ای را تجربه کنند، اما این موضوع چالش‌هایی نیز به همراه داشت؛ مهم‌ترین آن بحث شناخت مخاطب با چهره‌های جدید و تأثیر آن بر بازدید پلتفرم‌ها بود.

در سال‌های گذشته عنوان شده و به‌صورت عینی این امر ثابت شده است که هرگاه سریالی در یکی از شبکه‌های خانگی با حضور بازیگران شناخته‌شده پخش شود، میزان مخاطب آن افزایش چشمگیری داشته است. البته بسیاری از منتقدان و کارگردانان و حتی دست‌اندرکاران پلتفرم‌ها نسبت به این موضوع گلایه داشته‌اند که چرا باید تمام سریال‌ها با تعداد محدودی از بازیگران ساخته شوند.

این منتقدان معتقد بودند که جریان محدود بازیگران در سریال های پلتفرم ناخواسته مافیای بازیگرانی را در این شبکات به ارمغان آورده است که دلیل این موضوع و حرف و حدیث‌ها به حضور محدود یک جریان بازیگری مربوط بوده است.

آن‌ها معتقدند حضور بازیگران تکراری باعث محدود شدن جریان بازیگری در تولیدات شده است این امر در مجموعه‌هایی مانند «جوکر»، «مافیا» و… نیز وجود داشته‌ است که تولیدکنندگان این آثار از تعداد محدودی از بازیگران استفاده کرده‌اند.

اما بعد از جریانات دی ماه و پس از آن اتفاقات جشنواره فیلم فجر و عدم حضور بسیاری از بازیگران سینما در این رویداد هنری شاهد فصل دیگری از ساخت آثار در سینما و تلویزیون و همچنین شبکه‌های خانگی بودیم. در این میان، پلتفرم‌ها نیز به سمت تجربه‌های جدید رفتند که یکی از دلایل آن، شاید عدم حضور برخی بازیگران در پروژه‌های این‌چنینی بوده است.

تا جایی که در نشست‌ خبری فیلم سینمایی «نیم شب»، محمدحسین مهدویان عنوان کرده بود که اگر بازیگران شناخته‌شده در فیلم حضور داشتند، ممکن بود اثر دچار حاشیه شود و به همین دلیل از بازیگرانی استفاده شده که بتوانند پشت اثر خود بایستند.

این صحبت‌های مهدویان در جشنواره فیلم فجر بازتاب‌های بسیاری داشت و در مجموع، هر دو سریالی که با موضوع جنگ تحمیلی و در فضای جدید ساخته شدند، با نگرش متفاوتی تولید شدند و حضور بازیگران کمتر دیده شده در این مجموعه‌ها ضریب داده شده بود. که علتهای بسیاری داشت که به گواه بسیاری اتفاق بسیار خوبی بود زیرا باعث معرفی بازیگران جدید به تلویزیون و پلتفرم‌ها شده‌اند.

البته شاهد در ابتدا تصور می‌شد که عدم حضور بازیگران شناخته شده در این سریال‌ها باعث نادیده شدن آن در بین مخاطبان می‌شد اما نو بودن داستان و قصه و ماموس بودنش در بین مخاطب تلویزیونی باعث شد این ضعف و مشکلات دیگر کمتر دیده شود.

قصه‌ها و روایات در روزهای سخت جنگ ساخته شد و بسیاری از پروژه‌ها در شرایطی که شاهد بمباران ایران عزیزمان بودیم شکل گرفت.  در این میان برخی از مجموعه‌ها توانست اقبال مخاطبان را همراه داشته باشد تا جاییکه عنوان شد حضور بازیگران جدید می تواند به شریان اصلی سینما و تلویزیون کمک شایانی کند و خون جدیدی در این کالبد هنری به جریان بیندازد و به پوست اندازی جدید در این کمک کند.

این روند می‌تواند در سال‌های آینده کمک کند سینما و تلویزیون ایران از این چهره‌های جدید استفاده کند. این موضوع همچنین باعث می‌شود مخاطب با چهره‌های جدید آشنا شود و این آشنایی می‌تواند کمک شایانی به آینده سینمای ایران کند.

باید در پایان عنوان کرد که جریان سینمایی کشور احتیاج مبرمی به خلق شیوه های جدید دارد زیرا با بالا رفتن هزینه‌های تولید و گران بودن بازیگران شناخته شده باید تفکر جدیدی در تولید شکل بگیرد که مهمترین آن ساخت سریال‌ و فیلم‌های سینمایی با هزینه‌های کمتر و توجه به نسل نوپای سینما و تلویزیون است.