نگاهی به اهمیت مطالعه و کتابخوانی نوجوانان در اوقات فراغت

برای پاسخ به این پرسش، با سه دانش‌آموز از سه حوزه تحصیلی متفاوت گفت‌وگو کردیم تا ببینیم کتاب‌خوانی چه نقشی در زندگی روزمره و اوقات فراغت آن‌ها ایفا می‌کند.

معصومه معصومی، دانش‌آموز رشته علوم انسانی، معتقد است که مطالعه در اوقات فراغت، فراتر از یادگیری، یک تمرین عمیق برای «درک زندگی» است.

او می‌گوید: «در رشته علوم انسانی، ما با مفاهیمی مثل تاریخ، جامعه‌شناسی و فلسفه سروکار داریم. اما کتاب‌های غیردرسی که در اوقات فراغت می‌خوانم، به من کمک می‌کنند این مفاهیم خشک را با واقعیت‌های انسانی گره بزنم.

وقتی رمانی می‌خوانم، خودم را جای شخصیت‌ها می‌گذارم و دنیا را از چشم دیگران می‌بینم. این کار "همدلی" من را بالا می‌برد. در اوقات فراغت، به جای اینکه فقط به دنبال سرگرمی سطحی باشم، با کتاب‌ها سفر می‌کنم و یاد می‌گیرم که چگونه با تفاوت‌های فرهنگی و فکری دیگران کنار بیایم. کتاب برای من مثل یک معلم صبور است که بدون قضاوت، به من درس زندگی می‌دهد.»

نرجس مرادی هنر‌آموز رشته کامپیوتر در هنرستان خورشیدپور، که در دنیای فنی و مهندسی غرق است، نگاهی متفاوت به موضوع دارد. او نشان می‌دهد که چگونه مطالعه می‌تواند خلاقیت فنی را متحول کند.

مرادی توضیح می‌دهد: «شاید فکر کنید که در رشته کامپیوتر، وقت زیادی برای کتاب خواندن نداریم، اما اینطور نیست. مطالعه در اوقات فراغت، ذهنم را از حالت "منطق خشک" خارج می‌کند و به سمت "تخیل" می‌برد. من کتاب‌های بیوگرافی مخترعان بزرگ یا داستان‌های علمی-تخیلی می‌خوانم. این کار به من ایده‌های جدیدی می‌دهد که چطور مشکلات برنامه‌نویسی را با روش‌های خلاقانه حل کنم. همچنین، خواندن کتاب‌های توسعه فردی به من یادآوری می‌کند که مدیریت زمان و تمرکز، چه قدرتی در موفقیت شغلی دارد. کتاب‌خوانی برای من مثل یک "شارژ مجدد" ذهنی است که انرژی‌ام را برای یادگیری تکنولوژی‌های جدید بازمی‌گرداند.»

معصومه شهریاری، دانش‌آموز رشته ریاضی فیزیک دبیرستان نرگس، بر اهمیت تعادل بین فشار درسی و آرامش روانی تأکید دارد.

وی بیان می‌کند: «زندگی در رشته ریاضی و فیزیک پر از فرمول‌های پیچیده و استرس امتحانات است. اگر در اوقات فراغت هم فقط به سراغ کتاب‌های درسی بروم، دچار فرسودگی می‌شوم. به همین دلیل، مطالعه کتاب‌های داستان، شعر یا زندگی‌نامه افراد موفق، برای من مثل یک پناهگاه امن است. وقتی وارد دنیای یک رمان می‌شوم، از دنیای اعداد فاصله می‌گیرم و به دنیای احساسات سفر می‌کنم. این کار باعث می‌شود تعادل روانی‌ام حفظ شود. همچنین، مطالعه به من یادآوری می‌کند که موفقیت فقط نمره ۲۰ نیست، بلکه مهارت‌های نرم مثل صبر و پشتکار است. کتاب‌ها به من کمک می‌کنند تا با آرامش بیشتری به چالش‌های درسی‌ام نگاه کنم.»

مصاحبه با این نوجوانان، نشان می‌دهد که کتاب‌خوانی در اوقات فراغت، یک فعالیت عمومی است که برای هر شخصیتی ارزشمند است. پیام نهایی این نوجوانان ساده اما قدرتمند است: «کتاب‌ها را رها نکنید. حتی اگر روزی فقط ۱۰ دقیقه وقت بگذارید، این ۱۰ دقیقه می‌تواند مسیر فکری و عاطفی شما را تغییر دهد.»

 

خبرگزاری‌ها و نهادهای فرهنگی می‌توانند با تشویق این عادت کوچک، به ساختن نسلی متفکر، خلاق و آرام کمک کنند.