نشخوار فکری یک پدیده روان‌شناختی پیچیده است

الهام طهماسبی در گفت‌وگو با پانا عنوان کرد: «نشخوار فکری یک پدیده روان‌شناختی پیچیده است که در هر شرایطی قابل رخداد است،اما دریافت‌های بحرانی شدت آن به‌طور چشمگیری افزایش می‌یابد.اگرچه جنگ به‌عنوان یک عامل استرس‌زا، بستر مناسبی برای شروع این فرآیند است، اما دوره‌ی «برزخ آتش‌بس» اغلب فضایی فریبنده و خطرناک‌تر فراهم می‌کند.»

وی ادامه داد: «در این فاصله زمانی، ذهن که از هیاهوی فیزیکی و تهدیدات مستقیم فیزیکی رها شده، فرصتی برای بازگشت به وضعیت تعادل پیدا می‌کند؛ اما متأسفانه، این سکوت ظاهری، ذهن را در دامی از افکار منفی و  وسواسی عمیق‌تر گرفتار می‌سازد که گاهی مخرب‌تر از خودِ جنگ فیزیکی است.»

این روان‌شناس البرزی افزود: «نشخوار ذهنی را می‌توان نوعی اختلال در «کنترل اجرایی» مغز دانست.در این حالت، فرد توانایی خودرا برای توقف چرخه‌ی تکراری افکار از دست می‌دهد و درگیر یک نبرد بی‌پایان با محتویات ذهنی خود می‌شود.این پدیده با تغییرات در فعالیت‌های عصبی در نواحی خاصی از مغز، به‌ویژه «شبکه حالت پیش‌فرض»مرتبط است که در حالت استراحت و تفکر درباره خود فعال می‌شود.»

طهماسبی اضافه کرد: «در تشدید اضطراب و خشم؛ وقتی فضای فکری فرد ناسالم و پر از هیجان‌های منفی باشد، احتمال وقوع این چرخه معیوب بالا می‌رود. که منجر به پرخاشگری‌های بی‌دلیل و خشم‌های کنترل‌نشده می‌شود.»

وی در ادامه بیان کرد: «اختلال نشخوار فکری  در تصمیم‌گیری مانند یک سد عمل کرده و مسیر تفکر منطقی و حل مسئله را مسدود می‌کند. فرد در این حالت توانایی پردازش اطلاعات جدید و اتخاذ تصمیمات صحیح را ازدست می‌دهد بنابراین  وقتی ذهن درگیر افکار مسموم و تکراری می‌شود، میل به ارتباط با دیگران و دریافت اطلاعات جدید کاهش می‌یابد و فرد در انزوایی عمیق گرفتارمی‌شود.این وضعیت نه‌ تنها بر سلامت روان، بلکه بر عملکردشناختی فرد تأثیر منفی می‌گذارد. برای مقابله با این پدیده، رویکردهای علمی متعددی وجوددارد.»

طهماسبی درمان شناختی و رفتاری را که به فرد کمک می‌کند تا الگوهای فکری منفی را شناسایی کرده و آن‌ها را با افکار واقع‌بینانه‌تر جایگزین کند اظهار کرد: « ثبت افکار و احساسات در یک دفترچه، به فرد کمک می‌کند تا فاصله‌ی ذهنی لازم را با افکار خود ایجاد کند و آن‌ها را از منظر بیرونی ببیند.»

وی در پایان گفت: «فعالیت‌های بدنی مانند ورزش منظم با ترشح اندورفین و کاهش سطح کورتیزول، به تعادل شیمیایی مغز کمک کرده و از نشخوار فکری پیشگیری می‌کند.»