خانواده‌ها پیش از وقوع بحران «نقطه صفر امن» منزل را شناسایی کنند

علی نصیری ضمن تشریح «نقشه راه جامع مثلث بقا در جنگ»، الزامات و دستورالعمل‌های حیاتی برای صیانت از جان شهروندان در شرایط بحرانی را در سه محور مهندسی بقا با اشاره به محور نخست این نقشه راه با عنوان «مهندسی بقا در لحظه اصابت» اظهار کرد: پیش از وقوع هرگونه بحران، خانواده‌ها باید نقاط امن منزل خود را شناسایی کنند. به محض شنیدن صدای آژیر قرمز، صدای انفجار یا مشاهده نور در آسمان، ضروری است شهروندان بلافاصله از پنجره‌ها و دیوارهای بیرونی ساختمان فاصله گرفته و در فضاهای داخلیِ فاقد پنجره و شیشه، نظیر سرویس‌های بهداشتی، حمام یا راه‌پله‌های داخلی پناه بگیرند.

وی زیرزمین‌های دارای دو راه ورود و خروج را گزینه‌ای ایمن‌تر ارزیابی کرد و درباره نحوه شناسایی «نقطه صفر امن» در آپارتمان‌ها افزود: خانوارها باید براساس شاخص‌های فیزیکی مشخصی این نقاط را تعیین کنند. از منظر نوع سازه، ساختمان‌های دارای زیرساخت بتنی در قیاس با سازه‌های سبک‌تر و آجری مقاومت بیشتری دارند، همچنین شاخص فاصله از بازشوها نشان می‌دهد که هرچه از پنجره‌ها، درها و بالکن‌ها فاصله بگیرید، ضریب محافظت افزایش می‌یابد.

سرپرست اورژانس پیش‌بیمارستانی و مدیریت حوادث استان اصفهان دوری از مسیرهای تاسیساتی نظیر لوله‌کشی گاز، آب و برق را حیاتی دانست و ادامه داد: بهترین و امن‌ترین نقطه، فضایی در مرکز آپارتمان است که از این مسیرها دور باشد.

نصیری در ادامه به تبیین محور دوم؛ یعنی «مدیریت مصدوم در بن‌بست ارتباطی» پرداخت و گفت: در سناریوهای جنگی، قطع دسترسی و اشباع ظرفیت خطوط اورژانس به دلیل افزایش فزاینده تماس‌ها با شماره تماس ۱۱۵ یک واقعیت غیرقابل اجتناب است، بنابراین شهروندان باید ضمن حفظ خونسردی و پرهیز از تماس با ۱۱۵ در موارد غیراورژانسی، آمادگی لازم را برای ایفای نقش کمک‌کننده و ارائه کمک‌های اولیه کسب کنند.

وی با تأکید بر لزوم بررسی خطرات محیط و ایمنی صحنه برای خود و اطرافیان تصریح کرد: با توجه به اینکه در حوادث ناشی از انفجار، صحنه به هیچ‌وجه امن نیست و همواره خطر برق‌گرفتگی، انفجارهای ثانویه یا ریزش آوار وجود دارد، شهروندان مطلقاً نباید به صحنه حادثه وارد شوند و موظف‌اند مسیر را برای حضور نیروهای امدادی باز نگه دارند. با این حال، در صورتی که مصدوم در دسترس افراد است، باید ضمن بررسی وضعیت وی و تعیین نوع آسیب، با سامانه ۱۱۵ تماس گرفته و با ارائه شرح‌حال کامل و آدرس دقیق درخواست کمک و تا زمان رسیدن نیروهای امدادی، راهنمایی‌های کارشناسان اورژانس را اجرا کنند.سرپرست اورژانس پیش بیمارستانی و مدیریت حوادث استان اصفهان افزود: شهروندان با انجام اقدامات اولیه ساده‌ای که از پشت تلفن توسط کارشناسان اورژانس آموزش داده می‌شود، می‌توانند جان یک مصدوم تروما را تا رسیدن واحدهای امدادی و حتی تا ۷۲ ساعت بدون نیاز به بیمارستان حفظ کنند. به‌عنوان مثال، پروتکل کنترل خونریزی شامل فشردن محل جراحت با دست، قرار دادن پارچه تمیز روی زخم و بستن قسمت بالای محل خونریزی در جراحات شدید دست و پا(در صورت لزوم و برخورداری از آموزش کافی) است. برای جلوگیری از شوک نیز، پوشاندن مصدوم با پتو و حفظ آرامش وی ضرورت دارد.

نصیری به لزوم همراه داشتن تجهیزات دارویی و راهبردی اشاره کرد و گفت: در اختیار داشتن کیف کمک‌های اولیه شامل باند، گاز استریل، چسب زخم، قیچی، دستکش یک‌بارمصرف و محلول ضدعفونی‌کننده ضروری است. افزون بر این، شهروندان باید «کوله‌پشتی بقا» حاوی اقلامی چون آب آشامیدنی، غذای غیرفاسدشدنی(نظیر کنسرو)، داروهای ضروری(مانند مسکن و آنتی‌هیستامین)، چراغ‌قوه، رادیو دستی و وسایل ارتباطی را از پیش آماده کرده باشند.

وی در تشریح محور سوم با عنوان «انضباط مدنی و تاب‌آوری روانی»، با اشاره به این واقعیت که پیامدهای رفتاری و شوک‌های عصبی ممکن است بیش از خودِ حملات تلفات برجای بگذارد، الزامات رفتاری تدوین‌شده برای جلوگیری از «فلج‌شدگی شهری» را چنین برشمرد: حفظ آرامش از طریق خودداری از ایجاد هرگونه وحشت و ترس عمومی و پیگیری اخبار صرفاً از منابع رسمی، رعایت انضباط ترافیکی با پرهیز از تجمع در معابر یا محل اصابت که منجر به ترافیک غیرضروری می‌شود و در نهایت همکاری کامل با امدادگران در صورت نیاز به کمک.

سرپرست اورژانس پیش بیمارستانی و مدیریت حوادث استان اصفهان در خصوص دستورالعمل‌های فوری و بالینی خانواده‌ها برای صیانت از روان کودکان و جلوگیری از ایست‌های قلبی ناشی از ترس شدید در سالمندان خاطرنشان کرد: برای تقویت لایه‌های دفاعی جامعه از درون، در مواجهه با کودکان باید با استفاده از لحنی آرام و دلگرم‌کننده، آنان را از وضعیت آگاه کرد؛ از نشان دادن ترس و اضطراب جداً خودداری کرده، کودک را در آغوش بگیرید و به او اطمینان دهید که از او مواظبت می‌کنید. در مورد سالمندان نیز باید به آنان اطمینان خاطر داده و از بروز هرگونه نگرانی در آن‌ها جلوگیری به عمل آورد.

نصیری در پایان صحبت‌های خود با بیان چند نکته تکمیلی یادآور شد: تمامی اعضای خانواده باید در این آمادگی‌ها مشارکت مستمر داشته باشند و تمرین‌های بقا و کمک‌های اولیه را به‌طور مرتب در منزل انجام دهند، همچنین در صورت امکان، با سازمان‌های امدادی و داوطلبانه همکاری کنند؛ چرا که در نهایت، حفظ آرامش و امید، کلید اصلی بقا در شرایط بحرانی به شمار می‌رود.