معاون پرورشی و فرهنگی اداره کل آموزش و پرورش آذربایجان شرقی:
امور تربیتی؛ شبکهای بههمپیوسته برای پرورش انسانها است
امور تربیتی یک جریان مداوم هویتساز؛
تبریز (پانا) - اگر تربیت را فرایندی پیوسته، گفتوگومحور و هویتساز بدانیم، هفته امور تربیتی فرصتی برای سنجش نسبت امروز مدارس با این اندیشه است. در همین چارچوب، محمد صادقزاده، معاون پرورشی و فرهنگی آموزشوپرورش استان، از پیوند میان فرهنگ و هنر، قرآن و عترت، مشاوره و سازمان دانشآموزی سخن میگوید؛ پیوندی که تربیت را از مناسبت به کنش ماندگار تبدیل کرده است.
امور تربیتی، اگر قرار است در مدرسه اثرگذار باشد، ناگزیر از عبور از قالبهای کلیشهای و حرکت بهسوی «گفتوگو با دانشآموز» است؛ گفتوگویی که در آن شنیدن، مقدم بر گفتن و همراهی، جایگزین نسخهپیچی شود. در چنین نگاهی، تربیت نه یک برنامه مناسبتی، بلکه فرایندی پیوسته و درهمتنیده است که از فرهنگ و هنر آغاز میشود، به معنویت و هویت میرسد، در مشاوره و پیشگیری از آسیبها عمق میگیرد و در میدان مشارکت اجتماعی دانشآموزان به کنش تبدیل میشود.
در همین چارچوب، هفته امور تربیتی بهعنوان یادگار اندیشه ماندگار شهیدان رجایی و باهنر، فرصتی برای بازخوانی این مسیر و سنجش نسبت امروز ما با آن آرمان اولیه است. به همین بهانه، در گفتوگویی جامع با محمد صادقزاده، معاون پرورشی و فرهنگی آموزشوپرورش استان، به بررسی پیوند میان بخشهای مختلف این معاونت، از اداره فرهنگی و هنری و قرآن و عترت و نماز گرفته تا مشاوره، امور تربیتی و سازمان دانشآموزی پرداختهایم؛ گفتوگویی که تلاش دارد نشان دهد چگونه «فضای امن برای شنیدهشدن دانشآموزان» میتواند نقطه اتصال همه فعالیتهای تربیتی و ضامن اثربخشی آنها باشد.
هفته امور تربیتی هر سال یادآور یک سابقه تاریخی مهم در نظام تعلیموتربیت کشور است. از نگاه شما، فلسفه شکلگیری امور تربیتی چه بود و امروز در چه نقطهای ایستادهایم؟
امور تربیتی با نگاه راهبردی شهیدان رجایی و باهنر شکل گرفت؛ نگاهی که باور داشت آموزش بدون تربیت، جامعهساز نیست. فلسفه اولیه امور تربیتی، پاسخ به یک نیاز اساسی بود: تربیت دانشآموزی متعهد، مسئول، هویتمند و آگاه. امروز هم اگرچه ابزارها و شرایط تغییر کرده، اما آن فلسفه همچنان زنده است. تفاوت در این است که تربیت امروز پیچیدهتر، چندلایهتر و نیازمند همافزایی همه بخشهای پرورشی است.
یکی از دغدغهها، نگاه جزیرهای به فعالیتهای پرورشی است. معاونت پرورشی چگونه این پیوستگی را در عمل دنبال میکند؟
ما در معاونت پرورشی و فرهنگی، تربیت را یک «شبکه بههمپیوسته» میدانیم. اداره فرهنگی و هنری، قرآن و عترت و نماز، مشاوره و پیشگیری از آسیبهای اجتماعی، امور تربیتی و سازمان دانشآموزی، هرکدام یک ضلع از یک مأموریت واحد هستند.
دانشآموزی که در فعالیت هنری رشد میکند، همزمان باید از نظر معنوی، مهارتی، اجتماعی و روانی نیز حمایت شود. این پیوستگی، جوهره کار تربیتی است.
نقش اداره فرهنگی و هنری در این منظومه تربیتی چیست؟
فرهنگ و هنر، زبان اثرگذار تربیت است. در اداره فرهنگی و هنری تلاش میکنیم از ابزارهایی مثل تئاتر، سرود، هنرهای تجسمی، رسانه و ادبیات برای انتقال مفاهیم هویتی، اخلاقی و اجتماعی استفاده کنیم. هنر، جایی است که دانشآموز میتواند خودش را بیان کند، دیده شود و احساس تعلق پیدا کند؛ این، مقدمه تربیت عمیق است.
اداره قرآن و عترت و نماز چه جایگاهی در این مسیر دارد؟
این اداره، ستون معنوی تربیت است. هدف ما صرفاً برگزاری مسابقه یا برنامه آیینی نیست، بلکه تلاش میکنیم ارتباط دانشآموز با قرآن، اهلبیت(ع) و نماز، از سطح مناسکی به سطح فهم، باور و انتخاب آگاهانه برسد. وقتی این پیوند شکل بگیرد، سایر فعالیتهای تربیتی هم عمق پیدا میکنند.
نقش اداره مشاوره و پیشگیری از آسیبهای اجتماعی را چگونه ارزیابی میکنید؟
تربیت بدون توجه به واقعیتهای روانی و اجتماعی دانشآموز، ممکن نیست. اداره مشاوره و پیشگیری، خط مقدم مواجهه با آسیبهاست؛ از مسائل هویتی و خانوادگی گرفته تا آسیبهای نوپدید اجتماعی. این بخش کمک میکند مربی پرورشی، معلم و مدیر مدرسه، دانشآموز را «واقعی» ببینند، نه آرمانی و کلیشهای.
امور تربیتی محور هماهنگکننده همه این فعالیتها است. مربی پرورشی کسی است که باید این اضلاع را در مدرسه به هم متصل کند؛ از برنامه فرهنگی تا فعالیت قرآنی، از مشاوره تا مشارکت دانشآموزی. اگر این نقش بهدرستی ایفا شود، مدرسه به یک زیستبوم تربیتی تبدیل میشود، نه مجموعهای از برنامههای پراکنده.
سازمان دانشآموزی چه جایگاهی در این منظومه دارد؟
سازمان دانشآموزی میدان تمرین مسئولیت، مشارکت و کار جمعی است. ما معتقدیم تربیت، بدون میدان دادن به دانشآموز ناقص است. در تشکلها و فعالیتهای سازمان دانشآموزی، دانشآموز یاد میگیرد تصمیم بگیرد، مسئولیت بپذیرد و اثر اجتماعی داشته باشد؛ این همان تربیت عملی است.
هفته امور تربیتی چه جایگاهی در برنامههای معاونت پرورشی و فرهنگی دارد؟
هفته امور تربیتی فقط یک مناسبت تقویمی نیست؛ بلکه فرصتی برای بازخوانی فلسفه تربیت اسلامی در مدرسه و ارائه تصویر روشنی از تلاشهای یکساله مربیان، مشاوران و فعالان فرهنگی است. این هفته که یادگار اندیشه شهیدان رجایی و باهنر است، به ما یادآوری میکند که تربیت، رکن ماندگار نظام تعلیم و تربیت و زیربنای هویتسازی نسل آینده است.
در هفته امور تربیتی، مهمترین افتخارات کشوری استان در حوزه پرورشی چه بوده است؟
در این هفته، با افتخار از ثمرات تلاش همکاران حوزه پرورشی و فرهنگی یاد میکنیم؛ از جمله:
- کسب ۱۰ رتبه برتر کشوری در مسابقات قرآن، عترت و نماز
- کسب عناوین برتر کشوری در جشنواره تجارب برتر تربیتی
- کسب عناوین برتر کشور در الگوهای تدریس درس تفکر و سبک زندگی
این موفقیتها نشان میدهد که امور تربیتی در استان، از سطح برنامههای مقطعی عبور کرده و به یک جریان عمیق، هدفمند و اثرگذار تبدیل شده است.
چه برنامههای شاخصی در حوزه قرآن، عترت و نماز اجرا شده که در هفته امور تربیتی برجسته میشود؟
هفته امور تربیتی بهترین زمان برای معرفی اقدامات زیربنایی این حوزه است. از جمله:
- انتخاب استان بهعنوان دبیرخانه کمیسیون آموزش عمومی قرآن قطب شمالغرب کشور
- انتخاب اداره کل آموزش و پرورش استان بهعنوان هیئت اندیشهورز فعالیتهای قرآن، عترت و نماز وزارت
- اجرای نهضت نمازخانهسازی همگام با توسعه عدالت آموزشی با ۷۶ نمازخانه در حال ساخت
- راهاندازی ۱۰۰ پایگاه قرآنی در مساجد و مدارس شبانهروزی و غیردولتی
- تربیت ۲۰۰ مربی تخصصی حفظ قرآن کریم از میان دانشجومعلمان
- اجرای نهضت تجهیز و بهسازی نمازخانهها و بهسازی ۵۶۹ نمازخانه مدارس
این اقدامات، مصداق عینی پیوند «باور، عمل و هویت» در منظومه امور تربیتی است.
نقش شوراها و تعاملات استانی در پیشبرد اهداف تربیتی چگونه بوده است؟
در هفته امور تربیتی، بر اهمیت حکمرانی تربیتی تأکید داریم. برگزاری:
- شورای قرآن، عترت و نماز استان
- کمیسیون آموزش عمومی قرآن کریم
- جلسات شورای همکاری آموزش و پرورش با حضور نماینده محترم ولیفقیه در استان و امامجمعه تبریز
و همچنین جلسات قرآن با پیشکسوتان قرآنی شهر، موجب همافزایی تجربه، سیاست و اجرا در مسیر تربیت شده است.
در حوزه اوقات فراغت، چه دستاوردی در چارچوب هفته امور تربیتی قابل طرح است؟
کسب رتبه برتر دستگاههای عام استان در زمینه غنیسازی اوقات فراغت نشان داد که نگاه تربیتی ما محدود به کلاس درس نیست. اجرای برنامههای فرهنگی، هنری و تربیتی در کانونها، بستری برای رشد متوازن، نشاط اجتماعی و تقویت هویت دانشآموزان فراهم کرده است.
در پایان، هفته امور تربیتی چه پیامی برای امروز ما دارد؟
هفته امور تربیتی، یادگار یک اندیشه ماندگار از شهیدان رجایی و باهنر است؛ اندیشهای که مدرسه را قلب تربیت جامعه میدانست. این هفته، فرصتی برای بازخوانی مأموریتها، نقد روشها و تقویت همافزایی در تربیت نسل آینده است. اگر این نگاه زنده بماند، امور تربیتی همچنان نقش راهبردی خود را ایفا خواهد کرد.
ارسال دیدگاه