امکان دستیابی به یک توافق محدود بین ایران و آمریکا وجود دارد

غلامرضا کریمی، استاد دانشگاه و تحلیلگر مسائل بین‌الملل در گفت‌وگو با پانا درباره دور دوم مذاکرات غیرمستقیم ایران و آمریکا که در محل سفارت عمان در ژنو برگزار شد، اظهار کرد: این دور از مذاکرات نیز به صورت غیرمستقیم و بر اساس درخواست ایران انجام شد و طرفین بسته‌های پیشنهادی خود را برای توافق ارائه کردند.

وی افزود: نتایجی که تاکنون به دست آمده نشان می‌دهد مذاکرات در فضایی مثبت و سازنده برگزار شده است. مذاکره‌کننده ایرانی، آقای عراقچی، از نتیجه مذاکرات ابراز رضایت کرد و اعلام داشت که می‌توان چارچوب مشخصی برای تداوم مذاکرات تنظیم کرد.

کریمی ادامه داد: دیدگاه‌های طرف ایرانی تا حد زیادی مشخص شد و اعلام آمادگی برای ارائه برخی امتیازات در موضوع غنی‌سازی مطرح شده است. ایران حتی اعلام کرده که آمادگی دارد به مدت محدود دو یا سه سال، تعلیق در غنی‌سازی را بپذیرد.

این تحلیلگر مسائل بین‌الملل درباره موضع آمریکا گفت: طرف آمریکایی به صورت رسمی درباره این دور از مذاکرات اظهار نظر شفافی نداشته است، اما گزارش رسانه‌های غربی حاکی از آن است که مذاکرات در مسیری قرار دارد که می‌تواند در دور بعدی ادامه یابد. همچنین محدوده‌های زمانی مذاکرات تا حدی به انتقال تجهیزات پیشرفته آمریکا به منطقه خاورمیانه گره خورده و گفته می‌شود آمریکا تا زمان تکمیل این تجهیزات تمایل دارد مذاکرات ادامه پیدا کند.

وی تصریح کرد: شروط چهارگانه‌ای که پیش‌تر از سوی آمریکایی‌ها مطرح شده بود، شامل غنی‌سازی صفر، خارج کردن مواد غنی‌شده ۲۰ و ۶۰ درصد، کاهش برد موشکی و توقف حمایت از نیروهای نیابتی، اکنون به موضوع غنی‌سازی محدود شده است. ایران اعلام کرده که مذاکرات صرفا در خصوص بحث هسته‌ای و غنی‌سازی انجام می‌شود، بنابراین موضوعاتی مانند کاهش برد موشکی، توقف حمایت از نیروهای نیابتی یا مسائل داخلی از دستور کار خارج شده‌اند.

کریمی افزود: شرطی که پیش‌تر از سوی ترامپ مطرح شده بود مبنی بر اینکه هدف مذاکرات جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای است، با موضع ایران نیز همخوانی دارد؛ چراکه آقای دکتر پزشکیان اعلام کرده امکان حصول توافق در این زمینه وجود دارد، زیرا ایران نیز به دنبال دستیابی به سلاح هسته‌ای نیست.

وی با اشاره به چشم‌انداز توافق گفت: احتمال دستیابی به یک توافق جامع میان ایران و آمریکا بسیار ضعیف است، اما امکان دستیابی به یک توافق محدود وجود دارد؛ توافقی که می‌تواند شامل آزادسازی بخشی از منابع ایران و ایجاد گشایش‌های اقتصادی در مقابل ارائه امتیازاتی از سوی ایران در زمینه غنی‌سازی و انتقال یا رقیق‌سازی مواد ۲۰ و ۶۰ درصد باشد. در خصوص مسائل موشکی و سایر موضوعات، امکان حصول توافق بسیار ضعیف است.

این استاد دانشگاه در جمع‌بندی خاطرنشان کرد: آمریکایی‌ها آمادگی لازم برای مواجهه نظامی مستقیم با ایران را ندارند و به شدت نگران گسترش جنگ منطقه‌ای و تأثیر آن بر بازار انرژی، قیمت نفت و همچنین انتخابات کنگره آمریکا در ماه‌های آینده هستند. از سوی دیگر، ایران نیز تمایلی به جنگ ندارد، زیرا چنین تقابلی می‌تواند خسارات زیادی در پی داشته باشد.

کریمی گفت: کشورهای منطقه از جمله کشورهای عربی و ترکیه نیز به شدت مایل‌اند در کوتاه‌مدت جنگی در منطقه رخ ندهد. مجموعه این عوامل شانس را به دیپلماسی می‌دهد. تجربه تاریخی نیز نشان داده هرگاه به دیپلماسی فرصت داده شده، امکان گشایش مسیرهای مسالمت‌جویانه بیشتر فراهم شده است.

وی در پایان اظهار امیدواری کرد در پرتو برگزاری دور سوم مذاکرات، دستور کارهای مشخص‌تری از سوی دو طرف ارائه شود و امکان دستیابی به توافق پیرامون برخی موضوعات فراهم شود تا در ادامه، شرایط منطقه و گزینه‌های دیگر مورد بررسی قرار گیرد.