کارشناس مسائل بینالملل در گفتوگو با پانا نتایج سفر وزیر امور خارجه کشورمان به ترکیه را تشریح کرد:
دیپلماسی مقتدرانه ایران؛ گفتوگو بدون عقبنشینی/مذاکره با غرب تنها در سایه «موقعیت برابر» و توقف تهدیدات
تهران (پانا) - کارشناس مسائل بینالملل با تاکید بر اصول ثابت سیاست خارجی ایران، آمادگی جمهوری اسلامی برای مذاکره با جهان خارج را نشانهای از عزم تهران برای کاهش تنشها از طریق گفتوگوی مسالمتآمیز دانست و تاکید کرد «موقعیت برابر» شرط اصلی هرگونه مذاکره است و ایران زیر بار زیادهخواهیهای آمریکا و اتحادیه اروپا نخواهد رفت.
حسن هانیزاده در گفتوگو با پانا در پاسخ به این سوال که وزیر امور خارجه ایران گفته «آماده ورود به مذاکرات هستهای یا دیگر مذاکرات هستیم اگر از موضع برابر و منافع متقابل باشد». به نظر شما، در شرایط کنونی سیاست خارجی، چه معنا و مصداقی از «موقعیت برابر» برای ایران و آمریکا قابل تحقق است؟ اظهار داشت: «موضعگیری اصولی وزارت امور خارجه درخصوص مذاکره با غرب و آمریکا مبتنی بر منافع ملی با حفظ ارزشهای اسلامی است که این یک اصل ثابت در سیاست خارجی ایران تلقی میشود. آمادگی ایران برای مذاکره برابر با جهان خارج نشان میدهد که به رغم تهدیدات آمریکا و سیاستهای خصمانه اتحادیه اروپا، جمهوری اسلامی همچنان درصدد کاهش تنشها از رهگذر انجام مذاکره با همه طرفهای خارجی است.»
نشانههای مثبت برای کاهش تنشها
وی ادامه داد: «این سیاست بهطور طبیعی دست آمریکا و اروپا را برای ادامه تهدیدات علیه ایران خواهد بست و ملتهای جهان در خواهند یافت که ایران خواهان حل مشکلات خود از راههای مسالمتآمیز است. دعوت وزیر خارجه ایران از غرب برای مذاکره پیرامون موضوع هستهای ایران از موضع ضعف نیست بلکه هدف این است که ایران به جهان ثابت کند که آمریکا و کشورهای اروپایی تمایلی برای تعامل احترامانگیز با ایران ندارند. سفر آقای عباس عراقچی وزیر خارجه به ترکیه و تماس تلفنی روسای جمهوری ایران و ترکیه از وجود نشانههای مثبتی برای کاهش تنشها حکایت دارد.»
ایران زیر بار زیادهخواهیهای آمریکا و اتحادیه اروپا نخواهد رفت
هانیزاده تاکید کرد: «تلاش ترکیه، مصر، عربستان، قطر و پاکستان برای میانجیگری بین ایران و آمریکا در راستای جلوگیری از بروز درگیری نظامی جدید در منطقه قرار دارد زیرا شعلهور شدن آتش جنگ اثر مخربی بر کشورهای منطقه خواهد داشت. بنا بر این مفهوم موقعیت برابر در ادبیات سیاسی دستگاه دیپلماسی ایران به مفهوم این است که جمهوری اسلامی زیربار زیادهخواهیهای آمریکا و اتحادیه اروپا نخواهد رفت.»
چرا ترکیه؟
این کارشناس سیاست خارجی در پاسخ به این سوال که ترکیه در معادلات منطقهای چگونه میتواند میان ایران و غرب واسطه یا میانجی موثر باشد و آیا این نقش میتواند به شکلگیری مذاکرات سازنده کمک کند؟ گفت: «ترکیه کشوری است که هم به لحاظ سیاسی و هم به لحاظ جغرافیایی به کشورهای اروپایی نزدیک است. عضویت ترکیه در پیمان ناتو جایگاه بالایی به لحاظ ژئوپلتیکی به این کشور بخشیده زیرا هرگونه اقدام احتمالی کشورهای عضو ناتو علیه ایران دخالت ناخواسته ترکیه بهعنوان عضو ناتو را بهدنبال خواهد داشت. ترکیه منافع اقتصادی بالایی با ایران دارد و لذا آنکارا تلاش دارد تا از بروز هرگونه درگیری در اطراف مرزهای خود جلو گیری کند. ظرفیت ترکیه برای وساطت بین ایران و آمریکا از یکسو و بین ایران و اتحادیه اروپا از سوی دیگر بسیار بالا است بهویژه اینکه سفر دکتر عباس عراقچی وزیر خارجه به آنکارا و دیدار با مقامات ترکیه بسیار مثبت و سازنده بوده و احتمالا خروجی مثبتی برای کاهش تنشها در پی خواهد داشت.»
وی همچنین در پاسخ به سوالی مبنی بر اینکه تا چه اندازه تنشهای جاری در منطقه (بهویژه در رابطه با رژیم صهیونیستی و تحولات غزه) میتواند بر فضای مذاکرات ایران با غرب اثرگذار باشد؟ افزود: «رژیم صهیونیستی عامل اصلی بحران در منطقه است و بهطور طبیعی تلاش دارد تا در فرایند انجام مذاکره بین ایران و امریکا و اتحادیه اروپا کارشکنی کند. نفوذ لابی صهیونیستی در آمریکا و اروپا و نیاز مالی این کشورها به سرمایهداران یهودی موجب شده تا اسرائیل تاثیر منفی بر مناسبات ایران و کشورهای اروپایی داشته باشد. رژیم صهیونیستی طی دو سال جنگ غزه متحمل هزینههای مالی و انسانی سنگینی شده و از این رو ایران را عامل درگیریهای غزه میداند و درصدد انتقامگیری از ایران و محور مقاومت برآمده است.»
رژیم صهیونیستی به تنهایی قادر نیست اقدامی یکجانبه علیه ایران انجام دهد
هانیزاده تصریح کرد: «اما رژیم صهیونیستی به تنهایی قادر نیست اقدامی یکجانبه علیه ایران انجام دهد و از نفوذ لابی صهیونیستی برای همراه کردن غرب در هرگونه اقدام نظامی علیه ایران استفاده میکند. لذا در هرگونه مذاکره بین ایران و غرب، آمریکا و کشورهای اروپایی همواره یکی از پیششرطهای حل مشکلات خود با ایران را برقراری رابطه بین تهران و تلاویو میدانند و این امر برای ایران قابل قبول نیست.»
این کارشناس مسائل بینالملل در پاسخ به این سوال که با توجه به تجربههای گذشته و وضعیت فعلی، چه چارچوبهایی میتواند برای شروع مذاکرات واقعی میان ایران و طرفهای غربی قابل قبول باشد که منافع و نگرانیهای طرفین را پوشش دهد؟ گفت: «شرط ایران برای انجام مذاکره با طرفهای غربی این است که این کشورها از ادامه تهدیدات خود و جریانسازی علیه ایران و تحریک جوانان ایرانی برای انجام اعمال خشونتآمیز خودداری کنند. مذاکره در فضای تهدید همهجانبه غرب، اعمال تحریمها و قراردادن نهادهای نظامی ایران در لیست سازمانهای تروریستی برای ایران قابل قبول نیست. مذاکره زمانی مفید خواهد بود که آمریکا و اتحادیه اروپا اراده ملت ایران را برای داشتن فناوری هستهای محترم بشمارد.»
هانیزاده در پایان تاکید کرد: «از سوی دیگر ایران تجربه تلخی از مذاکره با امریکا و اروپا دارد زیرا در گذشته نیز در حالیکه ایران در حال مذاکره با آمریکا بود مورد حمله آمریکا و رژِیم صهیونیستی قرار گرفت و از همین منظور است که ایران با تردید و بدبینی نسبت به دورنمای هرگونه مذاکره با غرب نگاه میکند.»
پرویز پیکری
ارسال دیدگاه