تدریس در مکتب خانه

به گزارش خبرنگار پانا فارس، در کل ساختار مکتب خانه متشکل از یک مکان (مسجد ،دکان و...) حصیر یا نماد گهنه و چوب فلک و یک نفر مکتب دار و تعدادی پسر بچه و دختر بچه ۶ تا۱۲ ساله و محتوای اموزشی هم شامل الفبای قران و چند جلد کتاب که به سلیقه خود مکتب دار انتخاب می شده است و شهریه مختصری توسط اولیای دانش اوزان پرداخت می گردد.

در اواخر عهد صفویه با وجود میسیونرهای مذهبی اروپایی مدارس به سبک غربی در ایران (اصفهان ، تبریز) دایر شد و با تاسیس دارالفنون توسط امیرکبیر درعهد قاجارعملا دوره مکتب خانه سپری گشت.

اما حقیر (نویسنده مقاله) این توفیق را داشتم که خود در مکتب خانه تحصیل کنم و این از موارد نادری بود که حتی بعد انقراض سیستم آموزشی مکتب خانه ، در زادگاه بنده روستای کلانی از توابع کازرون مکتب خانه دایر بود.

در روستای کلانی از سال ۱۳۴۲ مدارس امروزی با معلمین سپاه دانش شروع به کار نمود که قبل از مکتب خانه امر آموزش را به عهده داشت؛ ولی با توجه به علاقمندی مردم به مسائل مذهبی و اوقات فراغت دانش اموزان در تابستان، اولیا خواستار ادامه کلاس های قرآن در مکتب خانه شدند و ازاین رو مکتب خانه باهمان سبک و سیاق در فصل تابستان تا سال ۱۳۶۳ادامه داشت.

مسئول مکتب خانه فردی متشرع، مذهبی به نام مرحوم ملاعزیزالله حبیبی بود که خود در محضر پدر بزارگوارشان مرحوم آخوند صفر که قبلا مکتب دار بود تلمذ کرده بودند.

در مکتب تمامی امور مدیریت، تدریس، ثبت نام، مسائل فوق برنامه به عهده شخص مکتب دار(ملاعزیز) بود و آموزش بچه ها به صورت تک به تک انجام می گرفت و هر شخص با توجه به استعداد و پشتکار خود در مکتب خانه پیشرفت می کرد.

مراحل آموزش در مکتب خانه شامل ۴بخش بود:

۱-اموزش الفبا که به صورت هجی براساس جدول حروف ابجد بود.

۲-روخوانی قرآن کریم که هر فرد روزی چند آیه فرامی گیرد باید تا فردا در محضر استاد صحیح روخوانی کند.

۳-روان خوانی قرآن کریم :(گروه مقابله) که چند نفر که در روخوانی خبره شده بودند به این مرحله راه یافته و هر کدام ۱صفحه قرآن می خواندندو گه گاهی هم استاد به آنها نظری می انداخت و این افراد کمک یار استاد در امر ارزیابی هم بودند.

۴-در خلال برنامه های آموزشی، اموزش نماز، اذان، اقامه، اصول دین، فروع دین، زیارت نامه، دعای ختم قران، قصه های قرآنی هم آموزش می شد.در مکتب خانه مسئله بهداشت بچه ها با دقت مورد بررسی قرار گرفت.

در بعداز ظهر ها نماز جماعت به قصد آموزش نماز اقامه می شد و در روزهای پنجشنبه مختص ارزیابی از آموخته های بچه ها بود و تمام دانش آموزان مکتب خانه توسط خود ملا و تعدادی از دانش اموزان برجسته مکتب خانه موردارزیابی قرار گرفتند.

شهریه مکتب خانه توسط اولیا دانش آموز پرداخت می شد که در سال ۱۳۶۰، شهریه هر دانش آموز ۲۰تومان بود ولی در کنار شهریه هر ماه، پس از ختم قران هدیه ای هم از طرف اولیا به مکتب دار تقدیم می شد.

مکتب خانه روستای کلانی تا سال ۱۳۶۳دایر بود که بافوت مرحوم ملا عزیزالله حبیبی(رحمه الله علیه) طومار مکتب خانه برچیده شد.

بزرگان دینی -علمی بسیاری از دامن همین مکتب خانه ها تقدیم اجتماع شد وسعدی ها، حافظ ها، ابوعلی سیناها از همین مکتب خانه ها بوده اند.

نویسنده: عطاء الله دهقان