ادبیات کودک و نوجوان باید «صادقانه» باشد

مصطفی رحماندوست در نشستی صمیمانه با تأکید بر اینکه شعر و داستان کودک و نوجوان باید بی‌واسطه با مخاطب ارتباط برقرار کند، اظهار داشت: شعری ارزشمند است که کودک با شنیدن آن بخندد و لذت ببرد؛ نه اینکه به زور و با اجبار بخواهیم او را وادار به حفظ کردن کنیم. کودکان امروز بسیار هوشمند هستند و نمی‌توان با تظاهر با آن‌ها ارتباط گرفت؛ صداقت، عنصر اصلی در ادبیات کودک است.

این پیشکسوت ادبیات کودک در پاسخ به پرسشی درباره تفاوت کودکان امروز با نسل‌های گذشته گفت: کودکان و نوجوانان دائماً در حال تغییر هستند. اگر منِ نویسنده همراه با آن‌ها تغییر نکنم، از قافله عقب می‌مانم و آثارم دیگر کارکرد خود را برای مخاطب امروز از دست خواهد داد. وی درباره جذب نوجوانان به مطالعه در عصر فضای مجازی افزود: برای کشاندن نوجوانان به سمت کتاب و شعر، راهی جز «بردن کتاب به فضای مجازی» نداریم.

رحماندوست در بخش دیگری از سخنانش با اشاره به تجربیات شخصی خود از سال‌ها فعالیت ادبی گفت: من در طول بیش از هفتاد سال زندگی یاد گرفته‌ام که چگونه می‌توان اثری ماندگار خلق کرد. او با مرور خاطرات دوران تحصیل خود و مواجهه با سخت‌گیری‌های معلم و ناظم مدرسه بر سر شعر گفتن، تصریح کرد: نخستین تجربه‌های شعری من با تنبیه و بازخواست همراه بود؛ چرا که معلمان آن زمان تصور می‌کردند شعر باید طبق دستور و با کلمات خاصی سروده شود. 

این نویسنده نام‌آشنا ادامه داد: این نوع نگاهِ دستوری، آفت خلاقیت است. به شاعران نوجوان می‌گویم اگر کسی به شما گفت طبق دستور شعر بگویید یا برایتان تعیین تکلیف کرد، به حرف آن‌ها گوش ندهید؛ این‌ها همان محدودیت‌هایی است که پرواز ذهن شما را سد می‌کند.

رحماندوست، بهترین توصیه برای ورود به عرصه نویسندگی را «بسیار خواندن» دانست و بیان کرد: ما در دوران کودکی حسرت امکانات آموزشی را می‌خوردیم، اما اکنون بسترها فراهم است. امیدوارم قدر این فرصت‌ها را بدانید و با جدیت مسیر رشد را طی کنید.

وی در پایان خاطرنشان کرد: اگر شعری می‌گویید که ممکن است در نگاهِ سطحیِ دیگران خوب به نظر نبرسد، نگران نباشید؛ مهم این است که از درون شما جوشیده باشد و طبق دستورِ این و آن، فرمایشی نباشد. به کسانی که می‌خواهند خیال‌پردازی شما را محدود کنند، گوش ندهید، آزادانه بنویسید و به خدا توکل کنید.