پژوهشگر و دانشآموخته زبان و ادبیات پارسی:
فردوسی، معمار هویت ایرانی است که کاخی بلند از خرد و ایراندوستی بنا نهاد
گلوگاه (پانا) - پژوهشگر و دانشآموخته زبان و ادبیات پارسی، شاهنامه را بیش از یک کتاب، شناسنامه و نقشه گنج هویت ایرانی برشمرد که فردوسی آن را با دو ستون محکم خرد و ایراندوستی بنا نهاد.
به مناسبت بزرگداشت حکیم ابوالقاسم فردوسی و پاسداشت زبان پارسی، روز یکشنبه ۱۷ اردیبهشت نشست با حضور بزرگداشت این شاعر و حکیم ایرانی، با حضور اساتید زبان و ادب پارسی و جمعی از علاقهمندان فرهنگ و ادبیات پارسی به همت خردسرای فردوسی مازندران و اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی شهرستان گلوگاه در سالن آمفی تئاتر این اداره برگزار شد. علمیراد خرمی دکترای زبان و ادبیات و پژوهشگر زبان پارسی یکی از سخنرانان این مراسم بود؛ او شاهنامه را نقشه گنج هویت ایرانی دانست.
شاهنامه؛ نقشه گنج هویت ایرانی برای تو
علیمراد خرمی گفت: تا حالا شده است فکر کنید ما ایرانیها چه کسانی هستیم؟ از کجا آمدهایم و چه جور آدمهایی هستیم؟ اگه دنبال جواب این سوالها میگردید، باید بگویم یک نقشه گنج فوقالعاده به اسم «شاهنامه» داریم. این کتاب، فقط یک مشت داستان قدیمی نیست؛ شناسنامه و کارت ملی فرهنگی ما ایرانیها آن هم از نوع بینالمللی آن است.
سفر در زمان و مکان؛ ایرانت کجاست؟
خرمی بیان کرد: فکر میکنید ایران فقط همین مرزهایی است که در نقشه میبینید؟ نه...شاهنامه به شما نشان میدهد که ایرانِ واقعی، خیلی بزرگتر از این حرفهاست! از ترکیه امروزی بگیرید تا تاجیکستان و ازبکستان (که بسیاری از آنها ترکزبان، ولی عاشق فردوسی هستند)، حتی تا بخشهایی از هند و چین! میدانید چرا؟ چون فرهنگ ایرانی مانند یک رودخانه بزرگ بوده که در دل بسیاری از کشورهای دیگر هم جریان داشته است.
او گفت: مثلاً در همین ترکیه، شاید باورتان نشود، اما پادشاههای عثمانی(همانانی که تصور میکردیم دشمن ایران بودند.)، خودشان شاهنامه میخواندند و حتی بعضی از آنها شاعر فارسیگو بودند! اردوغان، رئیسجمهور ترکیه، چند سال پیش در یک جلسه به زبان فارسی حرف زد! اینها نشان میدهد چقدر فرهنگ ما در دل آنها نفوذ کرده است؛ پس ایرانِ شاهنامه، یک نقشه خیلی بزرگتر است که در آن بسیاری از ملتها و فرهنگهای مختلف با هم گره خوردند.
فردوسی: معمار هویت ایرانی
این پژوهشگر زبان و ادبیات پارسی عنوان کرد: حالا چه کسی این نقشه گنج را کشیده است؟ یک مرد خفن به اسم فردوسی آن را ترسیم کرده، البته قبل از او هم کسانی بودند که داستانهای ایران را جمع میکردند، اما فردوسی آمد و با یک زبان فوقالعاده زیبا، همه آنها را در کتابی جمع کرد؛ هدف او این بود که میخواست به ما بگوید: ببینید، ایرانی یعنی این! اینجوری بوده و اینجوری باید باشد.
خرمی بیان کرد: فردوسی یک ساختمون خیلی محکم ساخت، جوری که خودش میگفت: من کاخی ساختم که باد و باران نتواند خرابش کند و واقعاً هم همینطور شد. کتابهای دیگر از آن زمان از بین رفتند، اما شاهنامه فردوسی هنوز زنده است و هر روز هم طرفداران بیشتری پیدا میکند.
دو ستون اصلی: خرد و عشق به ایران
او گفت: فردوسی میدانست برای اینکه ایران قوی بماند، باید روی دو ستون خرد و ایراندوستی استوار شود؛ او خرد را چراغ راه میدانست. فردوسی کتابش را با این جمله به نام خداوند جان و خرد شروع میکند، یعنی اول خرد! آن زمان عدهای بودند که میگفتند عقل و فکر کردن مهم نیست، فقط باید احساساتی بود. اما فردوسی با تمام وجودش با این تفکر جنگید. او میگفت خرد مانند یک نقشه راه است که تو را به هدف میرساند. حتی قهرمانهای شاهنامه همانند رستم هم اگر بیخردی میکردند، فردوسی از آنها ایراد میگرفت؛ خرد داشتن یعنی همیشه فکر کنی، تحقیق کنی و بهترین تصمیم را بگیری.
ایراندوستی، عشق به سرزمینت!
خرمی بیان کرد: فردوسی عاشق ایران، عاشق مردمش، خاکش و فرهنگش بود، آنچنان عاشق که با تمام وجودش از ایران حرف میزند. عدهای ممکن است بگویند فردوسی فقط از بخشی از ایران حرف زده، اما اینطور نیست. او در شاهنامه از اردبیل، آذربایجان، اهواز، قندهار، ساری و آمل حرف میزند، یعنی از همه جای ایران میگوید.
او گفت: برای فردوسی، مردم ایران مهمتر از هر چیزی بودند. او در جایی میگوید: چو ایران نباشد، تن من مباد! (یعنی اگر ایران نباشد، من هم نمیخواهم باشم). اما این بیت یک معنی عمیقتر هم دارد؛ اگر مردم ایران نباشند، اگر پهلوانها نباشند، دیگر ایران چه معنیای دارد؟ پس برای فردوسی، این مردم بودند که ایران را میساختند، حتی پادشاهها هم باید نگران مردم و سرزمینشان باشند.
شاهنامه، گنجی که باید از آن مراقبت کنیم!
علیمراد خرمی بیان کرد: فردوسی این کتاب را نوشت، اما پادشاه آن زمان اصلاً حمایتی از او نکرد، اما مردم ایران، نسل به نسل، این گنج را حفظ کردند و به دست ما رساندند و حالا نوبت ماست که از این گنج ملی، از این شناسنامه هویتمان، مراقبت کنیم. شاهنامه فقط یک کتاب قدیمی نیست، یک دوست، یک راهنما و یک نقشه راه برای همه ما ایرانیهاست. پس بیایید با هم بیشتر از آن بخونیم و یاد بگیریم.
ارسال دیدگاه