روایت پناهندگی دختران فوتبالیست در «ضربه آزاد»

مسعود احمدی، نویسنده و کارگردان نمایش «ضربه آزاد» که با این اثر در بخش تئاتر صحنه‌ای بیستمین جشنواره بین‌المللی تئاتر مقاومت حضور دارد، در این نمایش سراغ بازخوانی یکی از پرچالش‌ترین اتفاقات ورزشی و اجتماعی سال‌های اخیر رفته است؛ قصه دختران فوتبالیست تیم ملی که در استرالیا درخواست پناهندگی دادند. او در گفت‌وگویی تفصیلی با پانا، ضمن تأکید بر فاصله گرفتن از کلیشه‌های شعاری و بازتعریف مقاومت در قالب انتخاب‌های زیسته و انسانی، به ضرورت تغییر رویکرد مناسبتی، ایجاد دبیرخانه دائمی در استان‌ها و نگاه غیرسفارشی مخاطبان به این رویداد پرداخت.

«ضربه آزاد»؛ بازخوانی ماجرای پرچالش پناهندگی دختران تیم ملی فوتبال

مسعود احمدی، نویسنده و کارگردان نمایش «ضربه آزاد» در معرفی اثر خود و خط داستانی آن گفت: «نمایش «ضربه آزاد» به روایت قصه هفت دختر فوتبالیست تیم ملی بانوان ایران می‌پردازد که در زمان جنگ آمریکا و اسرائیل، در استرالیا درخواست پناهندگی کردند. این اثر نمایشی، به بازخوانی یکی از پرچالش‌ترین و پرسروصداترین رویدادهای ورزشی و اجتماعی سال‌های اخیر ایران می‌پردازد؛ رویدادی که بازتاب گسترده‌ای در رسانه‌های داخلی و بین‌المللی داشت و بحث‌های فراوانی را درباره ورزش بانوان، مسائل سیاسی و حقوق انسانی برانگیخت.»

وی درباره اهداف دراماتیک و رویکرد این اثر تصریح کرد: «ضربه آزاد» تلاش می‌کند تا لایه‌های پنهان و کمتر گفته‌شده این ماجرا را برای مخاطبان به تصویر بکشد و فضای پرتنش آن روزها را بازسازی کند. این نمایش با بهره‌گیری از عناصر دراماتیک به موضوعاتی چون هویت، وطن، آرزوها و انتخاب‌های سخت انسانی می‌پردازد.»

تداوم سنتی سی‌ساله در بستر جنگ و بحران

احمدی در ارزیابی بیستمین دوره جشنواره تئاتر مقاومت با توجه به استمرار و جایگاه تاریخی آن اظهار داشت: «بیستمین دوره جشنواره تئاتر مقاومت در راستای تداوم یک سنت سی‌ساله و بلوغ ساختاری است، و یک ویژگی استثنایی دارد که این دوره در بستر جنگ و بحران برگزار می‌شود.»

وی پیرامون تأثیر این رویداد در دیده شدن پیام نمایش و تعامل با تماشاگران یادآور شد: «حضور در این رویداد، به دلیل گستره ملی و تمرکز بر اجرای عموم آثار برای مخاطب هدف، فرصت کم‌نظیری برای دیده شدن پیام اثر و تعامل نزدیک با تماشاگر فراهم می‌کند.»

تبدیل مقاومت از اسطوره‌ای دور به انتخاب‌های روزمره مردم

این کارگردان تئاتر در پاسخ به این پرسش که هنر تئاتر چگونه می‌تواند به تبیین دقیق مفهوم ایستادگی در مواجهه با بحران‌ها کمک کند، گفت: «تئاتر با تکیه بر ابزار نمایش و روایتگری، می‌تواند با روایتِ انسانی و جزئی از زندگی مردم در بحران، از کلیشه‌های شعاری فاصله بگیرد و مفهوم مقاومت را به تجربه‌ای زیسته و باورپذیر تبدیل کند. همزمانی با هفته دفاع مقدس و تجربه جنگ‌های منطقه‌ای، فرصتی است تا دلاوری نه به‌عنوان اسطوره‌ای دور، بلکه به‌مثابه انتخاب‌های روزمره مردم در شرایط سخت به تصویر کشیده شود. نمایش با ایجاد همدلی و پرسشگری، مخاطب را از تماشاگر منفعل به شریکِ عاطفی و فکری روایت بدل می‌کند. در نهایت، تئاتر می‌تواند حافظه جمعی را زنده نگه دارد.»

وی در ادامه به شیوه پرداخت این مضمون در نمایش خود اشاره کرد و افزود: «ما در نمایش "ضربه آزاد" همین سعی را داشتیم به اتفاقی بپردازیم که زمان زیادی از آن نمی‌گذرد و این زمان کوتاه بین واقعه اصلی و اتفاق نمایشی می‌تواند مخاطب را به عمق قضیه نزدیک‌تر کند.»

ضرورت ایجاد دبیرخانه دائمی استانی و پرهیز از نگاه سفارشی

نویسنده و کارگردان نمایش «ضربه آزاد» درباره راهکارهای پیشنهادی خود برای تقویت زیرساختی و کیفی تئاتر مقاومت عنوان کرد: «ایجاد دبیرخانه دائمی و تخصیص سالن‌های اختصاصی در استان‌ها و حمایت از گروه‌های حرفه‌ای به‌جای رویکرد مناسبتی ضروری است. اینکه هر استان در هر دوره از جشنواره، از قبل بداند که باید خود را دخیل کند.»

وی به ارائه پیشنهادی برای زمان‌بندی بخش‌های مختلف جشنواره پرداخت و گفت: «پیشنهاد دیگر این است که یک فاصله زمانی حداقل چند ماهه بین بخش نمایشنامه‌نویسی و بخش صحنه‌ای باشد تا کارگردان‌ها بتوانند از نمایشنامه‌های منتخب نیز در بخش تولید آثار صحنه‌ای و خیابانی استفاده کنند.»

مسعود احمدی در پایان سخنان خود خطاب به مخاطبان و همراهان جشنواره تأکید کرد: «سخنم با مخاطبان و همراهان جشنواره این است که به آثار این جشنواره نگاه سفارشی نداشته باشند و با حضور صادقانه خود به این رویداد و نمایش‌ها اعتبار بدهند.»