گزارش اختصاصی «پانا» از نشست صمیمی مسئولان شعب انجمنهای هنرهای نمایشی شهرستانهای استان تهران:
تئاتر شهرستانها میان مطالبه حمایت و تلاش برای ماندگاری/ از بودجه جشنواره و کمبود فضا تا اقتصاد تئاتر و نسل تازه هنرمندان
تهران (پانا) - نشست صمیمی مسئولان شعب انجمنهای هنرهای نمایشی شهرستانهای استان تهران،به میزبانی انجمن هنرهای نمایشی شهرستان پاکدشت، در دفتر انجمن نمایش این شهرستان واقع در فرهنگسرای امام خمینی (ره) برگزار شد؛ نشستی که در آن مسئولان انجمنهای هنرهای نمایشی شهرستانها ضمن ارائه گزارشی از عملکرد یک سال گذشته، درباره برنامههای پیشرو، مسائل و مشکلات موجود، وضعیت اعتبارات، امکانات و فضاهای تمرین و اجرا و همچنین چگونگی برگزاری دوره جدید جشنواره تئاتر استان تهران به بیان دیدگاهها و پیشنهادهای خود پرداختند.
به گزارش خبرنگار فرهنگی و هنری خبرگزاری پانا، در این نشست، غلامرضا آبکار، رئیس گروه هنری معاونت هنری و سینمایی ادارهکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان تهران، حضور داشت و حمیدرضا صفار، مدیرعامل انجمن هنرهای نمایشی استان تهران، در کنار مسئولان شعب شهرستانها به بررسی مسائل مطرحشده پرداخت. همچنین بهزاد فراهانی، مسئول انجمن هنرهای نمایشی شهرستان پاکدشت، محمد صفرنژاد، رئیس اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی شهرستان پاکدشت، مهدی اکبرزاده، رئیس انجمن هنرهای نمایشی شهرستان شمیرانات و مجتبی خمسه، مسئول کانون کودک و نوجوان انجمن هنرهای نمایشی استان تهران، از جمله سخنرانان این نشست بودند.
یکی از محورهای اصلی این جلسه، شرایط برگزاری جشنواره تئاتر استان تهران و میزان اعتبارات مورد نیاز برای اجرای آن بود؛ موضوعی که از نگاه مسئولان انجمنهای شهرستانی، بدون توجه به هزینههای واقعی تولید و اجرای آثار نمیتواند به نتیجه مطلوب برسد. در کنار این موضوع، کمبود فضاهای تمرین و اجرا، ضرورت تعامل بیشتر میان انجمنها و ادارات فرهنگ و ارشاد اسلامی شهرستانها، تقویت ارتباط میان انجمنهای استان، توجه به اقتصاد تئاتر و ایجاد فرصت برای فعالیت نسل جوان نیز مورد بحث قرار گرفت.
«با این اعتبارات، قطعاً امکان برگزاری جشنواره استانی نیست»
محمد صفرنژاد، رئیس اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی شهرستان پاکدشت، درباره فضای حاکم بر نشست گفت: «مسئولین محترم شعب شهرستانها در کنار گزارش اقدامات ارزشمندی که در شهرستانهایشان داشتند، به موانع و مشکلاتشان هم در مسیر رشد و توسعه فعالیتهایشان اشاره کردند.»
او یکی از مهمترین مشکلات مطرحشده را به منابع مالی جشنوارهها مرتبط دانست و افزود: «بخشی از مشکلات مربوط به عدم اختصاص اعتبارات لازم برای برگزاری جشنوارههای استانی بود.»
صفرنژاد، با بیان این نکته که برگزاری یک جشنواره در سطح استان، نیازمند برآورد دقیق هزینهها و تعیین اعتبار متناسب با ابعاد رویداد است و ادامه داد: «میزان مبلغی که برای جشنواره استانی پیشنهاد و تخصیص پیدا میکند، قطعاً نیازمند یک کارشناسی خوب است.»
او با اشاره به فاصله میان اعتبار موجود و هزینههای واقعی جشنواره تصریح کرد: «با این اعتبارات، قطعاً امکان برگزاری جشنواره استانی نیست.»
رئیس اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی شهرستان پاکدشت، این موضوع را مسئلهای دانست که تقریباً مورد توجه همه حاضران قرار گرفته و گفت: «این نکتهای بود که تمام اعضای حاضر به آن اشاره داشتند.»
«لازم است جلسات مستمر بین رؤسای ادارات و انجمنهای نمایش برگزار شود»
صفرنژاد در ادامه، موضوع تعامل میان مدیران ادارات فرهنگ و ارشاد اسلامی و انجمنهای هنرهای نمایشی را از دیگر مباحث مهم جلسه دانست و گفت: «دوستان اشاره داشتند که عدم تعامل و ارتباط مدیران ادارات شهرستان با انجمن نمایش وجود دارد.»
او معتقد است این مسئله نیازمند اصلاح نگاه دو طرف و ایجاد ارتباط مستمر است و ادامه داد: «این موضوع مستلزم بازنگری در نگاه طرفین است؛ تعاملی که باید با همدیگر داشته باشند تا موانع و مشکلاتی که وجود دارد، با کمک و یاری همدیگر برطرف شود.»
صفرنژاد برگزاری جلسات مشترک را یکی از راههای رسیدن به این تعامل عنوان کرد و افزود: «لازم است حتماً جلسات مستمر بین رؤسای ادارات و انجمنهای نمایش برگزار شود.»
او پیشنهاد کرد این جلسات تنها به یک شهرستان محدود نماند و ادامه داد: «این جلسات باید در شهرستانهای مختلف استمرار پیدا کند و دوستان و مدیران شهرستانها بنشینند پای صحبت دوستان ما و مطالبات و گلایههای آنها را بشنوند.»
او در ادامه، شنیده شدن مطالبات را مقدمهای برای پیدا کردن راهکار دانست و اظهار داشت: «وقتی صحبتها شنیده شود، قطعاً برای حل مشکلات هم راههای بهتری اندیشیده میشود.»
«برای اجرای نمایش، فضا برای تمرین کافی لازم است»
صفرنژاد کمبود فضای تمرین و اجرا را یکی دیگر از مسائل جدی مطرحشده در این جلسه عنوان کرد؛ مسئلهای که به گفته او، تعداد قابل توجهی از مسئولان انجمنهای شهرستانها درباره آن صحبت کردند.
او گفت: «نبود فضا و امکانات برای تمرین و اجرای نمایش از نکاتی بود که عمده مدیران انجمن نمایش شهرستان به آن اشاره داشتند.»
رئیس اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی شهرستان پاکدشت با تشریح اهمیت این موضوع ادامه داد: «برای اجرای نمایش مستلزم این هستیم که فضا برای تمرین کافی داشته باشیم.»
او با اشاره به محدود بودن امکانات برخی شهرستانها افزود: «خیلی از دوستان، اندک فضاهایی هم که داشتند، به نوعی از آنها سلب شده و امکان بهرهبرداری از آن فضاها گرفته شده است.»
صفرنژاد این مسئله را نیازمند پیگیری دانست و گفت: «انتظارشان این بود که برای این موضوع پیگیری شود و اگر جایی حقی از این دوستان سلب شده، حتماً به آنها برگردانده شود.»
او در پایان درباره ضرورت تداوم این نوع نشستها تصریح کرد: «این جلسات اینچنینی بسیار مفید و مؤثر است و باید استمرار پیدا کند.»
«جشنواره تئاتر استان تهران نزدیک به ۳۰ سال سابقه دارد»
مهدی اکبرزاده، رئیس انجمن هنرهای نمایشی شهرستان شمیرانات، بخش مهمی از صحبتهای خود را به مسئله بودجه جشنواره تئاتر استان تهران و نسبت اعتبارات با هزینههای واقعی تولید و اجرای آثار اختصاص داد.
او با اشاره به جایگاه این رویداد در ساختار تئاتر استان گفت: «جشنواره تئاتر استان که هر سال برگزار میشود، نزدیک به ۳۰ سال سابقه دارد و به عنوان یک برند برای استان تهران و برای ادارهکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان تهران است.»
اکبرزاده با بیان اینکه تعداد زیادی از هنرمندان استان در این رویداد مشارکت دارند، افزود: «حداقل هزار هنرمند میآیند و میروند و دور هم کار انجام میدهند.»
او از همین منظر، بودجه محدود جشنواره را متناسب با ابعاد آن ندانست و ادامه داد: «به نظر من اگر حداقل ارزش و احترام را برای هنرهای نمایشی و برای تئاتر استان قائل باشیم، مبلغ جشنواره باید خیلی بیشتر از این باشد.»
اکبرزاده رقم مورد نیاز را بالاتر از بودجههای محدود سالهای اخیر ارزیابی کرد و گفت: «من فکر نمیکنم زیر یک میلیارد و پانصد میلیون تومان بتوان یک جشنواره را با حداقل امکانات برگزار کرد.»
«اگر بودجه جشنواره این است، باید درباره اصل برگزاری آن تصمیم گرفت»
اکبرزاده در ادامه، مسئله بودجه را صرفاً یک کمبود مالی ساده ندانست و آن را با کیفیت برگزاری جشنواره مرتبط کرد.
او گفت: «با این مبالغ، اگر قرار باشد جشنواره برگزار شود، باید پرسید که واقعاً چه کیفیتی میتوانیم ارائه کنیم.»
اکبرزاده با اشاره به افزایش هزینههای تولید و خدمات تخصصی در حوزه هنر افزود: «هزینههای تولید امروز با چند سال قبل کاملاً متفاوت شده است.»
او برای تشریح این فاصله به هزینههای تولید آثار تصویری و نمایشی اشاره کرد و ادامه داد: «حتی برای یک کار کوتاه و یک روز تصویربرداری، هزینههای قابل توجهی پرداخت میشود و نمیتوان انتظار داشت یک رویداد استانی با رقم بسیار پایین، خروجی حرفهای داشته باشد.»
رئیس انجمن هنرهای نمایشی شهرستان شمیرانات همچنین به تجربه خود در دبیری جشنواره اشاره کرد و گفت: «سه سال پیش خود من به عنوان دبیر جشنواره حدود ۶۵۰ تا ۷۰۰ میلیون تومان اعتبار گرفتم و باز هم شرمنده دوستان بودیم.»
او توضیح داد که بخش زیادی از همان اعتبار نیز صرف حمایت از گروهها شده و افزود: «نزدیک ۷۰ تا ۸۰ درصد آن را به عنوان کمکهزینه تزریق کردیم و باز هم آدم باید از نتیجه کار شرمنده باشد.»
اکبرزاده در بخش دیگری از سخنان خود، اقتصاد تئاتر را از زاویهای متفاوت بررسی کرد و بخشی از مشکلات را ناشی از رفتار خود جامعه تئاتری دانست.
او گفت: «تئاتریها داریم خودمان خودمان را خراب میکنیم.»
اکبرزاده درباره قیمتگذاری بلیت نمایشها ادامه داد: «من الان با گروههای نمایش داخل تهران دارم میجنگم که چرا بلیت را اینقدر پایین گذاشتی.»
او استدلال برخی گروهها مبنی بر نبود تماشاگر را کافی ندانست و افزود: «میگویند تماشاگر نیست؛ ببینم چه حرفی میزنی؟ کسی که تا الان میآمده نمایش میدیده، برای بچهاش مطمئن باشید باز هم نمایش میبیند.»
اکبرزاده بر ضرورت شکلگیری فرهنگ پرداخت هزینه برای تئاتر تأکید کرد و گفت: «وقتی پولی نمیدهم، لطف کنید نگویید رسالت نمایش یک چیز دیگر است. رسالت نمایش یک چیز دیگر است، اما هزینه آن هم باید پرداخت شود.»
او ادامه داد: «اگر قرار است تئاتر به عنوان یک حرفه و یک هنر جدی ادامه پیدا کند، باید چرخه اقتصادی آن نیز جدی گرفته شود.»
«انجمنها به یک فضای کافی برای فعالیت نیاز دارند»
مجتبی خمسه، مسئول کانون کودک و نوجوان انجمن هنرهای نمایشی استان تهران، با اشاره به ضرورت تقویت ارتباط میان شهرستانها، ایجاد فضای مناسب برای فعالیت انجمنها را یکی از نخستین نیازهای موجود دانست.
او گفت: «اولین چیزی که گروه و انجمن هنرهای نمایشی احتیاج دارد، یک فضای کافی است.»
خمسه برگزاری جلسات منظم را برای ایجاد ارتباط مؤثر میان مسئولان انجمنها ضروری دانست و ادامه داد: «جلسات باید جوری باشد که بتوانیم همدیگر را خیلی سریعتر ببینیم.»
او افزود: «ما خود انجمن یک فضایی را داشته باشیم که بتواند جلسات را انجام بدهد؛ از دل این جلسات است که میتوانیم یک اتفاق جدید به وجود بیاوریم.»
خمسه معتقد است محدود شدن ارتباط انجمنها به نشستهای مناسبتی، امکان شکلگیری برنامههای مشترک را کاهش میدهد و گفت: «هرچقدر هم که سعی خودمان را بکنیم، اگر ارتباط مستمر نباشد، انگار داریم درجا میزنیم.»
«همه شهرستانها قرار نیست جشنواره برگزار کنند»
خمسه در ادامه به موضوع تعدد جشنوارهها پرداخت و گفت: «همه این شهرستانها قرار نیست همهشان جشنواره برگزار کنند.»
او با انتقاد از نگاه صرفاً جشنوارهای به فعالیتهای نمایشی افزود: «بچهها هی میگویند جشنواره، جشنواره، جشنواره؛ این جشنواره را بکنید یک دانه یا دو تا.»
خمسه ادامه داد: «ما از قدیم همیشه جشنوارهزدگی را مشکل داشتیم و باید بتوانیم یک اتفاق نزدیک به نیاز واقعی گروهها ایجاد کنیم.»
او استفاده از ظرفیت شهرستانهای مختلف را یکی از راههای ایجاد چنین ساختاری دانست و گفت: «اگر یک شهرستان ظرفیت و امکان بیشتری دارد، میتوانیم از آن ظرفیت برای کمک به گروههای شهرستانهای دیگر هم استفاده کنیم.»
«وقتی گروه شش ماه اجرای مداوم داشته باشد، کیفیت تولید هم بالا میرود»
خمسه در بخش دیگری از صحبتهای خود، راهاندازی چرخه اجرای عمومی را یکی از راهکارهای تقویت وضعیت اقتصادی تئاتر عنوان کرد.
او گفت: «در شهرستانها معمولاً نمایشها بین یک هفته تا دو هفته اجرا میشوند.»
خمسه با اشاره به تجربه اجرا در دیگر شهرها و استانها ادامه داد: «میتوانیم این را بخشبندی کنیم که در شهرستانها، گروههای باکیفیت، اجرای طولانیتری داشته باشند.»
او درباره نتیجه چنین رویکردی افزود: «وقتی طرف میبیند شش ماه اجرای مداوم دارد، یک کار باکیفیت هم تولید میکند.»
خمسه معتقد است استمرار اجرا، علاوه بر ارتقای کیفیت هنری، میتواند به درآمد گروهها نیز کمک کند و گفت: «اگر کار باکیفیت باشد، پول خوب هم دریافت میکند.»
او این مدل را بخشی از شکلگیری صنعت تئاتر دانست و ادامه داد: «ما باید یک سری گذر و مسیر ایجاد کنیم که این چرخه در تئاتر هم شکل بگیرد و گروهها بتوانند از اجرای خود درآمد داشته باشند.»
«خیلی از استعدادهای شهرستان هنوز شناخته نشدهاند»
بهزاد فراهانی، مسئول انجمن هنرهای نمایشی شهرستان پاکدشت، به عنوان میزبان نشست، توجه به استعدادهای جوان شهرستان را یکی از مهمترین برنامههای انجمن عنوان کرد.
او گفت: «خیلی از استعدادهایی که فرزندان عزیز این شهرستان دارند، هنوز شناخته نشدهاند.»
فراهانی ادامه داد: «این استعدادها باید شناسایی شوند و در مسیر رشد و پیشرفت و تعالی قرار بگیرند.»
او بهرهگیری همزمان از تجربه پیشکسوتان و انرژی نسل تازه را ضروری دانست و افزود: «ضمن استفاده از تجربه اساتید و پیشکسوتان عرصه هنرهای نمایشی در شهرستان پاکدشت، نیاز است نوجوانها و جوانها وارد این عرصه شوند.»
فراهانی تأکید کرد: «چراغ هنرهای نمایشی باید به برکت وجود پیشکسوتان عزیز و در سایه آموزش و حضور فعالان جدید، نوجوانها و جوانهایی که علاقه و استعداد دارند، روشن و منور بماند.»
«پاکدشت برای سومین جشنواره طنز لبخند آماده میشود»
فراهانی همچنین از برنامهریزی برای برگزاری سومین دوره جشنواره طنز «لبخند» خبر داد.
او گفت: «در این جلسه مبحث برگزاری سومین جشنواره طنز لبخند که در دو دوره گذشته پاکدشت میزبانی آن را در سطح استان داشته، مطرح شد.»
فراهانی ادامه داد: «انشاءالله سازوکار آن چیده شود تا برای سومین بار پاکدشت میزبان این جشنواره در سطح شهرستان باشد.»
او هدف از برگزاری این رویداد را فراهم کردن فرصت حضور برای گروههای نمایشی استان دانست و افزود: «فعالان هنرهای نمایشی در سطح استان تهران بتوانند در این جشنواره شرکت کنند.»
او همچنین درباره جشنواره «نهال» گفت: «راجع به برگزاری جشنواره نهال هم صحبت کردیم که پایه و اساسش از شهرستان پاکدشت شکل گرفته است.»
«تشکیل کانونهای عکس میتواند بخشی از فعالیتهای هنرمندان را ثبت کند»
حمیدرضا صفار، مدیرعامل انجمن هنرهای نمایشی استان تهران، در بخش دیگری از این نشست به موضوع تشکیل کانونهای عکس در شهرستانها پرداخت و آن را از برنامههای مهم انجمن دانست.
او گفت: «از همه مهمتر، تشکیل کانونهای عکس در شهرستانهاست.»
صفار با اشاره به ظرفیت موجود در میان عکاسان و هنرمندان شهرستانی ادامه داد: «اگر در هر شهر کانونی تشکیل شود، باید جلسات، برنامهها و اطلاعرسانی آن هم انجام شود.»
او اهمیت اطلاعرسانی را فراتر از انتشار یک خبر دانست و افزود: «الان جنبه اطلاعرسانی خیلی مهم شده، به خاطر آن رزومهای که برای بچهها انجام میشود.»
صفار با اشاره به مشکلات هنرمندانی که فعالیتهایشان در رسانهها ثبت نشده است، گفت: «خیلیها فعالیت کردهاند، اما وقتی برای بیمه یا مسائل مربوط به سوابق حرفهای مراجعه میکنند، از آنها مستندات خبری میخواهند.»
او ادامه داد: «ممکن است یک هنرمند تعداد زیادی بروشور و مدرک داشته باشد، اما اگر لینک خبر یا گزارش فعالیتش در رسانههای معتبر ثبت نشده باشد، بخشی از سابقه کاری او قابل ارائه نیست.»
مدیرعامل انجمن هنرهای نمایشی استان تهران همچنین از آغاز فعالیت علی سالاری در کانون عکس انجمن خبر داد و گفت: «با قدرتی که از علی سالاری در همه کارها سراغ داشتیم، امیدواریم این اتفاق در کانون عکس هم با قوت دنبال شود.»
«ثبت رویدادهای نمایشی در سطح استان باید جدی گرفته شود»
در پایان این نشست، حکم علی سالاری به عنوان مسئول کانون عکس انجمن هنرهای نمایشی استان تهران صادر شد. در این حکم، با اشاره به تجربه و تخصص او در حوزه عکاسی و تأیید هیئتمدیره انجمن استان، مسئولیت کانون عکس به وی سپرده شد.
بر اساس مفاد این حکم، از سالاری انتظار میرود در دوره مسئولیت خود با مسئولان و هنرمندان شعب انجمن همکاری داشته باشد، رویدادهای نمایشی در سطح استان را ثبت کند، از ظرفیت شهرستانها برای تشکیل کانونهای عکس بهره بگیرد، از تجربه پیشکسوتان عرصه عکاسی تئاتر استفاده کند و زمینه گسترش آموزش برای ارتقای توان علمی و عملی هنرمندان این حوزه را فراهم آورد.
این نشست در مجموع، تصویری از مهمترین مسائل امروز تئاتر شهرستانهای استان تهران را پیش روی مسئولان قرار داد؛ مسائلی که از نبود فضای مناسب برای تمرین و اجرا و کمبود اعتبارات جشنواره آغاز میشود و تا ضعف ارتباط میان برخی انجمنها و مدیران فرهنگی، ضرورت تقویت اقتصاد تئاتر، ایجاد فرصت اجرای مستمر، توجه به کودکان و نوجوانان، شناسایی استعدادهای تازه و ثبت رسانهای فعالیت هنرمندان ادامه پیدا میکند.
آنچه در سخنان مسئولان انجمنهای شهرستانها بیش از همه به چشم آمد، فاصله میان علاقه و انگیزه هنرمندان برای ادامه فعالیت و امکاناتی بود که در اختیار آنها قرار دارد؛ فاصلهای که به اعتقاد حاضران، تنها با افزایش اعتبار حل نمیشود و به مجموعهای از تصمیمهای هماهنگ در حوزه زیرساخت، آموزش، اجرای عمومی، ارتباطات سازمانی و حمایت از تولید نیاز دارد.
ارسال دیدگاه