آماده واگذاری اجرای نمایشگاه کتاب به بخش خصوصی هستیم

جلسه «نقد و بررسی نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران» با حضور ابراهیم حیدری، قائم‌مقام نمایشگاه بین المللی کتاب تهران و مدیرعامل خانه کتاب و ادبیات ایران، ۱۰ ناشر برتر هفتمین نمایشگاه مجازی کتاب تهران و نمایندگان نهادها و تشکل‌های نشر برگزار شد.

ابراهیم حیدری با تاکید بر وجود نقاط قوت و ضعف در برگزاری نمایشگاه مجازی کتاب گفت: قطعا این نمایشگاه نواقصی داشت و بخشی از این مشکلات به ما و بخشی نیز به حوزه‌ها و دستگاه‌های دیگر مربوط می‌شد. به همین دلیل تصمیم گرفتیم این جلسه را با حضور ناشران برتر، اتحادیه‌ها، انجمن‌ها و تشکل‌های حوزه نشر برگزار کنیم تا صادقانه و بدون تعارف، عملکرد نمایشگاه را بررسی کنیم. هدف ما این است که درباره ابعاد فنی، اجرایی، پشتیبانی، خدمات پستی، فرایندهای مالی، نحوه پرداخت یارانه و سایر موضوعات، نقدها و پیشنهادهای فعالان این حوزه را بشنویم و از آنها برای برگزاری بهتر نمایشگاه‌های آینده استفاده کنیم.

مدیرعامل خانه کتاب و ادبیات ایران افزود: البته باید همه نقدها در چارچوب شرایط کشور بررسی شود. کشور در شرایط جنگی قرار داشت و طبیعی است که این وضعیت محدودیت‌ها و ملاحظات خاص خود را ایجاد کند؛ اما باید مشخص شود کدام نقص ناشی از عملکرد ما بوده، کدام بخش به سایر دستگاه‌ها مربوط بوده و برای هرکدام چه راهکاری می‌توان ارائه کرد. هدف ما این است که اگر در آینده نمایشگاه دیگری برگزار شد، بتوانیم با استفاده از تجربه این دوره و نظرات کسانی که در میدان عمل حضور داشتند، نمایشگاهی پربارتر و کم‌نقص‌تر برگزار کنیم.

حیدری در ادامه با پذیرش وجود ایرادهایی در سامانه نمایشگاه از پیگیری برای طراحی سامانه جایگزین خبر داد و گفت: طراحی سامانه جایگزین آغاز شده و بخشی از کار پیش رفته اما هنوز کامل نشده است.

او با اشاره به امکان واگذاری اجرای نمایشگاه به بخش خصوصی گفت: اگر روزی تصمیم گرفته شود نمایشگاه به طور کامل به بخش خصوصی واگذار شود، آمادگی آن را داریم، اما باید اهداف فرهنگی، ملاحظات حاکمیتی و چارچوب‌های موردنظر نیز حفظ شود.

وی همچنین اصل وجود یارانه را مفید دانست و ادامه داد: اما یارانه باید مدیریت شود و هدفمند باشد. امسال برای نخستین‌بار تلاش کردیم یارانه‌های غیرهدفمند را حذف کنیم و حتی پرداخت‌های رایگان به برخی دستگاه‌ها و نهادها را مورد بازنگری قرار دادیم.

قائم‌مقام نمایشگاه کتاب تهران همچنین به پیگیری مشکلات خدمات پستی اشاره کرد و افزود: در خدمات پست نیز ایرادهایی مشاهده و موضوع را به صورت مکتوب پیگیری کرده‌ایم. اگر خدمات با کیفیت و قیمت مناسب ارائه نشود، طبیعی است که بخش خصوصی وارد این حوزه شود. ما در حال بررسی کیفیت، هزینه‌ها و مدل فعلی ارائه خدمات پستی هستیم.

حیدری در بخش دیگری از سخنان خود از برنامه‌های حمایتی خانه کتاب و ادبیات ایران برای ناشران و کتابفروشان خبر داد و گفت: تفاهم‌نامه‌ای در این زمینه در حال نهایی شدن است، منابع آن تامین شده و شیوه‌نامه اجرایی نیز آماده شده است. به‌زودی تسهیلاتی در اختیار ناشران و کتابفروشان قرار می‌گیرد که می‌تواند حداقل یک کمک تنفسی برای ناشران و کتابفروشان باشد.

 

محورهای پیشنهادی برای ارتقای نمایشگاه کتاب

 

در ادامه جلسه «نقد و بررسی نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران» موارد زیر نیز از سوی حاضران در این برنامه مطرح شد؛

 

• تاکید بر حمایت از تولید و نشر کتاب به‌جای تمرکز صرف بر یارانه خرید

• پیشنهاد اختصاص یارانه به فرآیند تولید کتاب و کاهش هزینه‌های تولید برای ناشران

• ایجاد امکان تعیین میزان تخفیف متفاوت برای کتاب‌های مختلف هر ناشر

• اصلاح مدل هزینه‌های پستی و کاهش بار مالی ارسال کتاب برای ناشران

• اتصال کالابرگ خانوار به خرید کتاب در نمایشگاه

• ارتقای کیفیت، سرعت و هزینه خدمات پستی

• ضرورت تداوم برگزاری نمایشگاه حضوری در کنار توسعه نمایشگاه مجازی

• تاکید بر کارکرد فرهنگی و اجتماعی نمایشگاه حضوری فراتر از فروش کتاب

• ضرورت برنامه‌ریزی دقیق پیش از آغاز نمایشگاه و پرهیز از تغییر آیین‌نامه در میانه برگزاری

• تدوین آیین‌نامه و شیوه‌نامه‌های نمایشگاه با مشارکت تشکل‌های نشر

• عدم تعیین بازه زمانی کتاب‌های مجاز برای انتشار

• بررسی امکان ورود بخش خصوصی به خدمات ارسال کتاب

• توجه به بسته‌بندی، حمل‌ونقل و ارسال بسته‌ها توسط شرکت پست

• درنظر گرفتن زمان کافی برای اعلام موجودی، آماده‌سازی و ارسال کتاب به ناشران

• تفکیک سیاست‌های حمایتی متناسب با حوزه‌های مختلف نشر

• حمایت از خرید کتاب‌های دانشگاهی برای دانشجویان

• توجه به تفاوت نیازهای ناشران کودک، دانشگاهی و سایر حوزه‌های نشر

• ایجاد کمپین تبلیغاتی و اطلاع‌رسانی گسترده پیش از آغاز نمایشگاه

• لزوم مشارکت مؤثر صداوسیما، شهرداری، دانشگاه‌ها و آموزش‌وپرورش در تبلیغات نمایشگاه

• ضرورت استفاده از ظرفیت سامانه «شاد» و بسترهای دانشگاهی برای معرفی نمایشگاه

• تأکید بر نقش ناشران بزرگ در تبلیغ و جذب مخاطب برای نمایشگاه

• ارتقای تجربه کاربری و ساده‌سازی فرایند استفاده از یارانه در سامانه

• تقویت فرآیندهای جست‌وجو و پیشنهاد کتاب در سامانه

• طراحی مدل مستقل و مناسب برای عرضه کتاب‌های فیزیکی و دیجیتال

• تجمیع خریدهای مخاطب در یک سبد برای کاهش هزینه ارسال

• بهره‌گیری از هوش مصنوعی، UI و UX و فیلترینگ هوشمند برای جذب مخاطبان جوان

• تفکیک بخش کتاب‌های فیزیکی و دیجیتال در سایت نمایشگاه

• استفاده از داده‌ها و اطلاعات نمایشگاه مجازی برای شناخت مخاطبان و حکمرانی داده

• ارائه داده‌های نمایشگاه به ناشران برای تحلیل بازار و مخاطب‌شناسی

• ضرورت مخاطب‌شناسی و شناخت نیازهای گروه‌های مختلف مخاطبان

• جلوگیری از موازی‌کاری و تعدد نمایشگاه‌های کتاب

• ضرورت برگزاری سی‌وهفتمین نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران

• تقویت جایگاه و هویت مستقل نمایشگاه مجازی کتاب

• حفظ نمایشگاه حضوری به‌عنوان یک رویداد فرهنگی و اجتماعی

• برگزاری نمایشگاه حضوری با در نظر گرفتن ملاحظات امنیتی و اجرایی

• لزوم برنامه‌ریزی دقیق و مناسب برای برگزاری نمایشگاه‌های کتاب مجازی و حضوری

• ضرورت توجه به منافع و شرایط اقتصادی کتابفروشان در زمان‌بندی نمایشگاه

• توجه به زمان برگزاری و تعداد روزهای نمایشگاه

• ضرورت به‌روزرسانی و ارتقای سایت نمایشگاه مجازی کتاب تهران

در این جلسه مظاهر بابایی؛ معاون کتاب و فرهنگ، مهدی محسنی؛ معاون اقتصاد و فرهنگ، غلامرضا طریقی؛ معاون شعر و ادبیات داستانی خانه کتاب و ادبیات ایران، نادر قدیانی؛ مدیر انتشارات قدیانی، کاظم آرمان‌پور؛ رئیس انجمن ناشران دانشگاهی، فتح الله فروغی؛ رییس هیات‌مدیره انجمن فرهنگی ناشران کودک و نوجوان،امین آصفی؛ مدیرمسئول انجمن فرهنگی ناشران آموزشی، اردشیر بهجت؛ بازرس هیات‌مدیره اتحادیه ناشران، کاظم قلم‌چی؛ مدیر کانون فرهنگی آموزش قلم‌چی، علی محمدپور؛ دبیر انجمن ناشران الکترونیک، و نمایندگان ناشران مهرسا، افق و پرتقال حضور داشتند.