هنرمندان چگونه در روزهای سوگ، رهبر شهید را روایت کردند؟
تهران (پانا) - امروز، مصلی تهران میزبان وداع با مردی است که بیش از سه دهه سکان رهبری جمهوری اسلامی ایران را در دست داشت. در میان انبوه جمعیتی که برای وداع آمدهاند، مرور پیامهایی که در نخستین ساعات و روزهای پس از شهادت آیتالله سیدعلی خامنهای از سوی هنرمندان منتشر شد، تصویری از واکنش جامعه فرهنگ و هنر به یکی از مهمترین رخدادهای تاریخ معاصر ایران را پیش روی مخاطب قرار میدهد؛ پیامهایی که از قاب سینما، صحنه موسیقی، دفتر شعر و بوم نقاشی برخاستند و هر یک، به زبانی متفاوت، از اندوه، احترام، مقاومت و آینده سخن گفتند.
به گزارش پانا وقتی خبر شهادت آیتالله سیدعلی خامنهای منتشر شد، واکنشها تنها به عرصه سیاست محدود نماند. ساعاتی نگذشته بود که صفحات شخصی بسیاری از هنرمندان نیز سیاهپوش شد؛ بعضی تنها یک تصویر منتشر کردند، برخی دلنوشتهای کوتاه نوشتند، گروهی شعر سرودند و عدهای نیز با انتشار آثار هنری، روایت خود را از این واقعه به نمایش گذاشتند.
امروز اما، در روز وداع، آن پیامها دیگر صرفاً واکنشهای احساسی چند ساعت نخست نیستند؛ آنها بخشی از حافظه فرهنگی روزهایی شدهاند که ایران پشت سر گذاشته است.
در میان سینماگران، محمدرضا شفاه از نخستین چهرههایی بود که واکنش نشان داد. او در پیامی کوتاه اما پرمعنا، شهادت را شایستهترین پایان برای زندگی رهبر انقلاب دانست و نوشت مردی که تمام عمر خود را در مسیر مبارزه و دفاع از آرمانهایش گذرانده، سرانجام نیز با همان سرنوشت از دنیا رفت. مضمون پیام او بیش از هر چیز بر استمرار راه و مسئولیتی که بر دوش نسلهای بعدی قرار گرفته است، استوار بود.
اندکی بعد سیدمحمود رضوی نیز با انتشار تصویری از رهبر انقلاب، از او با عنوان «ایرانیترین مرد تاریخ ایران» یاد کرد. در پیام رضوی، بیش از هر چیز بر نقش آیتالله خامنهای در حفظ استقلال، اقتدار و عزت ملی تأکید شده بود. او از مردم خواسته بود اختلافها را کنار بگذارند و در روزهای سخت، بیش از همیشه کنار یکدیگر بایستند.
بهروز افخمی، کارگردانی که سالهاست نگاه متفاوتش به مسائل سیاسی و اجتماعی شناخته میشود، در پیامی متفاوت، شهادت را پایان طبیعی زندگی شخصیتهایی دانست که عمر خود را در میدان مبارزه سپری کردهاند. او نوشت برخی انسانها برای مرگی معمولی آفریده نشدهاند و همین نگاه، پیامش را از بسیاری از واکنشهای دیگر متمایز کرد.
مجید مجیدی اما از زاویهای دیگر به ماجرا نگاه کرد. او در یادداشتی مفصل، ضمن ابراز اندوه از این ضایعه، بر جنبههای انسانی این رخداد تأکید کرد و از زخمی سخن گفت که به باور او تنها متوجه یک فرد یا یک جریان سیاسی نیست، بلکه بر پیکره ملت ایران و جهان اسلام نشسته است. مجیدی در پایان پیام خود، مردم را به حفظ همدلی و عبور از این روزهای دشوار با تکیه بر وحدت فراخواند.
سیدرضا میرکریمی نیز در پیام خود، بیش از آنکه از سیاست سخن بگوید، به سالهای طولانی مدیریت کشور در بحرانها اشاره کرد. او نوشت ملت ایران در مقاطع دشوار بارها از آزمونهای بزرگ عبور کرده و این بار نیز با آرامش، همدلی و امید خواهد توانست این مسیر را پشت سر بگذارد.
در ادامه، علیرضا داوودنژاد با نگاهی تحلیلی، شهادت رهبر انقلاب را رخدادی توصیف کرد که آثار آن سالها در تاریخ معاصر ایران باقی خواهد ماند. او این واقعه را صرفاً پایان زندگی یک شخصیت سیاسی ندانست، بلکه آن را نقطهای تأثیرگذار در حافظه تاریخی کشور خواند.
امیرعباس ربیعی نیز با بهره گرفتن از روایات تاریخی صدر اسلام، پیام خود را منتشر کرد. او با اشاره به جنگ اُحد، بر این نکته تأکید داشت که جامعه اسلامی در سختترین لحظات نیز نباید میدان را ترک کند و باید با انسجام، مسیر خود را ادامه دهد.
در میان بازیگران نیز واکنشها ادامه داشت. فرهاد قائمیان با انتشار متنی کوتاه، از مردم خواست در این روزها بیش از هر زمان دیگری کنار یکدیگر باشند. او اتحاد ملی را مهمترین سرمایه کشور در شرایط دشوار دانست و از مخاطبانش خواست اجازه ندهند اندوه، جای همدلی را بگیرد.
زهرا داوودنژاد نیز با انتشار پیامی احساسی، این ضایعه را به مردم ایران تسلیت گفت و نوشت که در روزهای سخت، سرمایه اصلی هر کشوری مردم آن هستند؛ مردمی که میتوانند با همدلی از بحرانها عبور کنند.
این تنها آغاز موج واکنشهای هنرمندان بود؛ موجی که در روزهای بعد، با انتشار پیام شاعران، خوانندگان، نقاشان و دیگر چهرههای فرهنگی، ابعاد گستردهتری پیدا کرد و به یکی از مهمترین روایتهای فرهنگی این روزها تبدیل شد.
رها اردشیری
ارسال دیدگاه