ترس بخشی طبیعی از واکنش انسان است و ادبیات باید پناه امن کودک باشد

رفیع افتخار نویسنده کتاب کودک و نوجوان در گفت‌وگو با پانا درباره اهمیت کتابخوانی در ایام روزهای جنگی گفت: «در ابتدا لازم می‌دانم این نکته را روشن کنم که ترس یک عامل فیزیولوژیک در بدن در برابر عوامل ناخواسته و غیرعادی مانند جنگ و حمله دشمن خارجی است و در مورد تمام جانداران صدق می‌کند و مختص انسان نیست. این موضوع در افراد و بچه‌ها شدت و ضعف دارد. این را از این جهت مطرح می‌کنم که متأسفانه گاهی در برخی خانواده‌ها یا در جامعه، بچه‌ها را با صفت ترسو از هم متمایز می‌کنند، در حالی که در مواقع جنگ ضروری است پناه باشیم، نه در پناه. بچه‌ها باهوش‌اند، می‌فهمند و خود را به سرعت با واقعیت‌های تلخ و سخت جنگ تطبیق می‌دهند؛ بنابراین بسیار مهم است که ما پناه محکمی برای آنان باشیم.»

وی در ادامه با اشاره به دشواری‌های روایت جنگ در ادبیات کودک افزود: «همان‌طور که اشاره شد، نوشتن از جنگ ظرافت و سختی‌های خاص خود را دارد. به‌عنوان نمونه، رمان “تپش” که توسط انتشارات کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان منتشر شده، روایت نوجوانی دوازده‌ساله در دوران دفاع مقدس است که انواع مصیبت‌ها را می‌بیند اما از پا نمی‌افتد و هر بار دوباره از جای خود بلند می‌شود. من به بچه‌ها، والدین و اولیای آموزش و پرورش پیشنهاد می‌کنم در این ایام خاص سری به این رمان بزنند. همچنین چند داستان کوتاه با زبان طنز و با موضوع جنگ‌های اخیر ۱۲ روزه و رمضان نوشته‌ام که در اختیار ناشر است و ان‌شاءالله بتواند لبخند بر لب مخاطبان بیاورد.»

این نویسنده کودک و نوجوان درباره ظرفیت ادبیات در تأثیرگذاری بر جامعه گفت: «این سؤال کلی است و نیاز به توضیح گسترده دارد، اما در همین حد می‌توان گفت خلق یک اثر تأثیرگذار، می‌تواند بر بسیاری از نکات منفی خط بطلان بکشد.»

رفیع افتخار در پایان تأکید کرد: «من داستان‌های زیادی درباره جنگ و با موضوع جنگ نوشته‌ام که همگی نگاهی انسان‌دوستانه داشته‌اند؛ حتی برای دشمن نیز آرزوی نیستی نداشته‌ام. در همه آثارم تلاش کرده‌ام بذر امید را بکارم.»

رها اردشیری