فرهنگ و کتاب عامل اصلی تاب‌آوری جامعه است

محمد اخگری؛ ناشر، نویسنده، مترجم و مدرس دانشگاه صداوسیمای جمهوری اسلامی ایران، در گفت‌وگو با ستاد خبری هفتمین نمایشگاه مجازی کتاب تهران، درباره برگزاری نمایشگاه مجازی کتاب تهران در شرایط فعلی کشور گفت: طبیعتاً برگزاری نمایشگاه کتاب در هر شرایطی اقدام بسیار خوبی است. یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های وضعیت فعلی جامعه که باعث تاب‌آوری جامعه در «جنگ رمضان» و تقویت روحیه مقاومت ملی شده، مقوله فرهنگ است و هم‌اکنون نیز این کتاب و رویدادهای فرهنگی است که می‌تواند تاب‌آوری اجتماعی را برای روزهای پیش‌رو افزایش دهد.

وی با اشاره به ماهیت چندبعدی نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران، افزود: بجز عرضه کتاب، محصولات و رویدادهای فرهنگی جانبی‌ نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران نیز اهمیت بسیار بالایی برای پویایی فضای فرهنگی کشور دارند. هنگامی که این رویداد فرهنگی برگزار می‌شود، شور و حال خاصی در جامعه کتاب‌خوان و فرهنگی کشور به‌وجود می‌آید و اقتصادهای جانبی و مشاغلی را که به‌طور غیرمستقیم با کتاب مرتبط هستند، نیز فعال می‌کند. با توجه به اینکه بسیاری از مشاغل و بخش‌های صنعت چاپ و نشر کشور به‌خاطر شرایط جنگی دچار مشکلات اقتصادی شده‌اند، برگزاری نمایشگاه کتاب می‌تواند کمک بزرگی برای صنعت نشر باشد.

اخگری برگزاری بخش مجازی نمایشگاه کتاب تهران را اقدامی بسیار ارزشمند و مغتنم توصیف کرد و ادامه داد: حداقل کاری که در این برهه از دستمان برمی‌آید این است که فضای کتاب‌خوانی و فرهنگی در جامعه پویاتر شود و جامعه به شرایط عادی‌اش نزدیک‌تر شود. ما باید به روتین زندگی برگردیم، چراکه نمی‌دانیم این وضعیت تا چه زمانی ادامه خواهد داشت. به‌خاطر احقاق حقوق مردم، حفظ زحماتی که طی سال‌ها برای این کشور کشیده شده و به ثمر رسیده است و حفظ استقلال و توان کشور، جامعه باید بتواند تاب‌آوری بیشتری داشته باشد. حتی در دوران دفاع مقدس ۸ ساله هم فعالیت‌های فرهنگی همواره برقرار بود و من فکر نمی‌کنم که اساساً چنین اموری تعطیل‌شدنی باشند.مدیر انتشارات «شب قلم» اضافه کرد: خانه کتاب و ادبیات ایران می‌تواند بخشی از برنامه های بخش حضوری نمایشگاه کتاب تهران مانند برنامه های سرای اهل قلم یا سرای بین‌الملل را فعال و تعدادی نشست را به‌صورت حضوری با پوشش صداوسیما برگزار کند تا همان شور و حال سال‌های گذشته نمایشگاه کتاب برای جامعه تداعی شود. این رویداد فرهنگی نیاز به بخشی از فعالیت‌های حضوری در کنار نمایشگاه مجازی کتاب دارد تا صرفاً در آن به فروش کتاب بسنده نشود.

مترجم کتاب «ادبیات فولکلور ایران» ییری سیپک در بخش دیگری از سخنان خود با تأکید بر استفاده از ظرفیت‌های رسانه‌ای برای برگزاری این رویداد فرهنگی، ادامه داد: اگر بتوان از فرصت‌های رسانه‌ای استفاده کرد و ناشرانی را که به‌صورت مجازی فعالیت می‌کنند، درگیر این رویداد فرهنگی کرد، تأثیرگذاری آن دوچندان خواهد شد. حداقل کاری که می‌توان انجام داد این است که مانند دوران کرونا، نشست‌ها به‌صورت مجازی و با نرم‌افزارهای موجود برگزار شود، اما بهتر است بخشی هم به لحاظ بصری چیدمان نمایشگاهی داشته باشد تا صرفاً با یک فروشگاه اینترنتی کتاب مواجه نباشیم.

اخگری با یادآوری تجارب موفق نمایشگاه‌های مجازی کتاب در سال‌های گذشته گفت: این مدل مجازی حتی در دوره‌ای که نمایشگاه‌های حضوری کتاب برقرار بود هم به‌عنوان یک فرصت عالی عمل می‌کرد، مخصوصاً برای ناشرانی که تازه‌کار هستند یا تعداد عناوین کمتری دارند و توان مالی کمتری برای حضور فیزیکی در نمایشگاه کتاب تهران را دارند. از طرفی دیگر، سامانه‌ای که خانه کتاب و ادبیات ایران طراحی کرده این امکان را می‌دهد که مخاطبان بر اساس موضوع، ناشر و نویسنده کتاب‌ها را جست‌وجو کنند، از تخفیف بهره‌مند شوند و نظام توزیع پستی کشور نیز فعال شود.

مترجم کتاب «نقد عقل شبکه‌ای: فلسفه برای ساکنان شبکه» نوشته یورگ فریدریش، در پایان با اشاره به تجربه شخصی خود از فرآیند خرید و فروش کتاب در نمایشگاه‌های مجازی کتاب گفت: من هم در بستر مجازی نمایشگاه کتاب تهران کتاب عرضه کرده و هم کتاب خریداری کرده‌ام. واقعاً این اقدام بسیار خوب و ارزشمندی است که خانه کتاب و ادبیات ایران برای هفتمین دوره آن را دنبال می‌کند و این مدل مجازی در شرایط فعلی یک فرصت مغتنم به شمار می‌رود.