فرصتی مغتنم برای گفت‌وگوی جدی و تخصصی درباره آثار سینمایی

به گزارش امور ارتباطات رسانه‌ای و اطلاع رسانی دومین جشنواره ملی فیلم ایثار، نخستین نشست کارگاه نقد فیلم جشنواره به میزبانی سمیرا جلیلیان و حضور حمید ابراهیمی و ولی اله شالی با بررسی پنج فیلم کوتاه داستانی آقای شهردار، آخرین پیامبر، تا صبح، خون گرم و جنگجو در سالن دیانا خانه جشنواره واقع در پردیس سینمایی ۲۹ بهمن تبریز برگزار شد.

سمیرا جلیلیان در ابتدای این نشست با تأکید بر اهمیت برگزاری چنین کارگاه‌هایی گفت: کارگاه‌های نقد فیلم جشنواره ایثار فرصتی مغتنم برای گفت‌وگوی جدی و تخصصی درباره آثار سینمایی فراهم می‌کند و می‌تواند به پرورش نگاه نقادانه، آگاهانه و مسئولانه در میان علاقه‌مندان و فعالان سینما کمک کند. هدف ما ایجاد فضایی پویا برای تبادل تجربه و ارتقای سطح تحلیل فیلم در حوزه سینمای ایثاراست.

حمید ابراهیمی و ولی‌الله شالی نیز با اشاره به تأثیرگذاری مؤثر این کارگاه‌ها بیان کردند: نقد اصولی و آموزشی، نقش مهمی در رشد کیفی سینما دارد و برگزاری این نشست ها می‌تواند به درک عمیق‌تر مخاطبان از زبان سینما و مفاهیم محتوایی آثار کمک کند. این کارگاه‌ها علاوه بر ارتقای دانش نظری، زمینه‌ساز شکل‌گیری نقد سازنده و جریان‌ساز در سینمای متعهد و ارزشی خواهد بود.

 در ادامه کارگاه هر دو منتقد حاضر، دیدگاههای خود را درباره ساختار و محتوای فیلم های کوتاه داستانی روز نخست بیان کردند. حمید ابراهیمی، منتقد سینما، درباره «آقای شهردار» گفت: فیلم نگاه جذاب و وفاداری به این اتفاق تاریخی دارد و تعلیق آن قابل قبول است، اما می‌توانست پرداخت دراماتیک‌تری داشته باشد. با وجود فیلمبرداری و بازی‌های خوب و کلیتی شسته‌رفته، قصه بیش از حد ساده است و افزودن روایت‌های میانی می‌توانست به جذابیت اثر کمک کند.

او در خصوص فیلم «آخرین پیام» نیز ایده اولیه را خلاقانه دانست و گفت: با این وجود فیلم در انتقال حسِ زنی که همسرش شهید شده ناموفق است. مخاطب به تجربه درونی این زن نزدیک نمی‌شود، هرچند کارگردان در انتخاب و حفظ فرم خود جسورانه عمل کرده است.

فیلم «تا صبح» از نگاه او اثری زنانه است که از نظر فرم، بازی‌ها و فضای احساسی به واقعیت نزدیک می‌شود و یکی از بهترین فیلم‌های این مجموعه است، هرچند امکان بروز واقعی‌تر احساسات در آن وجود داشت.

ابراهیمی درباره «خون گرم» نیز ضعف اصلی را در شکل نگرفتن قصه دانست و گفت: با وجود کارگردانی، تصویرپردازی، لوکیشن و بازی‌های قابل قبول، داستان منسجم نیست و برخی شخصیت‌ها اضافه به نظر می‌رسند.

این منتقد سینما در نهایت «جنگجو» را فیلمی بدون قصه موثر ارزیابی کرد که نه واقعیت مسیر شخصیت اصلی را باورپذیر می‌کند و نه تصویر روشنی از جهان درونی کودک ارائه می‌دهد. 

 ولی‌الله شالی، مدرس دانشگاه و کارشناس سینما، هم در ادامه این نشست در بررسی فیلم‌های نمایش‌داده‌شده، تمرکز خود را بر شخصیت‌پردازی، انسجام روایت و تعهد به فیلم‌نامه گذاشت.

درباره «آقای شهردار» او تأکید کرد: شخصیت زمانی معنا پیدا می‌کند که دارای ویژگی‌های منحصربه‌فرد باشد. پرداخت این سوژه در آثار دیگر نیز تکرار شده و مسئله اصلی فیلم می‌توانست با ایجاد کشمکش میان دو وظیفه اساسی شخصیت، یعنی نقش پدرانه و مسئولیت شغلی، عمق بیشتری پیدا کند. به عقیده من جایگاه پاکبان ظرفیت تبدیل شدن به موقعیتی خاص و متفاوت را داشت. از نظر او، فیلم نیازمند تمرکز هم‌زمان بر شهید باکری به‌عنوان شهردار و بر تعهد پاکبان به وظیفه خود بود. وی همچنین تاکید کرد: ساده تمام شدن داستان و بی‌توجهی به جنبه‌های فنی از ضعف‌های این فیلم است. در فیلم کوتاه، طرح و دغدغه اصلی باید در اولویت باشد، نه شتاب‌زدگی در اجرا.

در «آخرین پیام»، شالی شخصیت دوم داخل خودرو را مبهم و نامشخص دانست و معتقد بود با حذف برخی شخصیت‌ها و تمرکز بر یک کاراکتر، تأثیرگذاری فیلم بیشتر می‌شد. از نگاه او، یا فیلم نباید وارد گفت‌وگو می‌شد یا باید دیالوگ‌ها با هدفی روشن طراحی می‌شدند.وی توضیح داد: هرچند کارگردانی قابل قبول است، اما طرح مسئله جذاب نیست و موجز بودن فیلم، بیش از هر چیز به شیوه پرداخت وابسته است.

درباره «تا صبح»، شالی روایت را منسجم و زنانه دانست و آن را تلاشی در جهت بازنمایی مقاومت یک مادر ارزیابی کرد. او گفت: فضای فیلم و بازی‌ها، به‌ویژه نقش مادر، باورپذیر و اثرگذار است و حس مادرانه کارگردان به‌خوبی به فیلم منتقل شده. 

در نهایت، شالی درباره «خون گرم» گفت: تلاش کارگردان در تمام بخش‌ها مشهود است، اما فیلم از قصه اصلی فاصله گرفته است. تعهد به متن و توجه به جایگاه مخاطب اهمیت بالایی دارد و فیلم باید به‌گونه‌ای ساخته شود که معنا به‌درستی در ذهن تماشاگر بنشیند. سکانس‌ها و روایت این اثر به‌اندازه کافی فکرشده و منسجم نیستند.

 این نشست با پرسش و پاسخ حاضران به پایان رسید. روزهای یکشنبه و دوشنبه ۱۵ و ۱۶ دی ماه نیز در خانه جشنواره کارگاه نقد فیلم برگزار می شود.

دومین جشنواره ملی فیلم ایثار، با شعار ایران سرای امید با دبیری محمد کرم اللهی در چهار بخش رقابتی ، مسابقه ی ویژه و مسابقه ی فیلم نامه نویسی به همت معاونت فرهنگی و آموزشی بنیاد شهید وامور ایثارگران با مشارکت استانداری آذربایجا نشرقی و شهرداری تبریز تا ۱۶ دی ماه امسال در پردیس سینمایی ۲۹ بهمن تبریز برگزارمی شود.