اعتکاف؛ خلوتی سهروزه برای رهایی از هیاهو و پیوستن به آرامش حضور خدا
شهریار(پانا)- اعتکاف، فرصتی است برای بریدن از روزمرگی و فرو رفتن در آرامش حضور الهی، جایی که انسان با نیتی خالص در مسجد میماند، به راز و نیاز میپردازد و در خلوتی معنوی، دل خود را از غبار غفلت میرهاند تا با نگاهی تازه و قلبی آرامتر به زندگی بازگردد.
اعتکاف، درنگی آگاهانه در آستانهٔ معبود است، فرصتی برای بریدن از هیاهوی دنیا و پیوستن به خلوتی قدسی. واژهای که در لغت به معنای توقف و ماندن است، اما در فرهنگ اسلامی، به معنای اقامت در مسجد برای عبادت و تزکیهٔ نفس معنا مییابد. این سنت دیرینه، پلی است میان خاک و افلاک، میان نیاز و نیایش. در این سه روز، دل از دنیا میبرد و به آسمان دل میسپارد.
اصل اعتکاف مستحب است، اما اگر با نذر، عهد یا قسم همراه شود، رنگ وجوب میگیرد. در این حال، معتکف باید با نیت خالص و قصد قربت، قدم در این مسیر نهد و از هرگونه ریا و خودنمایی بپرهیزد. چرا که عبادتی که به قصد غیر خدا انجام شود، نه تنها بیثمر، که موجب بطلان اعتکاف خواهد بود. خلوص نیت، نخستین شرط ورود به این ضیافت الهی است.
اعتکاف، عبادتی مرکب از چند عمل است: روزهداری، اقامت در مسجد، نماز، تلاوت قرآن و ذکر مداوم. این عبادت، در زمرهٔ برترین اعمال دینی قرار دارد و در کنار حج و عمره، جایگاهی والا یافته است. حداقل مدت آن سه روز است و اگر بیش از هشت روز ادامه یابد، روز نهم نیز واجب میشود. مسجد محل اعتکاف نیز باید جامع باشد، جایی که نماز جمعه در آن اقامه میشود.
در این ایام، معتکف باید در مسجد بماند و از خروج بیدلیل بپرهیزد، مگر برای ضرورتهایی چون وضو، غسل یا تهیهٔ غذا. حضرت علی علیهالسلام فرمودند: «بر معتکف لازم است در مسجد بماند و به ذکر خدا، تلاوت قرآن و نماز بپردازد». این کلمات، جوهرهٔ اعتکاف را روشن میسازد. مسجد، خانهٔ دل میشود و شب و روز، به عبادت و تفکر میگذرد.
توبه، یکی از گوهرهای درخشان اعتکاف است، فرصتی برای بازگشت، برای شستن غبار غفلت از آیینهٔ جان. سحرگاهان، با دعای ندبه و اشکهای پنهان، دلها به سوی آسمان پر میکشند. غسل، نماز توبه، روزهداری و استغفار، آداب این بازگشتاند. در این خلوت، انسان خود را بازمییابد و عهدی نو با پروردگار میبندد.
درس و مطالعه، بهویژه در علوم دینی، در ایام اعتکاف پسندیده است، اگر با نیت خالص همراه باشد. اما اگر مباحثه به قصد غلبه و خودنمایی باشد، نه تنها ناپسند، که بنابر احتیاط، موجب بطلان اعتکاف میشود. این عبادت، مدرسهای است برای فروتنی، سکوت و تأمل. جایی که علم و عمل، در پرتو نور ایمان به هم میرسند.
اعتکاف، نه فقط یک توقف سهروزه، که تمرینی است برای یک عمر بندگی. معتکف، در این خلوت، طعم انس با خدا را میچشد و با قلبی روشنتر به زندگی بازمیگردد. این عبادت، فرصتی است برای پالایش، برای آشتی با خویشتن و برای بازگشت به سرچشمهٔ نور. در این سه روز، انسان، مهمان خداوند میشود و خدا، میزبان دلهای شکسته.
ارسال دیدگاه