بازخوانی مواضع یک هفته اخیر مقامات کشور و هماهنگی کم‌نظیر «میدان و دیپلماسی» در تقابل با راهبرد خصمانه دشمن:
بن‌بست محاسباتی دشمن مقابل اتحاد میدان و دیپلماسی ایران؛ «تهران» تعیین‌کننده قواعد بازی در منطقه
تهران (پانا) - جمهوری اسلامی ایران در تقابل با فشارهای حداکثری و شرایط جنگی، الگوی جدیدی از «هماهنگی کامل میان میدان و دیپلماسی» را برای مدیریت بحران و صیانت از منافع ملی به نمایش گذاشته است. مقامات ارشد کشور با تاکید بر اینکه تهران در موضع ضعف قرار ندارد و «رویکرد چماق و هویج» هیچ تاثیری بر اراده ملت ایران ندارد، اعلام کردند که هرگونه اقدام خصمانه دشمن با پاسخی «فوری، اثرگذار و بدون محدودیت جغرافیایی» مواجه خواهد شد؛ در حالی که هم‌زمان، دیپلماسی برای بازگشت به آرامش براساس شرایط مشخص ایران در جریان است.
بررسی جامع مواضع رسمی مقامات عالی‌رتبه سیاسی، نظامی و امنیتی جمهوری اسلامی ایران در فاصله ۶ تا ۱۱ آبان ۱۴۰۵، حاکی از تثبیت یک راهبرد هماهنگ، منسجم و هم‌افزا میان «دیپلماسی فعال» و «آمادگی حداکثری میدان» در مواجهه با جبهه متخاصم است. تهران در حالی میز رایزنی‌های غیرمستقیم را با وساطت‌های منطقه‌ای باز نگاه داشته که با رد قاطع سیاست «چماق و هویج»، هرگونه گشایش سیاسی را به پذیرش کامل «هفت شرط ایران» پیوند زده و هم‌زمان ساختار فرماندهی نیروهای مسلح با فرماندهی معظم کل قوا، دایره پاسخ دفاعی را «فوری، اثرگذار و بدون محدودیت جغرافیایی» اعلام کرده است. این بازآرایی راهبردی نشان می‌دهد که در منظومه محاسباتی جمهوری اسلامی، دیپلماسی ابزاری مجزا نیست، بلکه امتداد عینی قدرتی است که در تنگه هرمز و صحنه رزم زمینی و دریایی به منصه ظهور رسیده است.
۱. ابتکار دیپلماتیک روی میز؛ خط قرمز مذاکره مستقیم و شروط تغییرناپذیر تهران
در حوزه سیاست خارجی و میدان مذاکرات، جمهوری اسلامی ایران نشان داد که علی‌رغم فشارهای نظامی و اقتصادی دشمن، در موضع انفعال قرار ندارد، اما هرگز اسیر وقت‌کشی و بازی‌های روانی واشنگتن نخواهد شد:
نفی کامل مذاکره مستقیم و افشای بازی رسانه‌ای: سیدعباس عراقچی، وزیر امور خارجه، با صراحت تاکید کرد که ایران «هیچ برنامه‌ای برای ملاقات و گفت‌وگوی مستقیم با آمریکا ندارد» و شایعات پیرامون دیدارهای دوجانبه تنها گمانه‌زنی رسانه‌ای است. وی با استناد به تجربه برجام (سند ۱۰۴ صفحه‌ای حاصل دو سال و نیم مذاکره) و نقض مکرر تعهدات توسط طرف آمریکایی در سال ۲۰۲۵ و فوریه ۲۰۲۶ (که تنها دو هفته پس از یادداشت تفاهم رخ داد)، تصریح کرد که بی‌آبرویی و خیانت مکرر آمریکا به توافقات، فضایی برای مذاکره مستقیم باقی نگذاشته است. رایزنی‌های نیویورک نیز صرفا به شکل غیرمستقیم و از طریق میانجی قطری با چهره‌هایی نظیر ویتکاف و کوشنر صورت گرفته است.
طرح دو روزه هرمز در برابر طرح هفت‌روزه: وزیر امور خارجه با اشاره به تداوم رایزنی‌ها درباره ابتکار ایران توضیح داد که طرح اولیه هفت‌روزه ارائه‌شده در مجمع عمومی، با میانجیگری قطر به یک «طرح دو روزه» تبدیل شد؛ چارچوبی که براساس آن در روز نخست اقدامات آمریکا (از جمله لغو تحریم‌های پس از یادداشت تفاهم، بازگشت نیروهای نظامی به سطح پیشین، رفع محاصره دریایی، معافیت‌های نفتی، پذیرش مسیر جدید ایران-عمان و آزادسازی دارایی‌های توقیف‌شده به‌ویژه ۶ میلیارد دلار در قطر) انجام می‌پذیرد و در روز دوم بازگشایی و عادی‌سازی رفت‌وآمد در تنگه هرمز محقق خواهد شد. عراقچی با تاکید بر اینکه هیاتی در سطح معاون وزیر به دوحه اعزام شده، تصریح کرد که حصول نتیجه قطعی منوط به پاسخ‌های صریح و عملی طرف مقابل است.
رد قاطع تله «چماق و هویج»: محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی و مذاکره‌کننده ارشد کشورمان، در موضعی شفاف اعلام کرد که «رویکرد چماق و هویج هیچ تاثیری بر ایران ندارد» و مسیر پیشرفت در مذاکرات تنها و تنها از گذرگاه پذیرش تام «هفت شرط ایران» از جمله پایان جنگ در تمام جبهه‌ها به‌ویژه لبنان می‌گذرد؛ موضعی که نشان داد خطوط قرمز ایران مشمول چانه‌زنی‌های تاکتیکی نخواهد شد.
۲. نظم منطقه‌ای جدید؛ معماری امنیت بدون مداخله بیگانگان
دیپلماسی منطقه‌ای ایران هم‌زمان با نبرد، طرح‌ریزی کلان برای غرب آسیا پس از خروج محتوم آمریکا را در دستور کار قرار داده است:
نشست چهارجانبه و ترتیبات امنیتی آینده: سرلشکر محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی، با بازخوانی دستاوردهای نبردهای اخیر (از جمله جنگ‌های ۱۲ روزه، ۴۰ روزه و ۱۷ روزه) اعلام کرد که برای جامعه بین‌المللی ثابت شده که آمریکا نه‌تنها ضامن امنیت نیست، بلکه کانون بحران است. وی با اشاره به تجاوزات نامشروع رژیم صهیونیستی به غزه، لبنان، سوریه و اردن، این سوال بنیادین را مطرح کرد که با خروج ناگزیر آمریکا، امنیت این ۲۵ کشور منطقه چگونه اداره خواهد شد؟ رضایی با رد جایگزینی هژمونی نیابتی صهیونیستی یا حضور اروپایی‌ها (با محوریت انگلیس در پی سفر روبیو به ایتالیا)، تصریح کرد که «اگر صدای ملت ایران شنیده نشود، هیچ پیمانی در منطقه شکل نخواهد گرفت».
پیمان مکه و همگرایی با همسایگان: دستگاه دیپلماسی با استقبال از هیات سه‌جانبه (عربستان، ترکیه، پاکستان) ذیل پیمان مکه و تعمیق روابط با عمان و قطر نشان داد که سازوکار بومی امنیت منطقه‌ای، اولویت قطعی است. در این پازل، تهران همکاری‌های منطقه‌ای را جدا از پایگاه‌های تجاوزکارانه واشنگتن تعریف کرده و در عین حال تاکید دارد موضوعاتی نظیر عراق و حشدالشعبی مسئله‌ای کاملا داخلی بوده و انصارالله یمن نیز مستقل عمل می‌کند؛ هرچند ایران همواره در کنار ملت‌های مستقل ایستاده و محور مقاومت با تکیه بر آرمان شهدای خود به‌رغم جنایات دشمن احیا شده است.
۳. هندسه نوین میدان؛ پاسخ پیش‌دستانه و پایان دادن به جنگ با پایان متجاوز
در ساحت میدان، نیروهای مسلح پیامی صریح و بدون ابهام مخابره کردند: موازنه پیشین دیگر اعتباری ندارد و هرگونه خطای محاسباتی، دامنه رویارویی را دگرگون خواهد کرد:
نفی خطوط قرمز جغرافیایی و بانک اهداف نوین: سرلشکر علی عبداللهی، رئیس ستادکل نیروهای مسلح و فرمانده قرارگاه مرکزی خاتم‌الانبیا، در پیامی قاطع پس از دریافت فرامین راهبردی فرمانده معظم کل قوا، حضرت آیت‌الله سید‌مجتبی حسینی خامنه‌ای (مدظله‌العالی)، اعلام کرد: «هرگاه نشانه‌های اقدام خصمانه دشمن احراز شود، نیروهای مسلح در انتخاب زمان و نحوه پاسخ، منتظر آغاز اقدام او نخواهند ماند.» وی با اشاره به طراحی بانک جدیدی از اهداف و دارایی‌های دشمن در پهنه‌ای فراتر از تصورات پیشین، تصریح کرد که پاسخ ایران «فوری، اثرگذار و بدون محدودیت جغرافیایی» و به مراتب سهمگین‌تر و کوبنده‌تر از جنگ تحمیلی سوم خواهد بود و افزود: «این ما هستیم که پایان جنگ را با پایان شما تعیین و رقم خواهیم زد.»
هشدار فرماندهی ارتش: امیر سرتیپ محمد اکرمی‌نیا، سخنگوی ارتش جمهوری اسلامی ایران، ضمن تاکید بر بی‌اعتمادی کامل به طرف عهدشکن آمریکایی به دلیل سابقه سیاه آن در خیانت به میز دیپلماسی، متذکر شد که چنانچه کاخ سفید تحت فشار یا فریب رژیم صهیونیستی دست به ماجراجویی بزند، «بی‌تردید آتش جنگ جغرافیای گسترده‌تری را در بر خواهد گرفت و پایان جنگ به دست او نخواهد بود.»
شکست هژمونی و اسطوره نظامی واشنگتن: سردار محبی، سخنگوی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، با تشریح شکست‌های میدانی متوالی دشمن خاطرنشان کرد که آمریکا با ادعای حفاظت از کشتیرانی و انرژی، «حتی نتوانست برای چند ساعت تنگه هرمز را باز کند». وی با یادآوری ساقط‌سازی پیشرفته‌ترین فناوری‌های هوایی ارتش آمریکا نظیر جنگنده اف-۳۵ و مهار توان دریایی آن در خلیج فارس، پایگاه‌های منطقه‌ای واشنگتن را به دلیل آسیب‌پذیری بالا، به عاملی ضدامنیت برای میزبانان تعبیر کرد. محبی همچنین حمله جنایتکارانه به مدرسه میناب و شهادت ۱۶۸ دانش‌آموز کودک و تقدیم بیش از ۴۰۰۰ شهید را گواه بن‌بست اخلاقی و استیصال دشمن دانست و تاکید کرد سپاه پاسداران انقلاب اسلامی با تعریف مفهوم «بازدارندگی حداکثری»، عملیات در جغرافیای جدید را طرح‌ریزی کرده تا هیچ قدرتی طمع دست‌اندازی به خاک و منافع ایران را در سر نپروراند.
۴. هم‌پوشانی نهادی؛ پیوند فناوری دفاعی، مدیریت امنیت ملی و فرامین کلان
انسجام موجود میان لایه‌های امنیتی، دفاعی و ستادی نشان داد که کشور از یک سامانه تصمیم‌گیری یکنواخت و آسیب‌ناپذیر بهره می‌برد:
وزارت دفاع و جهش‌های شالوده‌شکن: مهرداد اخلاقی، وزیر دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح، تحقق راهبرد «پاسخ متناسب و بدون مرز» را مستلزم عبور از الگوهای مرسوم نظامی دانست. وی با تاکید بر اجرای فرامین فرمانده معظم کل قوا اعلام کرد که صنعت دفاعی کشور با اتکا به شرکت‌های دانش‌بنیان، بومی‌سازی تجهیزات نوین، نوآوری‌های تسلیحاتی و همچنین ارتقای سرمایه انسانی و معیشت نیروها، آماده است تا هرگونه محاسبه دشمن را برهم بزند و دایره پاسخ را از قید مکان و زمان آزاد سازد.
دکترین هسته‌ای و عدم پاسخ به نامه‌های نمایشی: دبیر شورای عالی امنیت ملی، سرلشکر محسن رضایی، با تاکید بر اینکه مدیریت دیپلماسی در چارچوب شورا و با حضور رئیس‌جمهور و وزیر خارجه در پیوند با کل حاکمیت صورت می‌گیرد، اعلام کرد که هنوز پاسخی به نامه رسمی جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور آمریکا، نداده است؛ رویکردی که نشان از اقتدار و عدم تعجیل تهران در برابر رفتارهای نمایشی کاخ سفید دارد. وی همچنین در خصوص بازنگری در دکترین هسته‌ای تصریح کرد که با وجود مطالبات مردمی ناشی از تهدیدات دشمن، «هنوز تصمیم جدیدی در این رابطه اتخاذ نشده است»، هرچند هرگونه دست‌اندازی به تاسیسات تحت نظارت و پادمان به منزله خط قرمز حیاتی و بازدارنده تلقی خواهد شد.
پیام یکپارچه اعلام‌شده از سوی تهران در این برهه حساس تاریخی، خط بطلانی بر راهبرد دیرینه تحریم، فشار نظامی و کشاندن پای میز مذاکره از موضع ضعف بود. همان‌گونه که وزیر امور خارجه تصریح کرد: «تنها ضامن واقعی هرگونه توافق، اقتدار و توانمندی نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران است.» پیوند ناگسستنی میان مقاومت مردم، هوشیاری سامانه‌های اطلاعاتی، سرانگشتان آماده نیروهای مسلح در زمین، هوا و دریا و نیز پایبندی مذاکره‌کنندگان به شروط بنیادین کشور، موازنه‌ای آفریده است که در آن، فرصت دادن به دیپلماسی نه از سر ناچاری، بلکه از موضع عزت و پشتوانه عینی میدان شکل می‌گیرد. تهران قواعد تعارض را بازتعریف کرده است: درهای گفتگو در ازای پذیرش تمام‌عیار شروط هفت‌گانه باز است، اما هرگونه ماجراجویی جدید، با ضرباتی از جغرافیایی ناشناخته و پایانی که تنها ایران رقم خواهد زد، پاسخ داده می‌شود.
پرویز پیکری
ارسال دیدگاه