روایت دقیق و امانت‌دارانه خبرنگاران کلید مقابله با شایعات است

خبرگزاری پانای شهر تهران به مناسبت سالروز تاسیس پانا با تجربه‌ای متفاوت، وبینار آموزشی در پلتفرم اسکای‌روم با حضور زهره دارابی، مسئول خبرگزاری پانا شهر تهران و خبرنگاران و مسئولین مختلف برگزار کرد.

مهدی سراج، مدرس حوزه رسانه و ارتباطات در این وبینار بیان کرد: برای انجام هر کاری، ابتدا باید دلیل انجام آن را برای خود مشخص کرد، با توجه به اینکه ما در بستر رسانه‌های مجازی فعالیت می‌کنیم، وظیفه ما به عنوان خبرنگار داشتن روایتی دقیق، کامل، جامع و درست است. 

وی تصریح کرد: اگر روایت اولیه دقیق و کامل نباشد و ما حادثه را به درستی روایت نکنیم، دشمن با پندار و افکار خود آن را روایت خواهد کرد؛ بنابراین دقت در رساندن پیام، داشتن روایت درست و امانت‌داری در نقل اخبار از ضروریات کار خبرنگاری است و روایت‌ها باید تأثیرگذار و درست باشند.

سراج ادامه داد: امروزه «عصر خبر» است و باید در انتشار خبر دقت زیادی داشت، زیرا هر روایت می‌تواند افراد را به تفکر، ترسیدن یا برداشت‌های متفاوت سوق دهد. 

مدرس حوزه رسانه و ارتباطات خاطر نشان کرد: یکی از مهم‌ترین چالش‌های شبکه‌های اجتماعی این است که نظارتی بر درست یا غلط بودن محتوا وجود ندارد و هر فردی توانایی ساختن روایت را دارد؛ از این رو، خبرنگار باید متوجه شود که آیا این روایت و خبر درست است یا غلط.

وی با اشاره به بحران‌های ترکیبی بیان کرد: باید از ترکیب چند بحران عبور کرد تا به یک سرمنزل رسید و در این بحران‌ها، شایعات، تصاویر و سایه‌ای از واقعیت دیده‌می‌شود. 

سراج تأکید کرد: ما باید روی هر کلمه و تصویر دقت کنیم، زیرا ممکن است شایعات بر جامعه تأثیر بگذارند و بهتر است خبرنگار، شایعه را از روایت درست جدا کند؛ چرا که شایعات بر اساس واقعیت‌ها و قابل‌باور بودن ساخته‌می‌شوند. 

وی افزود: هر شخص و انسانی برداشت و نگاه متفاوتی از یک خبر دارد و خبرنگار نباید اجازه دهد احساسات بر خبر تأثیر بگذارد، زیرا ممکن است این امر تصمیم‌گیری مخاطب را تغییر دهد.

مدرس حوزه رسانه و ارتباطات درباره سرعت انتشار اخبار تصریح کرد: روایت‌ها با سرعت بالا پخش می‌شوند و ممکن است جایگزین یکدیگر شوند، تقکر انتقادی می‌تواند بدون سوگیری، روایت را بازسازی کند.

 سراج گفت: سرعت انتشار اخبار در شبکه‌های اجتماعی بسیار بالاست و همزمان هم گیرنده و هم فرستنده پیام و خبر هستیم و تفاوت اصلی اینجاست که اخبار تلویزیون و رسانه‌های مجاز در یک چهارچوب درست و قانون‌مند هستند، اما در شبکه‌های اجتماعی قانون و چهارچوب مشخصی وجود ندارد و ممکن است محتوا درست و کامل نباشد.

وی با ارائه راهکارهایی برای سنجش اخبار گفت: ما باید ابتدا در خواندن اخبار، منبع خبر را مشخص کنیم تا از درست و قابل‌قبول بودن آن اطمینان حاصل شود و گاهی نباید به یک روایت اکتفا کرد و بایستی روایت‌های مختلف را بررسی نمود و نقاط اشتراک آن‌ها را بررسی کرد؛ باید مشخص شود چه کسی می‌گوید، منبع خبر کیست و چه نقاطی مطرح می‌شود و هدف از انتشار خبر چیست.

سراج با تأکید بر واکنش‌های هیجانی بیان کرد: خبری که باعث هیجان گرفتن و بالا رفتن ضربان قلب ما شود، قطعاً احساساتی از ما را در بر گرفته و باید ابتدا مکث کنیم و سریع آن را بازنشر نکنیم؛ باید بدانیم که آیا این خبر صحیح و واقعی است.

 وی با اشاره به اصول خبر تصریح کرد: خبر چند اصل دارد که باید به آن‌ها دقت کنیم؛ از جمله شفافیت و صادق بودن خبر است و نباید از کلمات غیرقابل فهم استفاده نمود، زیرا مخاطبان ما از همه اقشار جامعه هستند.