از «هفتخوان» تا قراردادهای واقعی؛ سرمایهنورد چگونه بازیسازان را به سرمایهگذاران رساند؟
تهران (پانا) - حدود پنج ماه از برگزاری رویداد «هفته بازی ایران؛ هفتخوان» میگذرد؛ رویدادی که بهمنماه سال گذشته با هدف گردهمآوردن بازیسازان، ناشران، سرمایهگذاران، فعالان فرهنگی و دیگر بازیگران زیستبوم بازیهای ویدیویی برگزار شد. در میان بخشهای مختلف این رویداد، «سرمایهنورد» با تمرکز بر توسعه سرمایهگذاری در صنعت بازی شکل گرفت.
سرمایهنورد از ابتدا با این نگاه طراحی شد که یکی از چالشهای اصلی صنعت بازی ایران، تنها کمبود ایده یا نیروی انسانی نیست، بلکه نبود سازوکاری برای ارتباط مستمر میان بازیسازان و سرمایهگذاران است. به همین دلیل، این بخش با برگزاری پیشرویدادهای تخصصی، جلسات منتورینگ، معرفی فرصتهای سرمایهگذاری، ارائه پروژهها (Pitch) و نشستهای مذاکره، تلاش کرد بازیسازان را در فضایی حرفهای در برابر سرمایهگذاران، ناشران و نهادهای توسعهای قرار دهد. امروز، نخستین قراردادها و همکاریهای شکلگرفته را میتوان آزمونی برای سنجش میزان موفقیت این رویکرد دانست.
حمایت از بازیهای فرهنگی؛ سه پروژه منتخب کانون
نخستین خروجی سرمایهنورد به همکاری با کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان بازمیگردد؛ نهادی که در سالهای اخیر تلاش کرده حضور خود را در حوزه بازیهای دیجیتال، بهویژه بازیهای فرهنگی و تربیتی، پررنگتر کند.
در جریان سرمایهنورد، سه پروژه «شاهین؛ وعده صادق ۲»، «مثبت قرآن» و «محافظان کوچک؛ آخرین امید» پس از طی مراحل ارزیابی تخصصی، جلسات ارائه و بررسی ظرفیتهای فنی، محتوایی و اجرایی، برای سرمایهگذاری انتخاب شدند.
هرچند جزئیات فنی این پروژهها هنوز منتشر نشده، اما انتخاب آنها تصویری روشن از اولویتهای کانون ارائه میدهد. «شاهین؛ وعده صادق ۲» در امتداد تولید بازیهایی با مضامین بومی و رویدادهای معاصر قرار میگیرد؛ آثاری که تلاش میکنند روایتهای ایرانی را در قالب رسانهای تعاملی به مخاطب منتقل کنند.
پروژه «مثبت قرآن» نیز نمونهای از استفاده از ظرفیت بازی برای آموزش و انتقال مفاهیم دینی است. در سالهای اخیر، استفاده از بازی بهعنوان ابزار آموزش، بهویژه برای نسل کودک و نوجوان، بیش از گذشته مورد توجه قرار گرفته و این پروژه نیز با همین رویکرد طراحی شده است تا آموزش مفاهیم قرآنی را از قالبهای سنتی به فضای تعاملی بازی منتقل کند.
سومین پروژه، «محافظان کوچک؛ آخرین امید»، نیز مخاطبان کودک و نوجوان را هدف قرار داده و بر آموزش غیرمستقیم، تقویت مهارتهای فردی و انتقال مفاهیم تربیتی از طریق تجربه بازی تمرکز دارد؛ رویکردی که سالهاست در تولید بازیهای آموزشی جهان مورد استفاده قرار میگیرد.
حضور کانون در سرمایهنورد، تنها به انتخاب این سه پروژه محدود نبود. این مجموعه از ابتدای فرآیند برگزاری رویداد در پیشرویدادها و نشستهای تخصصی مشارکت داشت و همین تعامل مستمر، امکان شناخت نزدیکتر ظرفیت استودیوهای بازیسازی را فراهم کرد. همچنین بر اساس گزارش عملکرد این نهاد، کانون در سال ۱۴۰۴ نیز از محل اعتبارات پیشبینیشده در قانون بودجه، از ۱۰ عنوان بازی رایانهای در مراحل مختلف تولید حمایت کرده بود؛ موضوعی که نشان میدهد حمایت از بازیهای بومی به بخشی از سیاستهای این مجموعه تبدیل شده است.
از حمایت دولتی تا ورود سرمایه بخش خصوصی
اگر همکاری کانون نماینده حمایت نهادهای فرهنگی از تولید بازی است، سرمایهگذاری هلدینگ ویستا را میتوان نمونهای از ورود بخش خصوصی به توسعه صنعت بازیهای رایانهای دانست؛ مسیری که فعالان این حوزه سالها بر ضرورت آن تأکید کردهاند.
ویستا، بازوی سرمایهگذاری خطرپذیر ایرانسل، از آغاز برگزاری سرمایهنورد در جلسات تخصصی، پیشرویدادها و نشستهای ارائه پروژهها حضور داشت و طی این فرآیند با ظرفیتهای استودیوهای بازیسازی کشور آشنا شد. نتیجه این تعامل، سرمایهگذاری مستقیم این هلدینگ در استودیو بازیسازی مدریک بود.
بر اساس توافق انجامشده، ویستا با تملک ۱۷ درصد از سهام مدریک، بهعنوان سرمایهگذار وارد این استودیو شده است. منابع حاصل از این سرمایهگذاری قرار است صرف توسعه زیرساختهای فنی، گسترش تیمهای تولید، ارتقای پلتفرمهای انتشار بازی و توسعه بازارهای صادراتی محصولات دانشبنیان شود.
اهمیت این سرمایهگذاری تنها در حمایت از یک استودیو خلاصه نمیشود. یکی از چالشهای همیشگی بازیسازان ایرانی، دشواری دسترسی به سرمایه برای توسعه کسبوکار و ورود به بازارهای جدید بوده است. در چنین شرایطی، حضور سرمایهگذاران بخش خصوصی میتواند مسیر تازهای برای رشد استودیوهای بازیسازی ایجاد کند؛ مسیری که در آن توسعه یک شرکت صرفاً به منابع مالی شخصی یا حمایتهای محدود دولتی وابسته نباشد.
از سوی دیگر، تجربه ویستا میتواند توجه دیگر سرمایهگذاران را نیز به ظرفیتهای اقتصادی صنعت بازی جلب کند. اگر این همکاری به نتایج موفقی منجر شود، احتمال ورود سایر شرکتهای فناوری، صندوقهای سرمایهگذاری و هلدینگهای خصوصی به این حوزه نیز افزایش خواهد یافت؛ اتفاقی که میتواند تنوع منابع مالی صنعت بازی را بیش از گذشته افزایش دهد.
بازی فراتر از سرگرمی؛ همکاری آبفا با «آبآباد»
سومین نتیجه عملی سرمایهنورد، از جنسی متفاوت است. در ادامه مذاکرات انجامشده در جریان این رویداد، پروژه «آبآباد» وارد مرحله انعقاد قرارداد با سازمان آب و فاضلاب شده است.
«آبآباد» محصول شرکت سیماپردازان هنر ایرانیان و یک بازی تفننی برای پلتفرم اندروید است که با موضوع شبکه آب و فاضلاب و با هدف ترویج فرهنگ مصرف صحیح آب طراحی شده است. این بازی تلاش میکند مفاهیم مرتبط با مدیریت مصرف آب را در قالبی سرگرمکننده و تعاملی به مخاطبان منتقل کند.
همکاری سازمان آب و فاضلاب با یک استودیوی بازیسازی، از این جهت اهمیت دارد که نشان میدهد بازیهای رایانهای میتوانند فراتر از نقش سرگرمی، در آموزش، فرهنگسازی و افزایش آگاهی عمومی نیز ایفای نقش کنند. در سالهای اخیر، استفاده از بازیهای کاربردی در حوزههایی مانند آموزش، سلامت، محیطزیست و خدمات عمومی در بسیاری از کشورها گسترش یافته و به نظر میرسد این همکاری نیز گامی در همین مسیر باشد.
چنین تجربههایی میتواند الگوی تازهای برای همکاری میان دستگاههای اجرایی و بازیسازان ایجاد کند؛ الگویی که در آن سازمانها برای انتقال پیامهای آموزشی و فرهنگی، از ظرفیت رسانه تعاملی بازی استفاده میکنند و در عین حال، فرصتهای تازهای نیز برای استودیوهای بازیسازی ایجاد میشود.
سه مسیر متفاوت، یک هدف مشترک
نخستین نتایج سرمایهنورد نشان میدهد این بخش از «هفته بازی ایران؛ هفتخوان» توانسته سه الگوی متفاوت از حمایت و سرمایهگذاری را در کنار یکدیگر قرار دهد؛ حمایت نهادهای فرهنگی از تولید بازیهای بومی، ورود سرمایه بخش خصوصی به توسعه استودیوهای بازیسازی و همکاری دستگاههای اجرایی برای تولید بازیهای کاربردی.
البته هنوز برای قضاوت درباره موفقیت نهایی این سرمایهگذاریها زود است. آنچه در نهایت میتواند کارنامه سرمایهنورد را مشخص کند، موفقیت پروژههای حمایتشده، تداوم همکاری میان سرمایهگذاران و بازیسازان و تکرار این تجربه در دورههای آینده است.
با این حال، نهایی شدن این سه همکاری نشان میدهد رویدادهای تخصصی صنعت بازی، اگر فراتر از برگزاری نشستها و پنلهای تخصصی حرکت کنند، میتوانند به قراردادهای واقعی و همکاریهای اجرایی منجر شوند. شاید مهمترین دستاورد سرمایهنورد نیز همین باشد؛ اینکه نشان داد ایجاد فضای گفتوگوی مستقیم میان بازیسازان، سرمایهگذاران و نهادهای مختلف، میتواند به شکلگیری مدلهای متنوع تأمین مالی در صنعت بازی ایران بینجامد؛ مدلی که در صورت تداوم، گامی مؤثر در مسیر تقویت زیستبوم بازیسازی کشور خواهد بود.
ارسال دیدگاه