مثل آیتالله مدرس..
دستِ هر طمعکاری را از ایران کوتاه میکنیم
تهران (پانا) – در تاریخ معاصر ایران، یکی از مقاطع حساس که استقلال کشور به شدت در معرض تهدید قرار گرفت، دورانِ پس از جنگ جهانی اول و تلاشِ قدرتهای خارجی برای تثبیت نفوذ خود بود. در این میان، «قرارداد ۱۹۱۹» به عنوان سندی که بسیاری از امور مالی و نظامی ایران را تحت نظارتِ بریتانیا قرار میداد، به یکی از چالشبرانگیزترین رویدادهای سیاسی آن زمان بدل شد.
مواجهه با قرارداد ۱۹۱۹
اسناد تاریخی نشان میدهند که در آن دوره، بریتانیا با هدف نفوذ حداکثری در ساختار سیاسی ایران، قرارداد ۱۹۱۹ را طراحی کرد. طبق روایتهای موجود، روندِ تصویب این قرارداد با مخالفتهایی در داخل مواجه شد. آیتالله مدرس به عنوان یکی از چهرههای سیاسی، از جمله نخستین افرادی بود که علیه ابعاد این قرارداد موضعگیری کرد.
مقاومت در برابر فشارهای دیپلماتیک
گزارشهای تاریخی حکایت از آن دارند که در جریانِ چالشِ پیرامون این قرارداد، رایزنیهای متعددی برای جلبِ موافقت یا سکوتِ چهرههای منتقد صورت گرفت. آیتالله مدرس در این میان، با تکیه بر مواضعِ ضدِ نفوذِ خود، از پذیرش هرگونه توافقی که به زعم او استقلال کشور را خدشهدار میکرد، سرباز زد.
سرانجامِ یک رویارویی سیاسی
مجموعِ فشارهای سیاسی و اجتماعی در نهایت منجر به لغو این قرارداد شد؛ رویدادی که در تحلیلهای تاریخی، از آن به عنوان یک عقبنشینی برای طراحانِ خارجی و یک پیروزی برای مخالفانِ آن یاد میشود. آیتالله مدرس خود در روایتهای بهجامانده، این پیروزی را نتیجهٔ پیگیریِ مستمر و همراهی افکار عمومی دانسته است.
این وقایع، به عنوان بخشی از تاریخِ مبارزات سیاسی در ایرانِ اواخر قاجار، همچنان در کانون بررسیهای پژوهشگران تاریخِ معاصر قرار دارد.
ساجده ساعتی
ارسال دیدگاه