اهمیت «مکث طلایی» در مدیریت ترس در شرایط بحران
تهران (پانا) - کارشناسان حوزه رفتار و تربیت تأکید میکنند که ترس در شرایط بحرانی واکنشی طبیعی است، اما آنچه افراد قوی را از دیگران متمایز میکند، توانایی آنها در کنترل واکنش اولیه و گرفتن تصمیمی آگاهانه پس از یک مکث کوتاه است.
در موقعیتهای دشوار و بحرانها معمولاً نخستین واکنش طبیعی انسان احساس ترس است. این واکنش بهعنوان بخشی از سازوکار دفاعی مغز عمل میکند و بدن را برای مقابله با خطر آماده میسازد.
با این حال متخصصان حوزه رفتار معتقدند تفاوت میان افراد عادی و افرادی که در شرایط بحرانی عملکرد موفقتری دارند، در نحوه مدیریت این احساس نهفته است. به گفته آنان، افراد توانمند پیش از هر واکنش، لحظهای مکث میکنند تا کنترل شرایط را دوباره در دست بگیرند.
در همین راستا، رزمندگان در شرایط جنگی از روشی ساده اما مؤثر با عنوان «مکث طلایی» یا «پروتکل ۱۰ ثانیهای» استفاده میکنند. این روش شامل سه مرحله توقف، یک نفس عمیق و سپس فکر کردن به بهترین اقدام بعدی است. همین چند ثانیه کوتاه میتواند باعث شود تصمیمها بر پایه آرامش و عقلانیت گرفته شود، نه از روی ترس و شتاب.
کارشناسان میگویند در لحظههای ترس، مغز انسان تمایل دارد سریع واکنش نشان دهد، اما یک مکث کوتاه میتواند کنترل تصمیمگیری را دوباره به بخش منطقی مغز بازگرداند. در بسیاری از موقعیتهای بحرانی، همین چند ثانیه صبر تفاوت میان یک تصمیم اشتباه و یک تصمیم درست را رقم میزند.
به باور متخصصان تربیتی، افراد قوی لزوماً بدون ترس نیستند؛ بلکه توانایی مدیریت ترس و تصمیمگیری سنجیده در لحظههای حساس را دارند. از همین رو، تمرین صبر و مکث در شرایط فشار میتواند به یکی از مهمترین مهارتهای فردی تبدیل شود.
همچنین در متون دینی نیز بر اهمیت صبر تأکید شده است؛ چنانکه در آیه پنجم سوره معارج آمده است: «فَاصْبِرْ صَبْرًا جَمِیلًا»؛ یعنی صبری زیبا پیشه کن.
کارشناسان نتیجه میگیرند که در روزهای بحران، گاهی چند ثانیه صبر و تأمل میتواند قدرتمندترین واکنش ممکن باشد.
ارسال دیدگاه