فرمان مشروطیت مسیر تاریخ معاصر ایران را تغییر داد

محمد مجیدی در گفت‌وگو با پانا به مناسبت سالگرد صدور فرمان مشروطیت عنوان کرد: «فرمان مشروطیت از مهم‌ترین رویدادهای تاریخ معاصر ایران به شمار می‌آید؛ فرمانی که به دستور مظفرالدین‌شاه قاجار صادر شد و زمینه تشکیل مجلس شورای ملی و محدود شدن قدرت مطلقه را فراهم کرد.»

وی افزود: «این فرمان در حقیقت آغاز مرحله‌ای تازه در حیات سیاسی و اجتماعی ایران بود؛ مرحله‌ای که در آن، قانون و خواست عمومی مردم جایگاه پررنگ‌تری در اداره کشور پیدا کرد.»

مجیدی با اشاره به زمینه‌های شکل‌گیری این نهضت شرح داد: «نابسامانی‌های اقتصادی، گسترش فساد در ساختار اداری، فشارهای معیشتی بر مردم و نارضایتی عمومی از شیوه حکمرانی، از مهم‌ترین عواملی بود که بستر شکل‌گیری نهضت مشروطیت را فراهم کرد.»

وی ادامه داد: «در چنین شرایطی، همراهی مردم، علما و روشنفکران باعث شد مطالبه عدالت‌خانه و قانون‌خواهی به یکی از اصلی‌ترین خواسته‌های اجتماعی تبدیل شود و در نهایت به صدور فرمان مشروطیت بینجامد.»

این استاد دانشگاه تصریح کرد: «مشروطه به این معنا بود که قدرت پادشاه دیگر نامحدود نباشد و اداره کشور در چارچوب قانون و با نظارت نهادی برخاسته از نمایندگان مردم انجام شود. از همین منظر، صدور این فرمان را باید یکی از مهم‌ترین بزنگاه‌های تاریخ سیاسی ایران دانست.»

مجیدی خاطرنشان کرد: «پس از صدور فرمان مشروطیت، مجلس شورای ملی تشکیل شد و این اتفاق، آغاز رسمی حضور نمایندگان مردم در فرایند تصمیم‌گیری‌های کلان کشور بود؛ رخدادی که تأثیر عمیقی بر روند تحولات بعدی ایران گذاشت.»

وی ابراز کرد: «اگرچه شرایط سیاسی آن دوره با دشواری‌ها و فراز و فرودهای فراوان همراه بود، اما میراث مشروطه، یعنی قانون‌گرایی، مطالبه عدالت و نقش‌آفرینی مردم در سرنوشت خود، برای همیشه در تاریخ ایران ماندگار شد.»

مجیدی تأکید کرد: «نهضت مشروطیت فقط یک رویداد سیاسی نبود، بلکه سرآغاز تحولی فکری و اجتماعی در جامعه ایران به شمار می‌رفت؛ تغییری که نگاه مردم به حکومت، قانون و مشارکت عمومی را دگرگون کرد.»

این پژوهشگر تاریخ در پایان بیان کرد: «بی‌تردید، فرمان مشروطیت یکی از ماندگارترین رویدادهای تاریخ ایران است؛ زیرا نشان داد که خواست عمومی مردم می‌تواند در شکل‌گیری تحولات بزرگ سیاسی و اجتماعی اثرگذار باشد و مسیر آینده یک کشور را تغییر دهد.»