هوش مصنوعی وقتی مفید است که راهنما باشد نه پاسخگو

  مریم یوسفلو  در گفت‌وگو با پانا بیان کرد: «اگر دانش‌آموزان از هوش مصنوعی فقط برای دریافت پاسخ آماده استفاده کنند، مهارت حل مسئله آن‌ها تحلیل می‌رود.اما اگر از آن به‌عنوان راهنمایی گام‌به‌گام برای رسیدن به جواب بهره بگیرند، نه‌تنها یادگیری عمیق‌تر می‌شود، بلکه تفکر انتقادی آن‌ها نیز تقویت می‌یابد.»

وی عنوان کرد: «هوش مصنوعی را می‌توان به چاقو تشبیه کرد و همان‌قدر که می‌تواند کاربردی و مفید باشد، می‌تواند خطرناک نیز باشد. در واقع، همه‌چیز به شیوه استفاده از آن بستگی دارد. این ابزار به خودی خود نه کاملا مفید است و نه کاملا مضر بلکه نوع بهره‌گیری از آن است که اثرات مثبت یا منفی‌اش را مشخص می‌کند.»

یوسفلو اضافه کرد: «اگر دانش‌آموزان فقط از هوش مصنوعی به عنوان حل‌کننده مسائل ریاضی استفاده کنند، به‌تدریج مهارت حل مسئله و توانایی تفکر در آنان تحلیل می‌رود و ممکن است دچار نوعی تنبلی شناختی شوند. زیرا وقتی ذهن عادت کند که بدون تلاش و درگیری فکری، پاسخ آماده دریافت کند، کم‌کم از پرورش توانایی‌های اصلی خود بازمی‌ماند.»

 دبیر ریاضی دبیرستان فرزانگان ۲ ناحیه دو کرج افزود:« در صورتی که از هوش مصنوعی به‌ درستی استفاده شود، نه‌تنها این مهارت‌ها تحلیل نمی‌رود، بلکه حتی می‌تواند تقویت نیز بشود. به بیان دیگر، هوش مصنوعی در صورتی که نقش یک راهنما را داشته باشد، می‌تواند به رشد ذهنی و آموزشی دانش‌آموزان کمک کند، نه اینکه آنان را از تفکر و تلاش بی‌نیاز سازد.»

یوسفلو اظهار کرد: «دانش‌آموزان می‌توانند در مواجهه با پرسش‌هایی که پاسخ آن‌ها را نمی‌دانند، به‌جای آنکه مستقیماً از هوش مصنوعی بخواهند جواب را ارائه دهد، از آن بخواهند مرحله‌به‌مرحله کمک کند تا خودشان به پاسخ برسند. همچنین می‌توانند از آن بخواهند با طرح پرسش‌های پی‌درپی، آنان را قدم‌به‌قدم به جواب نزدیک کند. در این حالت یادگیری به‌جای آنکه سطحی و وابسته به پاسخ آماده باشد، به فرایندی فعال و فکری تبدیل می‌شود.»

وی گفت: «همچنین دانش‌آموزان می‌توانند از ابزارهایی مانند جئوجبرا نیز استفاده کنند تا یادگیری‌شان عمیق‌تر شود. چنین ابزارهایی این امکان را فراهم می‌کنند که مفاهیم بهتر دیده، بررسی و درک شوند و در نتیجه، فرایند یادگیری از حالت حفظ‌کردن صرف فاصله بگیرد و به فهم عمیق‌تر نزدیک شود.»

این دبیر ریاضی همچنین بیان کرد: «اگر دانش‌آموزان به پاسخ‌های هوش مصنوعی با نگاهی نقادانه بنگرند، این کار علاوه‌بر آنکه به یادگیری بهتر ریاضی کمک می‌کند، موجب تقویت تفکر انتقادی آنان نیز می‌شود. یعنی به‌جای آنکه هر پاسخ را بی‌چون‌وچرا بپذیرند، می‌آموزند که درباره درستی، دقت و شیوه رسیدن به آن فکر کنند.»

وی در نهایت اظهار کرد: «چگونگی استفاده از هوش مصنوعی در یادگیری، تأثیر بسیار زیادی بر یادگیری یا عدم یادگیری دانش‌آموزان دارد. بنابراین، این ابزار زمانی می‌تواند مفید و سازنده باشد که در مسیر درست و آگاهانه به کار گرفته شود. اگر استفاده از آن با هدف تقویت فکر، درک و یادگیری باشد، می‌تواند بسیار سودمند باشد؛ اما اگر تنها به دریافت پاسخ آماده محدود شود، ممکن است مانعی برای رشد ذهنی و آموزشی دانش‌آموزان گردد.»