موفقیت در امتحانات محصول هوش خام نیست

زهرا حسینی در گفت‌وگو با پانا   به ۱۰ اصل اساسی در مطالعه مؤثر و مدیریت بهینه دوران امتحانات دانش‌آموزان  پرداخت  و گفت: «بزرگترین اشتباه دانش‌آموزان در مطالعه مصرف منفعلانه محتواست؛ یعنی صرفاً نگاه کردن به متن یا هایلایت کردن بی‌پایان. این کار حس کاذب یادگیری را ایجاد می‌کند. اولین اصل این است که مطالعه باید با هدف پاسخگویی به یک سؤال یا حل یک مسئله آغاز شود.»

مشاور مدرسه در تشریح  دومین گام، تأکید کرد: ««قانون ۲۰ هشتاد  را به کار ببندید  یعنی ۲۰ درصد از زمان خود را صرف مرور سریع مباحث آسان کنید و ۸۰ درصد باقی‌مانده را صرف عمیق شدن در مباحثی کنید که در آن‌ها ضعف بیشتری دارید یا ماهیت پیچیده‌تری دارند.»

برای درک بهتر ارتباطات میان مفاهیم، مشاور آموزش استفاده از نقشه‌کشی ذهنی را ضروری دانست و عنوان کرد: «بعد از خواندن هر فصل، کتاب را ببندید و سعی کنید ساختار کلی آن فصل، همراه با نکات کلیدی و ارتباطات اصلی، در قالب یک نقشه ذهنی طراحی کنید. این کار به جای حفظ کردن خطی، ساختار درختی دانش را در ذهن شما شکل می‌دهد.»

وی به اهمیت تکرار براساس سختی مبحث اشاره و بیان کرد: «تکرار باید هوشمندانه باشد ؛ بازیابی فعال یا همان امتحان گرفتن از خود، باید در فواصل زمانی منظم انجام شود.اگر امروز مطلبی را خواندید، فردا بدون نگاه به کتاب، سعی کنید آن را توضیح دهید، سپس سه روز بعد و یک هفته بعد. این کار، حافظه بلندمدت را فعال می‌کند.»

در مورد استراحت‌های کوتاه، حسینی هشدار داد: «استراحت به معنای ورود به شبکه‌های اجتماعی نیست، در استراحت‌های ۱۰ دقیقه‌ای، حتماً از پشت میز بلند شوید، کمی کشش انجام دهید یا چند دقیقه رو به پنجره بایستید. این تحرک فیزیکی کوتاه، گردش خون به سمت مغز را بهبود بخشیده و تمرکز بعدی را تضمین می‌کند.»

این مشاور تحصیلی با تأکید براینکه مغز برای عملکرد مطلوب به سوخت مناسب نیاز دارد اظهار کرد: «از میان‌وعده‌های سنگین حاوی قند ساده که منجر به افت ناگهانی انرژی می‌شوند، پرهیز کنید.مصرف آجیل، میوه‌های تازه و آب کافی، مهم‌ترین تأمین‌کنندگان انرژی پایدار برای عملکرد شناختی در طول جلسات طولانی مطالعه هستند.»

وی به آرامش شب قبل از امتحان  اشاره کرد و گفت: «شب امتحان، شب یادگیری مطالب جدید نیست؛ این شب متعلق به 'تنظیم' مطالب آموخته شده است. یک مرور اجمالی و آرام، و آماده‌سازی لوازم ضروری امتحان، بهترین برنامه برای این شب است تا ذهن بتواند خواب کافی داشته باشد.»

حسینی برای کاهش شوک روز امتحان به شبیه‌سازی اشاره و توصیه کرد: «حداقل یک بار برای هر درس مهم، یک آزمون آزمایشی را در شرایط زمانی و مکانی مشابه امتحان واقعی برگزار کنید. این کار باعث می‌شود که مغز، تجربه اضطراب را مدیریت کند و در روز اصلی، عملکرد بهتری داشته باشد.»

مشاور تحصیلی دبیرستان فرزانگان ۵ هشتگرد تصریح کرد: «هنگام مواجهه با یک سؤال گیج‌کننده در جلسه، اقدام فوری باید متوقف کردن واکنش اضطرابی باشد به محض احساس سردرگمی، قلم را زمین بگذارید، ۳ بار نفس عمیق شکمی بکشید و سپس به سؤالات آسان‌تر بازگردید.بازیابی اطلاعات اغلب پس از آرام شدن بخش هیجانی مغز، تسهیل می‌شود.»

در پایان، حسینی خاطرنشان کرد: «موفقیت در امتحانات محصول هوش خام نیست، بلکه نتیجه یک فرآیند منسجم است که شامل برنامه‌ریزی، استراحت، تغذیه مناسب و مهم‌تر از همه، مطالعه فعال است. با این ده اصل، امتحانات را به فرصتی برای اثبات استراتژی خود تبدیل کنید.»